Commentaar

Een koningshuis heeft toekomst als het zich duurzaam geliefd kan maken.

Vandaag zien miljoenen op tv of internet hoe de Britse prins William van Wales in de Westminster Abbey Catherine Middleton huwt. Morgen trekken hier koningin Beatrix en haar familie het land weer in, en kleurt Limburg oranje.

Koninginnedag en zeker hoogtijdagen als bruiloften lijken in dit mediatijdperk de kurken waar een monarchie op drijft. Toch zijn het ook dagen waarop juist de vraag klinkt naar de toekomstbestendigheid van de monarchie.

Zo speelt in Nederland sinds de formatie weer de discussie over de rol van de koningin in ons staatsbestel, dat overigens helemaal geen geschreven regels bevat dat de koningin (in)formateurs aanstelt. Er gaan stemmen op voor een ceremonieel koningschap. Zou dit het bestaansrecht van het koningschap versterken? Het antwoord is waarschijnlijk nee.

Onvermijdelijk blijft dan toch een soort tweedehands ministeriële verantwoordelijkheid nodig om de schokken van eventuele uitglijders van de monarch te dempen. Het is niet onlogisch het verdwijnen van de constitutionele rol van de monarch te zien als een voorzichtig begin van afschaffing. Want hoe minder macht en gezag, hoe meer een vorst afhankelijk zal zijn van de populariteitspeilingen. Erasmus stelde eeuwen geleden in zijn werk over de opvoeding van vorsten, dat populariteit slechts tijdelijk is en afhankelijk van gunsten aan het volk.

Een vorst moet zich geliefd maken, wat duurzaam is omdat het afhankelijk is van de zedelijke kwaliteiten van de koning. Daar is eeuwen na deze Rotterdamse filosoof weinig op af te dingen. Koningin Beatrix heeft zich geliefd gemaakt door hard te werken, een samenbindende rol in de samenleving te spelen op momenten van rampspoed, en door respect voor de traditie waar zij zelf deel van uitmaakt.

Het Britse vorstenhuis maakte recent enkele dieptepunten door die het 'geliefd zijn' onder druk zetten, zoals de ontspoorde zakenactiviteiten van de broer van Charles, prins Andrew. Tegelijkertijd laat William met zijn huwelijk uit liefde met een burgermeisje als Kate, zien hoe ver de Windsors zijn gemoderniseerd sinds de dood van Diana. William heeft bovendien de common touch die zijn vader nog mist.

De Europese troonopvolgers liggen meer dan ooit onder de loep. Van hen wordt veel gevraagd, en dat mag ook: inzet en kunde, een zinvolle (en niet té lange) voorbereiding op hun rol in traditie en samenleving, en bestand zijn tegen de lok van de jetset. Want populariteit alleen kan nooit de kurk zijn van een inhoudelijk koningschap.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden