Een koning kan de handel helpen

Onderzoek: Landen met monarchie exporteren meer naar landen die ook een vorst hebben

De monarchie kost de Nederlandse belastingbetaler 40 miljoen euro per jaar, maar levert zij ook wat op? Ja, zeggen de voorstanders. "Laten we ons heel goed realiseren dat zij voor de internationale handel ronduit een goudmijn zijn", stelde CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg tijdens de laatste begrotingsdebat over de leden van het koninklijk huis. Twee wetenschappers zochten het uit en inderdaad, het helpt.

Of het echt een goudmijn is, valt niet te zeggen, nuanceert onderzoeker Mark Dijkstra van de Universiteit van Amsterdam. Maar een effect is er. "Landen met een koningshuis exporteren meer naar landen die ook een koningshuis hebben. Ze voegen waarschijnlijk iets toe aan handelsmissies naar die landen." Dijkstra publiceert die uitkomst deze week in het economenblad ESB samen met Bastiaan Overvest, wetenschappelijk medewerker bij het CPB.

Puur economisch gezien ligt een verband niet voor de hand. Of er tussen landen handel plaatsvindt hangt zo bezien vooral af van meetbare zaken als de transportkosten, wisselkoersen en de grootte van de afzetmarkt. "Maar uit de literatuur over economische diplomatie weten we al dat er ook andere factoren meespelen", zegt Dijkstra. "Er zijn ontastbare barrières die het drijven van handel verhinderen. Culturele aspecten bijvoorbeeld."

Of handelsmissies, bij elkaar op bezoek gaan en praten, een bijdrage leveren aan de export is omstreden. Er is onderzoek dat een positief effect aantoont voor Duitsland, Frankrijk en de VS. Maar voor Canada gaat het weer niet op. Breder onderzoek laat wel zien dat economische diplomatie bijdraagt aan handel. Daar komt uit dat vooral de aanwezigheid van een Nederlandse ambassade belangrijk is, maar dat missies ook bijdragen.

Maakt het nog uit wie er meegaat, wilden Dijkstra en Overvest weten. Als de koning deel uitmaakt van het gezelschap, of een ander lid van het koninklijk huis, levert dat dan meer contracten op voor de Nederlandse economie?

Dat is niet zo gemakkelijk te onderzoeken. Een grote valkuil is het kip-en-ei-probleem. De koning gaat wellicht mee op handelsmissies die bij voorbaat al belangrijker en kansrijker zijn. Dan ligt het verband andersom: de koning haalt niet meer opdrachten voor Nederland binnen, hij gaat mee omdat er veel te halen valt.

Met een model hebben de onderzoekers deze kwestie ondervangen. En dan blijkt dat de economische diplomatie van de koninklijke familie effect heeft als het te bezoeken land ook een koninkrijk is, of een keizerrijk of sultanaat. Het gaat wel om koningshuizen met een ceremoniële functie, zoals in Nederland, niet om dictaturen.

"Langlopende relaties tussen koningshuizen zorgen mogelijk voor betere markttoegang", constateren de onderzoekers. Hoe dit precies werkt, is lastiger te zeggen. "Je kunt dat niet direct testen", zegt Dijkstra. Maar er is wel iets bij voor te stellen. "Stel je wilt baggeren in Saudi-Arabië. Een bedrijf wil misschien niet investeren omdat onzeker is wat er de komende jaren gaat gebeuren. Dan komt er een handelsmissie en de koning gaat mee. Die praat met de koninklijke familie daar. Dat schept vertrouwen. Dan kun je er makkelijker vanuit gaan dat het baggerbeleid de komende tien jaar niet verandert." Een beslissing om te investeren is dan sneller genomen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden