Een krabbende student? Vermoedelijk schurft

Beeld Getty Images

Studenten in Groningen, Leiden, Utrecht en Den Haag worden aan het eind van het studiejaar geplaagd door schurft. Bij de GGD’s in die steden kwamen de afgelopen maanden honderden meldingen binnen van jongeren met jeuk en huiduitslag.

De toename is opvallend te noemen, volgens Jan van der Have van de GGD Groningen. Schurft is volgens hem een ziekte die niet meer in 2018 past. Wie simpele hygiënische basisregels in acht neemt, zoals elke week je beddengoed wassen, hoeft nergens voor te vrezen. Schurft ontstaat door minuscule mijten die zich onder de huid nestelen. Hier laten zij eitjes en uitwerpselen achter die irritatie en huiduitslag veroorzaken. De ziekte wordt overgedragen via matrassen of beddengoed, maar kan via langdurig huid-op-huidcontact bij verzorging of vrijen ook worden overgedragen.

Er bestaat medicatie om schurft te bestrijden, maar tijdens die behandeling moet de patiënt en zijn directe omgeving we al het beddengoed en gedragen kleding op 50 graden wassen. Anders ligt herbesmetting door achtergebleven mijten op de loer. Op de site RIVM.nl staan alle vragen en antwoorden over schurft en de belandeling.

Het nut van de schurftmijt

Trouw-columnist Jelle Reumer beschreef eerder in zijn zaterdagse rubriek ‘Weekdier’ het leven van dit spinachtige diertje.

Schurftmijten (Sarcoptes scabiei) zijn minuscule spinachtige diertjes die met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn, geen geluid maken en geen geur verspreiden maar desondanks ons zenuwstelsel danig weten te prikkelen. Samen met malariamuggen en kakkerlakken bezitten ze de twijfelachtige eer volstrekt ongewenst te zijn. U ziet mij dit niet snel opschrijven, maar zonder deze diertjes zou het op de wereld een stuk genoeglijker toeven zijn. De bioloog in mij gaat nog vertwijfeld op zoek naar een ecologisch 'nut' dat de dieren zouden hebben in het ecosysteem, de schepping, de biosfeer of hoe u het ook noemen wilt, maar ik zou dat in het geval van de schurftmijt eerlijk gezegd niet weten. Ze ruimen geen afval op, ze dienen andere soorten niet tot voedsel, ze bestuiven geen bloemen en vertegenwoordigen zelfs geen esthetisch genoegen. De wereld zou wel zonder kunnen, bedoel ik maar.

Dat geldt niet voor de mijten als geheel, een buitengewoon soortenrijke groep die op werkelijk ieder denkbaar plekje op aarde kan voorkomen. Er leven mijten in de bodem, in water, in het beetje humus in boomholten, op vogelveren, op planten, in ons bed, in onze traanklieren en haarfollikels. Er zijn zoetwatermijten, zeewatermijten, kevermijten, oogst- of fluweelmijten, veermijten, huisstofmijten, spintmijten en teken, om maar wat te noemen. En schurftmijten. De wereld zit zo vol met mijten, dat iemand ooit opmerkte dat wanneer je de complete wereld zou kunnen laten verdwijnen op de mijten na, de aarde vanuit het heelal nog altijd als contour kan worden waargenomen.

Als mens hebben we van verreweg de meeste mijten natuurlijk totaal geen last. Wel van oogstmijten die lelijk jeukende bultjes veroorzaken, van teken die bloed zuigen en de ziekte van Lyme kunnen overbrengen, huisstofmijten die allergische reacties kunnen oproepen en schurftmijten. Die zijn wellicht het lastigst. Schurftmijten leven in onze huid en graven daar als achtpotige miniatuurmollen gangenstelsels doorheen. Al doende laten ze ontlasting achter, mijtenpoepjes, en die veroorzaken een allergische reactie die gepaard gaat met verschrikkelijke jeuk. Bijgevolg gaat de gastheer (m/v) zich krabben en dat maakt het er niet beter op.

Bij langduriger contact tussen twee personen of via textiel kunnen de mijten van de een naar de ander oversteken. Het is een nogal besmettelijke kwaal, want mensen hebben toch dikwijls de gewoonte om elkaar in allerhande posities langdurig aan te raken, ook in het nette. Een infectie met schurft is eenvoudig te verhelpen met een mijtendodende zalf, maar daarmee is de jeuk helaas nog niet verholpen. Die verdwijnt pas nadat de huid zich heeft vernieuwd en daarmee de huidlaag met de graafgangetjes en de jeukveroorzakende mijtenkeutels is verdwenen.

Van de wat bleekroze plasticachtige mijt, met zijn stekels en haren en ielige kriebelpootjes, kun je natuurlijk een spontane jeukaanval krijgen, maar ik moet bekennen dat, hoe langer ik kijk, ik het eigenlijk wel een mooi diertje ga vinden. Misschien is er dus toch iets van een esthetisch genoegen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden