Een kleinere Kamer nodig?

Er zijn kamerleden die op het spreekgestoelte niet uitblinken maar wel heel kundig rondleidingen in het kamergebouw geven. Ze zijn er zo bedreven in en ze doen het zo vaak, dat er voor kamerdebatten geen tijd meer overschiet.

Het is een flauwe grap die duidelijk maakt dat voor menig kamerlid van de drie grote fracties PvdA, CDA en VVV er eigenlijk te weinig te doen is. Het is daarom niet gek en onverwacht dat PvdA en VVD in hun onlangs gepresenteerde verkiezingsprogramma’s er voor pleiten om het aantal leden van de Tweede Kamer terug te brengen van 150 naar 100.

Het idee is ook allerminst nieuw. VVD’er Hans Wiegel en PvdA’er Jacques Wallage gooiden eerder al eens een balletje op. Van Aartsen deed dat nog in 2003, maar zei er uitdrukkelijk bij dat het ging om een persoonlijk standpunt. Erg serieus werd het niet genomen. Niemand hield het voor mogelijk dat de Tweede Kamer ooit nog eens in haar eigen vlees zou snijden.

Maar sinds Fortuyn en de komst van de LPF staan zaken in een ander daglicht. Het ambt van parlementariër staat niet meer zo hoog in aanzien, de term zakkenvuller is daarbij zelfs gevallen.

Dat neemt niet weg dat er ook zakelijke argumenten te vinden zijn voor een verkleining van de Kamer. De liberalen schrijven in hun verkiezingsprogramma dat een dergelijke ingreep het debat in de Kamer beter op hoofdlijnen houdt. Daar is wat voor te zeggen. Wie een dag lang de talloze commissievergaderingen, het voorportaal van het debat in plenaire zaal, op het Binnenhof afloopt komt er achter hoe gedetailleerd het huidige kamerlid zich met beleid bezighoudt. De neiging om op de stoel van de minister te kruipen kunnen zij zelden onderdrukken.

De PvdA noemt in haar verkiezingsprogramma geen reden voor een kleinere Kamer, maar het is niet moeilijk om die erbij te denken. Het is een publiek geheim dat er bij de sociaal-democraten een permanente strijd gaande is om de woordvoerderschappen. Vaak maakt een compromis een einde aan de ruzie met als onvermijdelijk gevolg een eindeloze uitsplitsing van woordvoerderschappen.

Tijdens Paars II werd PvdA’er Wouter Gortzak uiteindelijk benoemd tot ’coördinator minderheden’. Hij had de onaangename taak om negen collega's in toom te houden die allemaal iets deden op gebied van minderheden. Gezondheid van minderheden, het onderwijs aan minderheden, het inkomen van minderheden en ga zo maar door.

In zijn reportage over de PvdA-fractie uit diezelfde periode noteerde Gerard van Westerloo de uitspraak van PvdA’er Gerrit Schoenmakers: ,,Ik doe het duurzame gekweekte hout en Jaap Jelle Feenstra doet het duurzame natuurlijke hout. Ik moet er eerlijk bij zeggen, ik heb me wel eens vergist.’’

Ter geruststelling: er is bij de PvdA nog niets veranderd. Op dit moment houden acht mensen in die fractie zich bezig met zorg.

Met alleen de steun van de PvdA en VVD komt er van een kleinere Kamer nooit iets terecht, helemaal met in het achterhoofd dat voor deze operatie een grondwetswijziging nodig is en dat vraagt om een tweederde meerderheid. Pikant is dat CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen eind vorig jaar in Intermediair hartstochtelijk pleitte voor een kleiner parlement.

Het vergroot de slagvaardigheid van de Kamer, maar vooral moet er volgens Verhagen een eind komen aan die eindeloze reeks van debatten, vaak spoeddebatten, die helemaal niets om het lijf hebben en die veelal worden aangevraagd door backbenchers die hopen dat zij ook eens in Den Haag Vandaag mogen optreden.

Nu weten we dat dit idee van Verhagen het verkiezingsprogramma van het CDA niet heeft gehaald. Hiermee daalt de kans op een geslaagde grondwetswijziging aanzienlijk, want op steun van kleinere partijen zoals ChristenUnie en SGP hiervoor hoeven PvdA en VVD niet te rekenen. Die kunnen de lawine van vergaderingen nu al niet belopen, laat staan als de Kamer met een derde inkrimpt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden