Een lager eigen risico, dat zit er even niet in

Tijdens een actie tegen het eigen risico in de zorg, hingen demonstranten vorige week dinsdag een petitie aan de deur van de Stadhouderskamer.Beeld ANP

CDA en ChristenUnie wilden het eigen risico verlagen, maar stilstand lijkt het hoogst haalbare.

Het was nog wel een van de meest prominente verkiezingsbeloftes van CDA-leider Sybrand Buma. Het eigen risico, zei hij, moest 'fors' omlaag. Met minstens honderd euro. Maar in de kabinetsformatie loopt het anders.

In plaats van omlaag, blijft het eigen risico gelijk. Al gaat het in elk geval niet omhoog, zoals het zich eerst liet aanzien. Het wordt volgend jaar 385 euro. Informateur Gerrit Zalm maakte gisteren bekend dat de vier partijen die onderhandelen over een nieuw kabinet, dat vast gaan regelen.

Er is haast bij, want het moet voor 1 oktober. Als de Kamer niets doet stijgt het eigen risico volgend jaar automatisch naar 400 euro, gelijk met de stijging van de uitgaven. De linkse partijen in de Kamer eisten gisteren dat het aanstaande kabinet met een beslissing komt.

Tipje van de sluier

Nog voor het regeerakkoord rond is, wordt er vast een tipje van de sluier opgelicht hoe het nieuwe kabinet omgaat met het politiek beladen vraagstuk van het organiseren van solidariteit. De liberale partijen VVD en D66 staan hier tegenover het christelijke blok van CDA en ChristenUnie. De liberalen willen eigenlijk het eigen risico zo houden als het is, inclusief de automatische stijging. De christelijke partijen wilden een forse verlaging.

Het werd een compromis: geen verlaging en geen verhoging. Daar komt nog een afspraak bij: de verzekerden moeten het lagere eigen risico zelf betalen. De maandelijkse zorgpremie zal iets stijgen, al is dat dubbeltjeswerk op maandbasis.

De onderhandelingen over die vijftien euro waren gevoelige materie. Voor het CDA is de zorg een belangrijk thema om haar sociale gezicht te laten zien. De partij was de afgelopen weken ongerust hoe kiezers zullen reageren. De mogelijke stijging naar 400 euro zorgde bij lokale afdelingen voor alarm. "We krijgen op straat veel vragen", meldt de afdeling Leeuwarden op internet. Kiezers die op Twitter hun onvrede uitten, kregen allemaal persoonlijk antwoord.

CDA-leider Sybrand Buma noemde het gisteren 'enorme winst' dat de verhoging niet doorgaat. "We moeten allemaal een steentje bijdragen voor degenen die ziek zijn. Het gaat hier om de vraag: wat is solidair?".

Maar in het verkiezingsprogramma schreef het CDA nog dat de 'plicht om voor elkaar te zorgen' betekent dat het eigen risico flink lager moet dan nu.

Bij VVD overheerst juist tevredenheid. "Wij zijn er eerlijk over dat je de kosten van het eigen risico niet zomaar wegpoetst", zei VVD-Kamerlid Arno Rutte gisteren. Verlagen van het eigen risico met honderd euro kost 1,1 miljard. De liberale partij kijkt heel anders naar solidariteit in de zorg: die blijft beter overeind als jonge en gezonde mensen niet het volle pond hoeven te betalen.

Afschaffen

De linkse partijen, ouderenpartij 50Plus en de PVV in de Tweede Kamer hebben al aangekondigd dat zij de komende weken de druk verder opvoeren. "De eerste slag is gewonnen. De volgende slag: afschaffen!", zei GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver. Hij had informateur Zalm gevraagd om een brief over de plannen van het komende kabinet.

Er komt een spoedprocedure om het eigen risico nog op tijd te bevriezen voor komend jaar. Daar ruiken de partijen die het eigen risico willen afschaffen of fors verlagen, een kans. Ze hopen dat CDA of ChristenUnie alsnog aansluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden