Een koninklijk complot

Van alle zwakheden is het geloof in een complot, een samenspanning van twee of meer mensen met het oogmerk de samenleving onheil te bezorgen, misschien nog wel de meest verleidelijke. Het maakt de wereld in één klap overzichtelijk: er is sprake van een onbekende bedreiging, dat veroorzaakt ongemak, maar door er een naam op te plakken en er een motief bij te verzinnen is alles glashelder: de complotteurs zijn het gevaar, zij moeten in de gaten worden gehouden.

Het verbaasde me daarom niet dat men in een aantal incidenten rond het Koninklijk Huis al gauw een patroon ontdekte van een familie die zich boven de wet verheven acht en zich dingen denkt te kunnen veroorloven die voor een normaal mens niet zijn weggelegd. Toch stond ik ervan te kijken dat VVD-senator Uri Rosenthal, tevens aanvoerder van het Leidse Crisis Onderzoeks Team (COT), de toestand inmiddels zo ernstig acht dat hij het Koninklijk Huis permanent in de gaten wil laten houden door een crisisteam, bestaande uit de premier, de minister van binnenlandse zaken en enkele stevige ambtenaren van de AIVD.

Geen idee wat deze respectabele hoogleraar bestuurskunde bezield kan hebben om dit zondag in 'Buitenhof' voor te stellen. Misschien was hij de nacht ervoor wel zwetend wakker geworden bij het idee dat met Mabel Wisse Smit de onderwereld vaste grond onder de voeten had gekregen in het Oranjehuis. Maar in alle nuchterheid had hij toch op z'n minst moeten bedenken dat je met het optuigen van zo'n team het Koninklijk Huis als een staatsgevaarlijke instelling beschouwt, dat je nog het beste af kunt schaffen.

Hoe heeft het zover kunnen komen? Met het opwerpen van die vraag bespeur ik bij mezelf ook enig ongemak en dat houdt weer verband met de snelheid waarmee de media aan de haal zijn gegaan met de door Peter R. de Vries opgediepte getuigenis van een voormalige lijfwacht van de onderwereldfiguur Klaas Bruinsma. Hij zou regelmatig met Mabel in de koffer zijn gedoken. Hoe betrouwbaar is zo'n bron en mag je zijn verhaal met een verwijzing naar collega De Vries klakkeloos in iedere krant opschrijven? Jan Blokker heeft op zichzelf een punt met zijn opmerking in Trouw van gisteren dat 'de keurige kranten zich bij het vinden van nieuwe feiten hebben laten aftroeven door een struikrover als Peter R. de Vries'. Maar daarmee blijft de vraag hangen of hij als hoofdredacteur op basis van één zo'n getuigenis net zo'n nummer in de Volkskrant zou hebben gemaakt.

Inmiddels is zelfs die vraag al weer ingehaald omdat Mabel Wisse Smit is gaan rommelen met haar verklaringen op grond waarvan premier Balkenende vaststelde dat daarmee het vertrouwen is geschaad. Voor hem was daarmee de kous af. Hij oogstte zelfs lof voor zijn kordate optreden. Toch, het ongemak blijft. Want nog altijd weten we niets van de aard van deze relatie, vooropgesteld dat die al relevant is, want waarom zou een jonge vrouw tegenover een premier haar vroegere al dan niet erotische avonturen moeten opbiechten? De premier zou er misschien niets van begrijpen en alleen om die reden snap ik heel goed dat ze er een beetje omheen heeft gedraaid. Jokken heet dat, wat iets anders is dan liegen.

Moet ze daarom hangen? Terug naar de media. Op een bestuurskundecongres in 2001 constateerde Uri Rosenthal dat 'de media het dominante beeld van de crisis creëren' en daarmee hebben zij volgens hem een 'bepalende invloed' op het verloop van de crisis. Zo is het maar net. Het was schokkend voor de samenleving dat de vrouw van een mogelijke troonopvolger een relatie had met een crimineel. Dat was bedreigend voor de hoeksteen van ons staatsbestel. Maar de media kopten de bal wel erg makkelijk in. Zo makkelijk zelfs dat de autoriteiten dankzij een foutje van Mabel de zaak opgelucht af konden serveren. En die arme Rosenthal de koninklijke familie voor staatsgevaarlijk houdt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden