Een kwestie van accenten

Nieuwslezers en andere presentatoren van serieuze programma’s vallen altijd op doordat ze zo accentvrij Nederlands spreken. Wat ze ook zeggen, en hoezeer ze ook struikelen over hun woorden, het blijft ABN.

We vinden het prettig dat iemand, als het ernst wordt, boven de gewesten uit ons aller moerstaal spreekt. Helemaal aan de top van dit beschaafde taalgebruik staat dan ook de vorstin, die daarin zelfs het allerhoogste Haarlemmerdijks heeft ontwikkeld. Daarbuiten vinden we accenten en accentjes juist grappig. In reclameboodschappen bijvoorbeeld hoor je acteurs in overdreven Twents of Limburgs hun boer’nworst aanbevelen. En op het toneel hoeft iemand maar een ’e’ in te slikken of een zachte ’g’ te produceren en de lachsalvo’s daveren al door de zaal. In ’Toen was geluk heel gewoon’ beoefent Gerard Cox (Jaap Kooiman) het sappigste Rotterdams en in ’Gooische vrouwen’ valt Peter Paul Muller (Martin Morero) uit de Gooise toon met een plat-Amsterdamse tongval. De boodschap is duidelijk: ABN is er voor de ernst en een uitgesproken accent is er voor de leut. Een probleem voor Henk Kamp. Kamp is een overtuigd liberaal, rechtlijnig in asiel- en andere hedendaagse probleemzaken. Een ernstig man. Maar hij spreekt even onmiskenbaar nog altijd met het accent uit zijn geboortestreek, het Twents, de taal van Willem Wilmink en Herman Finkers. In zeker opzicht is Kamp daarmee de opvolger van zijn reeds lang overleden partijgenoot Mr. Harm van Riel, een heer van stand die zijn land diende met een opmerkelijk Saksisch accent. Maar Kamp komt nog wat strenger over dan Van Riel, die ook wel eens pretoogjes leek te hebben. Bij Pauw & Witteman hoorde ik Henk Kamp aangaande de vermeende linksheid van Barack Obama zeggen, dat het socialisme héél, héél erg was, maar gek, met zijn tongval komt zoiets toch nooit heel vernietigend over. Ik vind het fout van mezelf, maar kan er weinig aan doen: het eerste wat ik van Kamp altijd hoor, is zijn geboorteplaats Hengelo. Overigens bevindt hij zich met zijn uitgesproken accent in goed gezelschap. Ex-bondskanselier Kohl bijvoorbeeld sprak zijn volk toe met een voor Duitsers niet te miskennen Pfülzische tongval, zijn collega ex-president Bill Clinton klonk in de oren van veel Amerikanen als een heikneuter uit Arkansas. Ook de Duitse bondscoach Joachim Löw spreekt bijvoorbeeld met een zwaar Zwabisch accent. Maar naarmate je groter en belangrijker wordt, weegt zo’n accent minder zwaar. Wij Nederlanders hadden geen last van de accenten van Kohl en Clinton, die we niet eens konden thuisbrengen, en het zal in de rest van de wereld niet anders zijn. Kun je aan de Japanse premier Aso (bij ons geen fijne naam voor een leider) horen dat hij uit Fukuoka komt? Er is, laat ik het maar bekennen, weinig dat mij minder kan schelen. Henk Kamp, een man van duidelijke meningen en van zaken stevig aanpakken, vertrekt nu als commissaris naar de Antillen. Ook daar zal het ze worst wezen wat voor accent de nieuwe man eigenlijk heeft. Eindelijk weg uit ABN-land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden