Taal

Een lezer voelde zich een loer gedraaid

Beeld anp

Een lezer viel gisteren over een zin in Trouw: 'Slachtoffers van seksueel misbruik voelen zich een loer gedraaid door het bestuur van de Jehova's Getuigen'.

De zin lijkt gebaseerd te zijn op de passieve variant van de uitdrukking iemand een loer draaien, dus 'zich een loer laten draaien'. Combineer je die variant met een werkwoord als voelen of weten, dan verwacht je iets prozaïsch als: Ze voelen/weten dat ze zich een loer hebben laten draaien. De beknopte variant, ze voelen zich een loer gedraaid, kun je beter opvatten als een ellips van 'ze voelen zich (alsof hen) een loer gedraaid (is)'. Met zo'n ellips is niets mis.

Zinnen als 'Hij voelt zich een loer gedraaid/een streek geleverd/een kunstje geflikt' zijn, op een enkele uitzondering na, nauwelijks te vinden in de krantendatabase. Alleen 'Hij/zij voelt zich voor het lapje gehouden' is vrij courant.

Overigens zou een vergelijkbare constructie met een werkwoord helemaal niet ter discussie worden gesteld. Naast de zin 'De minister laat zich seconderen door de premier' is de constructie 'De minister voelt/weet zich gesecondeerd door de premier' voor iedereen acceptabel.

In iemand een loer draaien (bedonderen) verwijst loer (een nevenvorm van luier in de betekenis doek) van oorsprong naar de leren zak met een stuk vlees erop die valkeniers gebruiken om hun valk te lokken. Valken plegen alleen levende prooien te vangen. Door de loer rond te draaien bootst de valkenier dus een levende prooi na. Dat valken in dat bedrog trappen, bewijst dat zij zich gemakkelijk een loer laten draaien.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Een taaltip? Mail aan tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden