Een kijkje achter de gulle lach en de platte humor

rasartiest | interview | Na 25 jaar stopt hij als zanger. Zegt-ie. En dus besloot documentairemaker Michiel van Erp om Gordon met zijn camera te volgen.

Kon Ik Maar Even Bij Je Zijn', daarmee begon de carrière van Cornelis Willem Heuckeroth. Vijfentwintig jaar later vormt de hit het laatste fragment van de bijna drie uur durende documentaire die Michiel van Erp over Gordon heeft gemaakt; het tweede deel wordt morgenavond uitgezonden op RTL4.

Met een laatste album en twee concerten in het Amsterdamse Concertgebouw volgende week neemt de zanger afscheid van zijn muzikale fans. Gordon zegt de microfoon definitief naast zich neer te leggen. "Een mooi moment om een blijvend document over de rasartiest te maken", aldus Van Erp. "En bovendien een praktisch moment."

Zeven jaar geleden al, raakte de documentairemaker gefascineerd door Gordon. "Hij is zo'n opvallende verschijning, wordt bejubeld en bekritiseerd en is bijna elke dag in het nieuws. Dat trok me aan. Mijn team en ik zochten contact met hem, zijn op de koffie geweest en besloten samen met hem een documentaire te maken."

Indertijd had Gordon net gelegenheidsformatie de Toppers verlaten en timmerde hij aan de weg met de toen vijfkoppige mannengroep Los Angeles, The Voices. Van Erp legde alles vast met zijn camera, ook toen de moeder van de zanger overleed.

"Maar het geld raakte op en we kregen het niet verder gefinancierd." De opnames stopten, maar Gordon en Van Erp hielden contact. "En nu, met zijn afscheid in zicht, vond RTL het tijd voor een portret. Zodoende hebben we de draad weer opgepakt."

Het resultaat is de film '25 Jaar Gordon', die vanwege zijn lengte in twee delen wordt uitgezonden. Vorige week zondag sprong de documentaire in de eerste aflevering - terug te zien op rtl.nl - heen en weer tussen Gordons jeugd in Amsterdam-Noord en het heden.

Interviews met onder meer zijn familie en oude buurmeisjes werden afgewisseld door een reportage van de rode loper bij het laatste Gouden Televizier Gala, waar Gordon en Gerard Joling een Televizierring voor hun ouderenprogramma 'Geer & Goor: zoeken een hobby' aan hun neus voorbij zagen gaan. Of een journalist van de Story Gordon wat vragen mag stellen? "Nee schat, effe niet." Wel krijgt ze een handkus en een knuffel.

Ook archiefbeelden passeerden de revue, van een bleue krullenbol die 's lands talentenjachten afstruint om door te breken als zanger. "Gordon verkocht met zijn familie lingerie op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt", zegt Van Erp. "Hij heeft ongelofelijk hard gewerkt om een beroemde zanger te worden. Dat maakt zijn besluit om te stoppen ook zo intrigerend: hij mag inmiddels ook presenteren, ondernemen en schrijven, maar dat is allemaal voortgevloeid uit zijn zangcarrière."

De reden van zijn afscheid van de bühne wordt duidelijk in het tweede deel van de documentaire, die gaat over het nu. Gordon voelt zich miskend. Waarom bellen radiodj's wel op als ze even willen lachen, vragen hij en Joling zich af, maar worden hun nummers enkel in 'Het foute uur' van de stations gedraaid?

Bovendien ziet de kijker Gordon stoeien met zijn gezondheid. Hij zegt medicijnen te gebruiken die, zo geeft hij eerlijk toe, wellicht samen met zijn voorliefde voor eten, drank en drugs, op zijn stem slaan.

"Zijn zang is achteruit gegaan, dat hoor je ook in de documentaire", stelt ook Van Erp. "En collega's in het vak maken daar grappen over. In combinatie met de radiostations die zijn platen negeren heeft hij ervoor gekozen om de stekker eruit te trekken, is mijn inschatting."

Met het in beeld brengen van die worstelingen gaat '25 jaar Gordon' verder dan het bekende beeld van de zanger, met zijn schuine grappen, venijnige opmerkingen en gulle lach. Gordons platte humor zit in de film, maar Van Erp laat ook zien wat er achter die rij met gebleekte tanden schuilgaat.

Zo bezoeken de documentairemaker en de zanger het graf van Gordons moeder, waar blijkt dat zij zijn homoseksualiteit nooit helemaal heeft geaccepteerd. "Tot op de dag voor haar dood heeft ze gezegd: jongen, waarom ga je niet een gaatje verder?"

"Ik wilde een eerlijk portret maken", zegt Van Erp. "En Gordon is slim. Hij begreep mijn insteek en heeft zich ook open opgesteld. Hij snapte dat hij zich er niet mee moest bemoeien, een enkele keer heb ik het draaien moeten stoppen omdat hij te veel op de camera lette."

Verschilt Cornelis Heuckeroth dan zo van Gordon?

"Steeds minder, denk ik. De artiest en de persoon vloeien in elkaar over. Natuurlijk weet hij dat wanneer hij met Geer een show maakt hij grappen moet maken en speelt hij een bepaalde rol, maar hij focust steeds minder op de lach. Ondanks dat hij altijd een brutale jongen uit het volk zal blijven neemt hij zijn werk namelijk wel degelijk serieus."

Als voorbeeld noemt Van Erp 'Holland's Got Talent', waar jurylid Gordon drie jaar geleden aan een Chinese deelnemer vroeg of die nummer 39 met rijst ging zingen, een verwijzing naar de menukaart in Chinese restaurants. "In de documentaire zie je dat hij er steeds minder snel dingen uitflapt. Een grap over een deelnemer met één arm - "Je staat met één been in de finale" - toetst hij eerst bij zijn collega's."

Niet alleen Gordon viert dit jaar zijn jubileum. Ook Van Erp zelf zit vijfentwintig jaar in het vak. "Puur toeval", lacht hij. "Het is zeker niet de reden waarom ik deze documentaire heb gemaakt. Sommige mensen trokken hun wenkbrauwen op toen ik aan dit project begon: een documentaire over Gordon, voor de commerciëlen?"

Doorgaans werkt Van Erp voor de publieke omroep, waar hij documentaires maakte over de MH17ramp en koningin Beatrix. "Maar los van de vooruit- en terugblikken rond de reclameblokken is er nauwelijks verschil. En wat betreft het onderwerp: ik ben altijd geïntrigeerd geweest in wat roem met mensen doet. Over Gerrit van der Valk en Connie Palmen heb ik ook documentaires gemaakt, ik vind deze film helemaal niet zo'n verrassing van mezelf."

Denkt Van Erp dat Gordon echt gaat stoppen, of kan hij over een jaar of tien opnieuw een afscheidsdocumentaire maken?

"Je weet het nooit bij deze onrustige duizendpoot. Hij heeft een vertrek al vaker aangekondigd. Toch is dit een kantelpunt. Op tv en in een van zijn twee koffiezaken, daar kunnen we hem vanaf volgende week treffen."

'25 Jaar Gordon', aflevering 2 is zondag tussen 20.00 uur en 21.30 uur te zien bij RTL 4.

Maandag en dinsdag treedt Gordon om 20.15 op in het Concertgebouw (uitverkocht).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden