Een leven in het teken van geel-groen

Officieel is het nog niet zo ver, maar samen met Rinus Israel brengt Lex Schoenmaker 'zijn' ADO Den Haag terug in de eredivisie. 'Haagse Lexie' (55) over het trainersvak, de ideale mix, de achilleshiel van de club en het geheim van het Zuiderpark: niet lullen, maar poetsen.

DEN HAAG - Lex Schoenmaker is nog het type trainer dat een interview geeft in het zweet van een training. Als hij het gesprek stilaan moet beëindigen, omdat er nog een volgende afspraak wacht, begint hij zich te ontkleden. Ondertussen praat hij door over voetbal, het vak en zijn club. Totdat hij toch echt onder de douche stapt en de gesprekspartner een hand geeft.

Schoenmaker heeft met Rinus Israel de technische leiding over de nieuwe eredivisionist ADO Den Haag. Het duo leek een aantal jaren terug nog tot de categorie trainers te behoren die hoogstens in verre oorden nog emplooi kon vinden. In Nederland kregen jonge vakgenoten die vanuit de cursus doorstroomden naar een club steeds de voorrang. Schoenmaker (55) en Israel (61) waren mannen van de oude stempel.

,,Altijd datzelfde geleuter dat er een jonge enthousiaste trainer voor een groep moest. Ook hier in Den Haag. Dat deed me wel zeer. Ik had er geen rekening mee gehouden dat ik nog aan de bak zou komen. Er kwamen zo veel trainers met een diploma, en vaak met een grote naam. Dan ben je al snel te oud. Iets wat je drie jaar geleden hebt geleerd, is alweer ouderwets.''

Maar een jonge trainer is niet per se beter. Schoenmaker: ,,Met trainers is het net als met wijn. Hoe ouder hoe beter. Alleen als je een goedkoop wijntje neemt, wordt het snel zuur. Je ziet soms van die hoerafiguren op tv die niet eens een fatsoenlijke uitspraak kunnen doen. Je moet wel wat persoonlijkheid hebben.''

Hij is geen coach die met een opschrijfboekje in de dug-out zit. Zijn tactische besprekingen zijn geen wiskundige verhandelingen. Simpel houden is het toverwoord. Niet voor niets noemt hij Ernst Happel, de legendarische oud-trainer van onder meer ADO en Feyenoord, als zijn grootste inspiratiebron. ,,Ik was het jongste kind uit een beschermd arbeidersgezin, maar Happel heeft me voorbereid op de harde voetballerij.''

Met Israel praat hij nog regelmatig over de Oostenrijker met het 'gigantische charisma'. ,,Kein Geloel. Wij zeggen ook: niet lullen maar poetsen. Onze spelers hebben die houding overgenomen.''

Happel had nooit een boekje nodig. Schoenmaker: ,,Dat is allemaal na-aperij van Van Gaal. En Van Gaal heeft zijn ideeën weer voor een groot deel van Barry Hughes. Maar hij is altijd zichzelf gebleven. Dat probeer ik ook. Als ik een compliment krijg van een collega vind ik dat belangrijker dan dat een bestuurslid of een businessclublid wat tegen me zegt. Dan zeg ik rustig: ga jij lekker met de dienbladen rond.''

Schoenmaker is Hagenaar van geboorte. Hij voetbalde in de Transvaalwijk met Aad de Mos op straat. Dick Advocaat woonde ook in de buurt. Op zijn zeventiende kwam hij als stagiaire naar het Zuiderpark, een jaar later debuteerde hij in het geel-groen waar hij zijn hele jeugd al van had gedroomd.

Met een onderbreking van vier jaar Feyenoord speelde hij altijd voor zijn grote liefde. In 1981, het jaar van degradatie en de tribunebrand, nam hij samen met Aad Mansveld afscheid.

Hij kwam er midden jaren negentig terug als trainer, maar ging er op een rottige manier ook weer weg. De financiële, organisatorische en sportieve malaise zou snel dramatische vormen aannemen. Schoenmaker zag het van op afstand met lede ogen aan. Hij werkte bij Top Oss, Dordrecht '90, was assistent van Willem van Hanegem in Saoedi-Arabië en werkte twee jaar in de Verenigde Arabische Emiraten. Vooral daar raakte hij goed bevriend met collega en oud-ploegmaat Israel.

,,In 2001 werd Rinus in de Emiraten gebeld door Den Haag. Of hij hoofdtrainer wilde worden. Rinus was snel akkoord. Het bestuur van Den Haag vroeg aan Rinus of ik er misschien ook interesse in had. Rinus vraagt aan mij: wil jij twee jaar met mij samen een club doen? Met jou wel, antwoordde ik. Dan heb ik een club voor je, zei Rinus. Ik vroeg: een goeie club? Toen Rinus zei welke het was, viel ik van mijn stoel.''

Den Haag, terug naar huis. Met de zestiende plaats in de eerste divisie had de club het dieptepunt in de historie bereikt. Het nieuwe technische duo ging 'bouwen', met jonge talenten als Castelen en Bodde, met ervaren krachten als Hofstede, Van der Laan en doelman Jansen. Dat wordt nu alom als de 'ideale mix' omschreven. ,,De ideale mix koop je in de supermarkt, voor pannenkoeken'', reageert Schoenmaker. ,,Ik heb de woorden van mijn eerste trainer Bert Jacobs altijd onthouden. Zet de poppetjes op de goede plaats, dan ben je al een heel eind.''

Een hiërarchie tussen Schoenmaker en Israel is er niet. Alleen op papier is Israel primus inter pares. Tot december deed Schoenmaker het werk alleen. Israel had een zware bypass-operatie ondergaan. ,,Toen Rinus terugkwam, heeft hij tegen de groep gezegd dat er niet veel zou veranderen. We vullen elkaar gewoon goed aan. Rinus blijft wat meer op afstand: tot hier en niet verder. Dat is zijn grote kracht. Toen ik bij Dordrecht of Top Oss werkte, had ik dat ook. Maar hier zit ik in een andere situatie. Deze club is een groot deel van mijn leven.''

Zijn trots werd regelmatig door supportersgedrag op de proef gesteld. Schoenmaker weet dat het de achilleshiel van de club is. Al in de jaren zeventig zag hij er tennisballen met spijkers op het veld belanden. ,,Den Haag komt nooit meer van dat imago af. Ik geloof er geen hol van dat die van ons slechter zijn dan die van Ajax en Feyenoord. Maar als er volgend seizoen iets gebeurt, zal iedereen meteen met het vingertje wijzen. Er zijn heus mensen die blij zijn dat we weer terug komen, maar er zijn er ook veel die ons graag weer zien degraderen.''

Hij tekende onlangs al voor twee jaar bij. De clubleiding is hard bezig de selectie te versterken. Kurt van der Paar en Richard Knopper zijn in beeld. En of Den Haag dan een verrijking zal zijn voor de eredivisie? Schoenmaker haalt zijn schouders op. ,,We kunnen het een hoop clubs moeilijk maken. Ach, je weet nooit hoe het loopt. Wie had gedacht dat Vitesse op degraderen zou komen staan?'' En dan is het tijd voor een douche.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden