Column

Een kneiterhoog IQ en toch blijven zitten

Hoogbegaafde kinderen spelen 'Kamelenrace', een spel gemaakt door een van hen, tijdens de opening van de tentoonstelling
Hoogbegaafde kinderen spelen 'Kamelenrace', een spel gemaakt door een van hen, tijdens de opening van de tentoonstelling "Mijn Eigen Spel' in het Stadhuis in Leiden.Beeld ANP, Joël van Houdt

Hoe gaat het nu met je vier hoogbegaafde dochters? Dat wordt nogal eens gevraagd nadat ik twee jaar geleden een aantal columns aan hen wijdde. Vandaag mijn mooie meisje van 9.

Hoeveel ellende onderwijs dat niet past kan betekenen, heeft mijn dochter van inmiddels 9 jaar ons wel duidelijk gemaakt. Huilend en krijsend zat ze op de fiets toen we haar naar de kleuterklas brachten. Op school gedroeg ze zich voorbeeldig. Juf wilde wel een klas vol van zulke meisjes. Thuis brak de pleuris uit. Altijd ruzie, altijd boos. Wat is er toch met haar?

Van hoogbegaafdheid wisten we toen nog niets. Onze dochter leerde zichzelf tijdens de kleutertijd wel al lezen. Dat vonden we knap, maar verder zochten we er niets achter. Ze hield trouwens helemaal niet van lezen, en hoogbegaafde kinderen zitten toch altijd met hun neus in de boeken? Ach, ach, wisten we toen maar wat we nu weten.

Met harde hand zetten we haar weer achterop op weg naar school. Hoe was het, vroegen we bij ophalen. Geen antwoord. Wat heb je gedaan? “Binnen gespeeld, buiten gespeeld, gegeten, gedronken en naar huis.” Dat zei onze 4-jarige. Elke dag. Verder nog iets? “Nee.” En daarna wou ze niet meer over school praten. Eenmaal thuis, soms zelfs al op het schoolplein, ging de grote mond open. Buitengewoon brutaal was ze. Wij wisten ons geen raad.

Zo hoog?

Omdat ze met 5 jaar al kon lezen op eind groep 4 niveau en ze rekenen ook op groep 4 niveau beheerste, is besloten groep 3 over te slaan. Met een totaal foute pengreep, ze hield haar pen nog vast in de palm van haar hand, maakte ze totaal onleesbaar haar werkjes in groep 4. Inmiddels was er een intelligentietest afgenomen. We schrokken van de uitkomst. Zo hoog? WTF. We schonken vervolgens weinig aandacht aan al haar gekrabbel in haar schoolwerk.

Met zo’n hoog IQ komt het schoolwerk wel goed, dat kan nooit problemen opleveren. Wat een denkfout was dat. Al onze aandacht ging nog steeds naar haar zeer vervelende gedrag buiten de schoolmuren. Tien, twintig of dertig keer per dag ruzie met je kind maakt hopeloos en is zwaar vermoeiend. Omdat dochter geen prater is, konden we haar moeilijk bereiken.

De dag begon met gehuil: de sokken zaten niet lekker. Wij deden het af als aanstellerij, niet wetende dat veel hoogbegaafde kinderen ook hooggevoelig zijn en echt last hebben van allerlei gekriebel in kleding. Wat een mazzel hebben haar kleine zusjes die gewoon altijd in joggingbroeken of leggings mogen lopen, zonder labeltjes. De stugge spijkerbroeken zijn de deur uit.

Matige cito-scores

Ondertussen stroomden zeer matige cito-scores binnen. In groep 5 hetzelfde verhaal, groep 6 eigenlijk ook. Leren vindt ze niet leuk. Interesse heeft ze in bijna niets. In groep 7 -dit jaar- hebben we de overstap gemaakt naar een speciale klas alleen voor hoogbegaafde kinderen die zijn vastgelopen in het reguliere onderwijs.

Ze bloeide op. Eindelijk een einde aan de ellenlange uitleg, aan de urendurende saaie oefenstof en heerlijk om omgeven te zijn met kinderen die ook snel en creatief denken en overal weerwoord op hebben. De nieuwe school deed haar zichtbaar goed: haar gedrag thuis draaide als een blad aan een boom. De ruzies namen af, het gehuil ook.

Eind goed, alles goed? Nou nee, nog niet helemaal. Ze zit veel lekkerder in haar vel dan een jaar geleden maar leren wil ze nog steeds niet. Dochters resultaten zijn niet al te best. Dat vinden wij niet zo belangrijk, wij weten wel wat ze in haar mars heeft, maar het moet natuurlijk wel een keer zichtbaar worden. Het voortgezet onderwijs kijkt immers naar cito-resultaten.

Gezichtsverlies

We hebben daarom besloten dat ze na de zomervakantie nog een keer groep 7 gaat doen. Ja dat kan dus ook. Een torenhoog IQ hebben en volgens de definitie van het reguliere (ouderwetse) onderwijs ‘blijven zitten’. Vindt dochter dat erg? Niet eens. Op haar oude school zou dat enorm gezichtsverlies betekenen. Zou het een drama zijn geweest, terug naar haar oude klas met kinderen bij wie ze in de kleuters zat.

Nu is het geen probleem. Dat komt doordat ze in dezelfde klas blijft, met leerlingen uit groep 5, 6, 7 en 8. Een bovenbouwgroep, zonder muren tussen leeftijden en groepen. Heerlijk. Zou elke school moeten doen. Het indelen van klassen puur op hoe oud iemand is, is eigenlijk best raar. Er kan beter gekeken worden naar de ontwikkeling. Leeftijd zegt niet zoveel, ongeveer net zo weinig als hoe lang je bent.  

Lees ook: Mijn hoogbegaafde peuter zei helemaal niets, geen woord

En mijn column uit 2016: "Sorry, mijn dochter leert nogal makkelijk." Over het taboe op hoogbegaafdheid. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden