Een kip nóóit te heet braden!

5.14 uur. In het halfduister klinkt een schor geluid: „Ik heb een stuk verantwoordelijkheid naar mezelf toe laten liggen.” Een paar meter verder antwoordt een slaperige stem: „Zou je op zoek willen naar het waarom in jezelf?” Zijn we beland in een nachtelijk overleg van een welzijnskoepel?

6.41 uur. Het onderwerp van gesprek is radicaal veranderd. „Je moet een kip nooit te heet braden. Dan wordt ’ie te droog”, weet de spreker. „Koop ook nooit een goedkope kip. Beter een Franse of een landhoen.” „Je bent al aardig over je eetverslaving heen, hè?”, pest de andere stem.

Het was een tragikomische aflevering van ’24 uur met’ (VPRO): acteur Jack Wouterse te gast bij Wilfried de Jong. Wouterse heeft geprobeerd af te kicken in een Schotse kliniek, maar droomt nog altijd van loempia’s gedrenkt in satésaus. „De sappen zitten al in mijn mond. Dat bijtgevoel. Heerlijk!”, spreekt hij wellustig. De Jong: „Ik neem een lekkere Sancerre. Jij niet hè?”

De Jong heeft precies de juiste touch voor zijn marathoninterviews: empathie zonder klefheid en verdieping zonder dramatisering. Hij schept een sfeer waarin zijn gasten hun ziel makkelijk blootleggen, maar de ondertoon blijft altijd licht. Als Wouterse vertelt dat hij zijn zoon heeft voorgelogen over cokegebruik en zijn vrouw besmet met eetverslaving, voel je de tragiek door het scherm heen. Maar wanneer hij meent dat zelfs zijn hond is meegesleurd in het ravijn van slagroomgebak en frikadellen met, weet je als kijker: het is erg, maar net weer niet zo erg dat het héél erg is. „Ach, ik ben eigenlijk helemaal niet zo dik”, concludeert de tonronde acteur monter. „Het is alleen die pens, hè?”

In ’Dokument’ (NCRV) zagen we een andere verslaving: die aan maagdelijk ijs. Filmmaker Leendert Pot volgde twaalf jaar lang mensen die het liefst na één nacht vorst de ijzers al onderbinden. „Zelf het eerste spoor op het ijs trekken, dat is prachtig”, zegt een man. „Veel mooier dan een spoor vólgen.”

Een unieke documentaire. Niet alleen door wat er wordt gezegd, maar vooral door hoe het is gefilmd. Eindeloze ijslandschappen met erboven een bleke winterzon, het geluid van krassende schaatsen en vreeswekkend scheurend ijs. Surrealistische beelden, allemaal vanaf de schaats gemaakt. Een paar strijkt neer op een lege ijsvlakte om te picknicken. Werkelijkheid of hallucinatie? Een zwerm meeuwen verbreekt fluitend de ijselijke stilte.

Echte schaatsers hebben een bijna erotische verhouding met hun sport. Een vrouw wijst hunkerend naar het jonge ijs. „Het is zo zacht, zo glad, net fluweel. Ik zou erop willen gaan liggen.”

Een andere vrouw spreekt lyrisch over de ’welvingen in stervorm’, die ze in het ijs waarneemt en fotografeert. Een derde bezingt de swing van het schaatsen, dat een gevoel meebrengt van eeuwige verliefdheid. Een man jubelt: „De blosjes die mensen na het schaatsen op de wangen hebben, zijn de mooiste blosjes die er zijn.”

Een heer met ijsmuts concludeert: „Schaatsen is een overwinning op de strijd tegen het water. Daarom zijn Nederlanders er zo vreselijk gelukkig mee.”

Leendert Pot heeft geen film gemaakt maar een poëtisch loflied op de Hollandse winter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden