'Eén krakeling per dag in de kelder van de kerk'

Het overleg over de opheffing van het beleg rond de Geboortekerk in Bethlehem zat gisteravond nog steeds vast. Israël wil de in de kerk aanwezige militanten zelf berechten of uitzetten naar een ander land. De Palestijnen willen de schutters naar Gaza overbrengen.

BETHLEHEM - De enige andere keer in tweeëntwintig jaar huwelijk dat haar man zo lang weg is geweest van huis, was toen hij anderhalve maand in de Verenigde Staten op vakantie was. Toen hing hij iedere dag urenlang aan de telefoon en voelde het alsof hij nog gewoon in Bethlehem was.

Nu bevindt Anton Salman (43) zich al ruim drie weken in de Geboortekerk, op minder dan een kilometer afstand van het huis waarin zijn vrouw en vier kinderen vertoeven. Iedere dag zet hij zijn mobiele telefoon één minuut aan om zijn gezin te bellen; in het heiligdom zelf zijn de elektriciteit en de telefoonlijnen al geruime tijd afgesneden door het Israëlische leger en de batterij moet worden gespaard. Hij zegt bijna niets, zodat het zijn vrouw Rosy-Bel (38) toeschijnt alsof hij zich diep in een verre jungle bevindt met slechts een tamtam voor communicatie.

Salman, een bekend Bethlehems advocaat, was voor liefdadigheidswerk in het gebouw van het Vredescentrum aan het Kribbeplein toen het Israëlische leger optrok naar de kerk. Hij zocht beschutting in het enorme kerkcomplex. Met hen rende ook een groep door Israël gezochte Palestijnse militanten het bedehuis binnen. En sindsdien zit Salman vast in de kerk, met naar schatting nog zo een tweehonderd mensen, onder wie kinderen, monniken en de gewapende militanten.

De stadsgouverneur was al eveneens genoopt de christelijke bedevaartsplaats binnen te vluchten, en met hem een aantal andere Palestijnse hoogwaardigheidsbekleders.

Acht kinderen, twee monniken en twee stoffelijke overschotten van militanten -in vergervorderde staat van ontbinding- werden gisteren overgedragen aan de Israëliërs.

De geestelijken van velerlei pluimage vormen naar eigen zeggen een menselijk schild voor de schutters, maar Israël beschouwt ze als gegijzelden. Het aantal gewapende militanten, tot voor kort door Israël gesteld op zo'n 150, is inmiddels bijgesteld tot tussen de dertig en zestig. In totaal zouden zich een kleine tweehonderd Palestijnen in de kerk bevinden.

Rosy-Bel zegt niets te weten van de omstandigheden in het heiligdom. Als ze vraagt of hij voldoende voedsel heeft, zegt Anton ja noch nee, maar 'Insjallah' -zo Allah het wil. Idem dito wanneer ze informeert naar de watervoorziening. De rest van zijn telefoonminuut gebruikt Anton om zich op de hoogte te stellen van het reilen en zeilen van zijn gezin, dat al sinds de Israëlische inval door het straatverbod binnenskamers leeft in de woning van een familielid. Hun eigen huis, gesitueerd naast het regeringscomplex van de Palestijnse Autoriteit, werd bij een vorige militaire actie door bommenwerpers vernield.

Uit de verhalen van enkele Palestijnen en geestelijken die eerder de kerk al verlieten, blijkt dat de situatie nijpend is. De belegerden leven op een enkele rijstmaaltijd per dag en gedronken wordt er uit een put. Er zouden onderling grote meningsverschillen zijn, terwijl de kinderen in de kelder zich soms hele dagen niet mochten bewegen en het met één zoute krakeling als dagrantsoen moesten stellen. Monniken zouden zijn geslagen, het goud uit de kerk zou zijn ontvreemd. En om het moreel nog eens extra te breken, zo wordt door onafhankelijke oorgetuigen bevestigd, schalt het Israëlische leger 'snachts met luidsprekers gruwelgeluiden richting de kerk.

Een van de drie Palestijnen uit het onderhandelteam is Anton Salman. Die positie maakt dat dinsdag een glimp van hem was te zien op het nieuws. Hij was sterk vermagerd en zijn haar was lang en verwilderd. Voor de camera's van CNN was te zien hoe hij zijn kleding omhoog moest doen om het leger te tonen dat hij geen explosievengordel om zijn middel had.

Maar Rosy-Bel, die sinds het begin van het beleg amper slaapt en alle nieuwsuitzendingen volgt, had juist deze uitzending gemist. Haar jongste dochter Jizel (8) verdreef de dreinerige verveling van het wekenlange straatverbod met een film; en toen familieleden haar inseinden, was het al te laat.

Sinds dinsdag staat de tv ruim voor het begin van iedere onderhandelronde op de nieuwszender. ,,Geen films meer voor Jizell'', zegt Rosy-Bel quasi-streng.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden