Een Keulse pot met geld onder de vloer gevonden

Toen twee Groningers in 2001 hun huis te Sappemeer verbouwden, konden ze hun geluk niet op. Onder de vloer vonden ze een heuse schat. Met meer dan 150 oude munten, veelal zilver, en vier gouden ducaten. Niet in een houten kistje, zoals je in prentenboeken vaak ziet, maar in een oude, aardewerken Keulse pot.

Of de twee met de schat hun verbouwing konden betalen kan Egge Knol niet zeggen, wel schat de conservator archeologie en geschiedenis van het Groninger Museum de toenmalige waarde van de munten op 'een jaarsalaris van een arbeidersgezin'. Toenmalig was rond 1810, de huidige antiquarische waarde is inmiddels hoger dan de zilverwaarde ervan. Onlangs kwam het Groninger Museum tot een overeenkomst met de twee schatvinders. De munten geven volgens het museum een uniek inkijkje in het betalingsverkeer van 200 jaar terug.

Schatten blijken wel vaker in huisraad verstopt. Knol: "We hebben nog een schat in onze collectie, uit de zestiende eeuw, met meer dan 600 muntstukken. Die zaten in twee oude kruiken." Door te kijken wanneer de jongste munt is geslagen, in archeologietermen 'de sluitmunt' geheten, weet Egge wanneer deze pot onder de vloer moet zijn gestopt. "Vanuit het simpele idee dat een schat niet eerder begraven kan zijn dan wanneer die sluitmunt geslagen is - in dit geval in 1808."

Aan het begin van de negentiende eeuw bestonden nog geen banken zoals wij ze kennen. De meeste mensen hielden hun geld thuis. "Dit was niet eens krankzinnig veel geld: 243 gulden en vier stuivers. Je kon met deze munten gewoon op de markt betalen, maar kleine coupures zaten er niet tussen. Vergelijk het met vijftigjes en honderdjes."

Die pot zelf is niet zo bijzonder, zegt Knol. "Een heel gangbaar model, dat nog tot de vorige eeuw overal in Nederland werd gebruikt." Keulse potten komen trouwens helemaal niet uit Keulen, maar uit het Westerwald, een stuk verderop in Duitsland. Het is een verzamelnaam voor hard gebakken Duits aardewerk, vaak grijs met blauwe decoratie. Tot ver in de vorige eeuw kwamen ze in veel Nederlandse keukens voor. Als inmaakpot, of om zout in te bewaren. Of koffie, suiker, thee. Of dus blijkbaar om dienst te doen als oude sok.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden