Een klap in het gezicht van Israël, én Bibi

De Israëlische premier Benjamin
De Israëlische premier Benjamin "Bibi" Netanyahu.Beeld AFP

Premier Benjamin Netanyahu slaat terug nadat Obama hem voor het oog van de wereld een dreun toediende. Elk land dat instemde met de VN-resolutie tegen de nederzettingen zit op de strafbank. Maar de blauwe plekken die Israël opliep poetst hij daarmee niet weg.

Monique van Hoogstraten

Iets meer dan twintig nachtjes slapen nog; de verlossing is nabij. De Israëlische premier Netanyahu zal een zucht van verlichting slaken als Barack Obama de ring verlaat en plaatsmaakt voor Donald Trump. Acht jaar lang nam de Amerikaanse president Israël in bescherming. Tot afgelopen vrijdag.

Netanyahu had het zelf kunnen voorkomen, zei een veiligheidsadviseur van Obama na de stemming in de Veiligheidsraad, waar de VS géén veto uitsprak tegen 'resolutie 2334'. Doordat de VS zich onthield van stemming, werd de resolutie aangenomen. "Als de nederzettingenactiviteit niet zo was versneld en de retoriek van de Israëlische regering anders was geweest, had de VS een andere keus gemaakt."

De premier koos dit weekend een symbolische plek om de tweede Chanouka-kaars te ontsteken: de Klaagmuur. Op deze plek waar de joodse tempel stond nog voordat islam werd geboren, zei hij smalend dat "deze plek volgens de VN Palestijns gebied is. De plek waar wij Chanouka vieren zou bezet gebied zijn? De Palestijnen kwamen pas veel later."

Strafhof

Toen hij het licht voor de natie aanstak, had Netanyahu er al een drukke werkdag opzitten. De ambassadeurs van de landen die voor de resolutie stemden waren ontboden. Diplomatieke contacten, reizen - alles wordt op een laag pitje gezet. De Amerikaanse ambassadeur kreeg op zijn donder. En Netanyahu legt de resolutie terzijde.

Maar dat neemt de zorgen van veel Israëliërs niet weg over de implicaties van deze resolutie. Op korte termijn verandert er niets. De nederzettingen zijn al vaker als illegaal bestempeld, bijvoorbeeld in resolutie 446, uit 1979, toen de VS zich ook van stemming onthield. Maar de bewoordingen ('nederzettingen zijn een grove schending van internationaal recht') zijn nu scherper.

En anders dan toen is het Internationale Strafhof in Den Haag nu bezig met een vooronderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden door Israël. Analisten zijn het er niet over eens of de resolutie daarop van invloed is. Veel Israëliërs zijn er niet gerust op.

Handvat

Zorgen zijn er ook dat de boycotbeweging meer wind in de zeilen krijgt. De resolutie roept 'alle landen ter wereld op onderscheid te maken tussen het territorium van Israël en het bezette land'. Dat kan een handvat zijn voor landen die producten uit de nederzettingen willen boycotten. "We waarschuwen al jaren dat de nederzettingenactiviteit Israël internationaal verder isoleert", zei de Obama's adviseur.

Netanyahu heeft altijd behendig gemanoeuvreerd. Als volleerd schizofreen was hij tegelijk pleitbezorger van de twee-staten-oplossing en steunpilaar voor de kolonisten. Maar in het steeds rechts-nationalistischer klimaat in Israël kiest hij onverbloemder voor het nederzettingenproject. Zo stelt hij zijn binnenlandse machtspositie veilig.

Na de dreun van Obama is de vraag hoeveel dienst Netanyahu daarmee de natie en zichzelf heeft bewezen. Israël is door zijn beste vriend internationaal te schande gezet. De oppositie verwijt hem de controle over het diplomatieke spel te hebben verloren. En de politieke concurrent die hij het meeste vreest - de religieus-nationalistische minister Naftali Bennett - kon er weleens garen bij spinnen.

"Het is tijd om te kiezen", zei Bennett, ook bij de symbolische Klaagmuur. "Ons land opgeven of soevereiniteit." Waarmee hij bedoelt: Judea en Samaria (de bijbelse benaming voor de Westelijke Jordaanoever) weggeven aan de Palestijnen, zoals het buitenland wil. Of het annexeren, zodat niemand nog kan aanvechten dat het joodse hartland tot het soevereine Israël behoort. Hij en velen met hem weten daarop het antwoord. Des te meer na resolutie 2334.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden