Een knullig foutje kan zo een spreekverbod opleveren

Het zijn overwegend knullige manieren waarop Kamerleden hun woordvoerderschap verliezen. Dat heeft René Leegte afgelopen week wel weer bewezen. Terugtreinend na een werkbezoek aan het door aardbevingen getroffen Groningen dacht het VVD-Kamerlid een telefoontje te kunnen plegen om te pochen hoe goed hij het gasbesluit van zijn minister Henk Kamp had verdedigd.

Dat elke noordelijke medereiziger bij het woord 'gas' zijn oren spitst, was hij even vergeten. Foutje. Gespreksflarden belandden op Twitter, #LeegteGate was geboren en de liberaal kon niet anders dan zijn portefeuille gaswinning inleveren.

Fractiegenoot André Bosman moet komende zaterdag in Groningen de schade zien te herstellen.

Dat uitgerekend Leegte over zijn eigen uitlatingen struikelt, verbaast niet helemaal. De VVD'er mag graag een beetje provoceren. Vlees en duurzaamheid? Hebben niets met elkaar te maken, zei hij ooit in deze krant, 'want varkens raken nooit op'.

Verbod op de plezierjacht? Dat is in zijn ogen een verkeerd begrip. "Plezierjachten vind je in de haven." Daarnaast wilde de voormalige fruithandelaar vier jaar geleden de stekker uit het KNMI trekken, want het weerinstituut zou veel te veel achter 'klimaatalarmisten' aanlopen.

Voorbode van vertrek

Leegte kan aardig wat politici de hand schudden. In 2012, in een vorig leven als PvdA-Kamerlid, mocht Tunahan Kuzu een tijd niet over de geestelijke gezondheidszorg spreken nadat hij in een reclamespotje een Turkse zorgverzekeraar had aangeprezen. En als gedoger kon Geert Wilders in 2010 niet anders dan Eric Lucassen en Jhim van Bemmel (deels) de mond snoeren. De twee hadden eerdere veroordelingen tegenover hem verzwegen, maar Wilders kon ze niet wegbonjouren omdat het dan gedaan zou zijn met de rechtse Kamermeerderheid.

Vaak vormt zo'n disciplinaire maatregel de voorbode van een breuk. Niet lang nadat christen-democraten Jan-Nico Scholten en Stef Dijkman in de jaren tachtig het zwijgen werd opgelegd omdat ze meermaals tegen de partijlijn in hadden gestemd, braken ze met de fractie.

Ook PvdA'er Henk Knol zat na zijn tijdelijke spreekverbod - hij betichtte journalisten van subjectieve berichtgeving over Suriname - niet lang meer in de Kamer. Evenals Frans Moor, die in 1991 botste met de PvdA-leiding over plannen voor de sociale zekerheid. Hij stapte over naar de SP.

Meedogenloos

Het is misschien niet een lijstje waar Leegte veel hoop uit zal putten, maar zoekt de VVD'er verder, dan zal hij zien dat hij zijn politieke aspiraties nog niet helemaal overboord hoeft te kieperen. Zo moest financieel woordvoerder Paul Tang in 2009 een maand lang zwijgen nadat hij Prinsjesdagstukken met PvdA-watermerk naar de pers had gelekt, maar inmiddels is hij toch weer op het schild gehesen als aanvoerder van de Europese fractie in Brussel.

Ook een andere PvdA'er is nog prima terecht gekomen na onmin op de partijburelen: Bijlmerboy Rob van Gijzel. De huidige burgemeester van Eindhoven, die zijn bijnaam kreeg vanwege zijn inspanningen voor diepgravend onderzoek naar de Bijlmerramp, kwam in 2001 in aanvaring met zijn fractie over de bouwfraude. Hij keerde zich tegen een schikking die het OM sloot met frauderende bouwbedrijven, waarop Ad Melkert hem gebood te zwijgen en Van Gijzel zijn biezen pakte.

Of voor Leegte ook een nog een fractievoorzitterschap of burgemeesterspost in het verschiet ligt, is afwachten. De liberalen, die integriteit en onbezoedelde blazoenen na de kwesties Jos van Rey en Ton Hooijmaijers hoog in het vaandel hebben staan, zijn een stuk meedogenlozer geworden. Vooralsnog hanteert Leegte zijn campagneslogan als vanouds: 'Kies inhoud, stem Leegte.'

Fervente treinreizigers

1. Arie Slob (ChristenUnie)

2. André Bosman (VVD)

3. Alexander Pechtold (D66)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden