Een koffer vol saudade

Om acht uur nestelt de familie Domingos Costa zich op de bank voor de buis voor de novela das oito, de belangrijkste Portugese soapserie van de dag. Ze vangen die op met een schotel. Ze kijken allemaal, vader en moeder, broertje van elf, soms nog een oom en Sandra (16): ,,Behalve als mijn vader avonddienst heeft in de fabriek, dan is hij er niet.''

Sandra doet eindexamen mavo aan De Meer in Amsterdam. Maar ze krijgt dit jaar nóg een certificaat; van de Portugese School, waar ze vanaf de kleuterschool iedere woensdagmiddag en op zaterdag bijgespijkerd wordt in de Portugese taal en cultuur.

Ze is in Nederland geboren, maar een jaar later in Freixiosa gedoopt, het dorpje waar haar ouders vandaan komen. Het ligt in het binnenland van Portugal, vlakbij Viseu, waar het zomers bloedheet is. Haar vader heeft er jaren geleden zijn eigen huis gebouwd.

Hij woont nu dertig jaar in Nederland. Sandra's moeder kwam twintig jaar geleden over. Zij voelde zich aangetrokken tot het buitenland. Sandra: ,,Ze verwachtte iets moois, iets anders, maar al die hoge flats vielen haar tegen.''

De Nederlandse taal hebben haar ouders nooit goed geleerd. Sandra leest de brieven en regelt de zaken rond het ziekenfonds en de vreemdelingenpasjes. Daarmee helpt ze hun Portugese buurvrouwen ook.

Zelf is ze er bijna zeker van dat ze na een vierjarige opleiding van het AMC ('Ik wil graag in een ziekenhuislaboratorium werken'), in Freixiosa gaat wonen. ,,Dat heb ik al mijn hele leven gewild. Na de vakanties moesten mijn ouders me altijd huilend meesleuren.'' Een deel van de saudade, heimwee, blust het gezin binnen de Portugese gemeenschap. Die ontmoet elkaar in de Portugese kerk in Amsterdam west en in het cultureel centrum. Sandra en haar broertje doen aan volksdansen, haar vader zingt.

In de slaapkamer van haar ouders haalt ze de koffer met de kostuums te voorschijn. De rode rokken heeft haar vader in Viseu gekocht, samen met de bloes met blauw borduursel en de schoenen met terugkerende motieven op de neuzen. Laag valt over laag. Het Portugese kant op de onderrokken ten slotte, heeft haar moeder genaaid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden