OPVOEDVRAAG

Een kleinkind met probleemgedrag, hoe gaan opa en oma daarmee om?

Beeld Fadi Nadrous

Wat doe je als opa en oma met een jongetje dat door een traumatische jeugd onhandelbaar gedrag vertoont?

Twee grootouders worstelen met een pittige vraag. Zij hebben een kleinzoon met ‘een rugzak’, zoals ze het beschrijven. Het kind (leeftijd: bovenbouw basisschool) heeft een traumatische tijd achter de rug. Moeder en vader zijn gescheiden en het jongetje zag in de periode voor de scheiding hoe zijn vader geweld gebruikte tegen zijn moeder. Later kwam moeder opnieuw in een problematische relatie terecht. Inmiddels woont zij in het buitenland en woont het kind bij zijn vader.

In veel van de schoolvakanties verblijft het kind met zijn moeder bij opa en oma. Hij is volgens hen hondsbrutaal, sloopt spullen van anderen en steelt en liegt. Zijn moeder grijpt nauwelijks in, zeggen de grootouders. En zij zien inmiddels erg op tegen de weken met hun kleinzoon. Maar ze realiseren zich dat hij vooral een slachtoffer is. Hoe kunnen zij omgaan met zijn gedrag?

Orthopedagoog Mariëlle Beckers van Buro Bloei begeleidt regelmatig kinderen met probleemgedrag die in gezinshuizen zijn ondergebracht. Ze spreekt van een ‘heel lastige’ situatie voor deze grootouders. “Dit jongetje is waarschijnlijk enorm getraumatiseerd. Elk intiem contact kan bij dit soort kinderen als bedreigend worden ervaren, ook het contact met opa en oma”, legt Beckers uit.

Hulpverleners

“Eigenlijk zou je willen dat de grootouders hun verwachtingen bijstellen”, zegt Beckers. Daarbij kan het helpen als zij, met goedkeuring van de ouders, gaan praten met de hulpverleners van het jongetje om te leren waar het gedrag vandaan komt en wat ze kunnen doen. Beckers gaat ervan uit dat een kind met deze problematiek in behandeling is in de geestelijke gezondheidszorg, of eerder in behandeling is geweest.

Opa en oma moeten er verder vooral voor zorgen dat hun kleinzoon het fijn heeft, in weerwil van zijn gedrag. “Deze kinderen vragen vaak het tegenovergestelde van wat ze nodig hebben, en dat is vooral veel liefde en aandacht.”

Beckers raadt de grootouders aan probleemgedrag wel te benoemen, maar er geen consequenties zoals straf aan te verbinden. Opa en oma kunnen bijvoorbeeld wel zeggen: ‘We willen niet dat je liegt’, maar daar moeten ze het dan bij laten. Daarna kunnen ze proberen een andere activiteit met hun kleinzoon te gaan doen, om hem uit de negatieve situatie te halen.

Structuur en duidelijkheid

Als consequenties op hun plaats zijn, dan is dat aan moeder. “Als moeder erbij is, moet zij de opvoeder zijn”, zegt Beckers. “Opa en oma moeten dat met moeder bespreken.” Dat gesprek kan lastig zijn, erkent Beckers. “Hou het bij jezelf. Geef heel concreet aan van welke situaties je last hebt”, adviseert ze. Ook zouden ze met moeder kunnen praten over een korter verblijf.

“Opa en oma worden ook een dagje ouder. Ze moeten echt hun grenzen aangeven. Als ze dat niet doen, wordt de sfeer alleen maar negatiever, en moet het kind nog meer op zijn tenen lopen”, vreest Beckers. Uiteindelijk wordt het verblijf van het jongetje bij zijn grootouders dan misschien wel helemaal onmogelijk, en dat kan voor hun kleinzoon voelen als alweer een afwijzing.

Verder kan het helpen als de grootouders tijdens de vakanties zorgen voor rust, structuur en duidelijkheid.

Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Lees ook:

Waarom vertoont mijn zoon ineens agressief gedrag?

Zoon van negen vertoont agressief gedrag. Waar komt dat vandaan?

Hoort wildplassen bij jongensgedrag?

Een achtjarige wildplasser: lekker laten gaan, of aanspreken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden