Een lijfelijk land

De Graduation is achter de rug. Daar stond ze in een groene toga en met een baret op, die na afloop in de lucht werd gegooid. Op het grasveld speelde het schoolorkestje ‘Land of Hope and Glory’, alsof Amerika nog een Britse kolonie was, en een lief meisje deed het eerste deel van de ’Mondscheinsonate’. De

beste leerlingen, met een gouden lint om, hielden een praatje en daarna ging het hele spul met de bijpassende ouders op de foto. Het stelde niet veel voor, legde mijn eigen graduate Nina mij even later uit. Het hele onderwijs bedoelde ze, ze werd met gemak een klas hoger dan thuis ingeschaald en haalde dan nog alleen maar hoge cijfers. In Europa

zal ze nog twee jaar hard moeten werken om daar eindexamen te doen. Het talenonderwijs is hier ver beneden de maat, en wordt gegeven door docenten die de betreffende taal nauwelijks meester zijn. Amerikaanse leerlingen krijgen op High School een jaar lang geschiedenis, waarin ze iets over Anne Frank horen en dat de Duitsers de holocaust op hun geweten hebben. Tot zover de Tweede Wereldoorlog.

Ze heeft wel een paar mooie diploma’s gehaald die ze me laat zien, waaronder een kolossaal bord waarop staat dat ze ‘most advanced soccer player’ is. Trouwens, het graduation-diploma mag er ook zijn, al is haar tweede naam verkeerd gespeld, kniesoor! Sport en diploma’s zijn hier belangrijk maar het slechte onderwijs is typerend voor Amerika. Het is in de grond een anti-intellectueel land. Dat is het altijd geweest, sinds de Founding Fathers. Natuurlijk liepen er wel wat knappe koppen rond, zoals Benjamin Franklin of Thomas Jefferson, maar zij vormden altijd een kleine minderheid. De biceps waarmee de pioneers het Westen ontgonnen en het land aanlegden, heersen hier nog steeds. Het gaat in Amerika om fysieke krachten. Om sport, om het leger, om dik zijn en afvallen. Wie hier al te intellectuele, filosofische betogen houdt, wordt achterdochtig aangekeken. Dat is er onder Bush, anti-intellectueel bij uitstek die zich bij voorkeur als een doodgewone Amerikaanse jongen voordoet, niet op vooruitgegaan. Natuurlijk, de Amerikanen zijn inmiddels ook tegen hun lijfelijke aanwezigheid in Irak, niet op ideologische gronden, maar omdat hun jongens er sneuvelen. Ik loop hier voortdurend op eieren als mij gevraagd wordt de Nederlandse stemming in kaart te brengen. Maar zijn wij dan geen patriotten, houden wij niet innig van ons land en volkslied? Terughoudendheid in deze materie wordt beslist niet gewaardeerd. Wat mij twintig jaar geleden, toen ik hier voor het eerst aankwam, opviel, geldt nog steeds: ze vinden Nederland decadent. Enfin, er valt mee te leven. En dat de Amerikanen zo fysiek in elkaar steken is vanuit hun geschiedenis verklaarbaar. Maar het beangstigt me dat de grootste wereldmacht eigenlijk een hekel aan al te drukke hersenactiviteit heeft. Je hebt soms het gevoel dat boven ons hoofd de grootmachten van lichamelijkheid en van verstand met elkaar in gevecht zijn. De uitslag van hun titanenstrijd is vooralsnog ongewis, maar wie in Amerika rondloopt zet z’n kaarten niet op de denkers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden