Column

Een krant is geen goed-nieuwsshow

Voor het scheppen van vertrouwen in de samenleving is de journalistiek niet uitgevonden, stelt columnist Ger Groot.Beeld Trouw

"Geen nieuws is goed nieuws", placht mijn grootmoeder te zeggen. Het omgekeerde, "Goed nieuws is geen nieuws", is altijd het motto van de journalistiek geweest. Met een flinke ramp of een gewapend conflict kon je op de voorpagina goed uitpakken. Goed nieuws was meer iets voor het lokale sufferdje.

Monty Python heeft daar ooit een briljante persiflage van gegeven. 'Stratton go top of the League' kopte het in de fictieve 'Stratton Indicator', opgenomen in 'The Brand New Monty Python Bok' uit 1973. Met in het rechtsonder op de pagina weggedrukte rubriekje 'World News in Brief' berichten als 'Famine in Africa causes thousands to die', 'Earthquake in Europe reported' en als klap op de vuurpijl 'War declared'. Eén bericht valt als profetisch op: 'Germany re-united'.

Er is ook een ander soort goed-nieuwskranten, met titels als Pravda, Granma en of Volksdagblad. Dictaturen excelleren in het uitventen van mededelingen dat de wereld (althans hún deel van de wereld) hartstikke oké is. Net als bij de dorpskrant zijn de lijnen tussen de macht en journalistiek er kort, zij het niet om dezelfde redenen. Ook dat wist Monty Python. 'Stratton must move with the times, says Lord Mayor', meldt de Stratton Indicator als belangwekkend bericht, dat zelf uit niet meer dan een herhaling van de kop bestaat.

Positief nieuws
Dit weekend wordt in Nederland de 'World Best News Nederland' uitgevent, vol met positief gestemde berichten. Deze krant maakte er zaterdag melding van in een nieuwe rubriek op pagina 2, die op zijn beurt dagelijks aan goed nieuws gewijd zal zijn. Het stukje heeft daarmee iets van een Droste-effect (het goede nieuws is het brengen van goed nieuws), maar dat hoeft de pret niet te drukken. Ook Trouw biedt tegenwicht aan al die journalistieke somberheid.

Ik gun ieder zijn opgewekte begin-van-de-dag. Maar of het veel zal helpen? Wie goed kijkt, ziet in de reguliere journalistiek al een overvloed aan positief nieuws. De wetenschapsrubriek is er meestal boordevol mee gevuld, en anders is er wel het aanbrekende zomer- of schaatsweer, de eerste rokjesdag of de zoveelste honderdjarige. Diezelfde zaterdagkrant interviewde zelfs een 116-jarige: de oudste mens ter wereld en nog altijd kras. Want tot krasheid, zo heeft Godfried Bomans ooit in een hilarische conférence laten zien, is de honderdjarige verplicht.

Vertrouwen
Bomans leefde in de tijd dat zulke berichtgeving nog beperkt bleef tot 'De Bazuin van Purmerend' of 'De Trompet van Scheveningen', zo blijkt uit zijn stukje. Dat soort krantjes is net zo roemloos verdwenen als 'The Stratton Indicator'. Nu maakt het goede nieuws zijn opwachting in de landelijke pers. Hoe hachelijk dat is, blijkt als je in de zaterdagkrant verder doorbladert. De dag ervoor opende Trouw met de mededeling dat het vertrouwen in de Nederlandse politie nog altijd heel groot is. Positiever kan nieuws moeilijk zijn. Maar zaterdag al kwam de domper: 'Heeft de politie zoveel vertrouwen wel verdiend?'. Juichstemming is mooi, maar 'in pijnlijke rapporten krijgt de politie er frequent van langs.'

Hoe moet dat nu met het 'vertrouwen in de samenleving' dat de 'World Best News Nederland' wil stimuleren? Meer nog dan de vraag hoe het nu écht met de politie gesteld is, verontrust mij die mooie intentie. Is het werkelijk de taak van een nieuwsblad om zijn lezers te inspireren tot positieve gevoelens over de wereld waarin ze leven? Dat is ongetwijfeld de roeping van de Granma's van deze wereld, met hun hiep-hiep-voor-Castro of welke andere leider dan ook. Maar een serieus nieuwsblad kan er beter niet op inzetten, op straffe van ongeloofwaardigheid.

Ik denk dat deze krant terecht melding maakte van beide politiefeiten. Niet omdat ze positief of negatief gestemd waren, maar omdat ze allebei nieuws waren. Dat pakt soms goed, soms slecht uit - maar het laatste beklijft langer in het geheugen van de lezers. Goed nieuws vinden we nu eenmaal te gewoon om te onthouden - en dat is maar gelukkig ook. Daar kan geen berichtgeving tegenop.

Laat de krant rustig honderdjarigen blijven interviewen, maar niet verbaasd zijn dat heel Nederland praat over één Turks incidentje rond een columniste. Voor het scheppen van vertrouwen in de samenleving is de journalistiek niet uitgevonden. Daar zijn andere métiers veel beter in. Háár devies wordt nog altijd het best uitgedrukt door wat The New York Times elke dag weer op haar voorpagina zet: All the News That's Fit to Print. Niets meer en niets minder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden