Een kerk voor badgasten

Trouw trekt door Nederland en test 'tempels' van velerlei soort. Vandaag: het Vredeskerkje in Bergen aan Zee.

NYNKE SIETSMA

Het eerste wat opvalt
Dat is de ligging van het kerkje. In de duinen. En het dak is rietgedekt. Dat schijnt heel bijzonder te zijn. Ook dat van het kerktorentje. Het gaat automatisch; vervallen in verkleinwoordjes, als het over de oecumenische duinkapel gaat. Misschien komt het omdat het 'vredeskerkje' wordt genoemd. Én omdat het allemaal even lieflijk is in en rondom die kerk. Het vriendelijke kerktorentje, het kerkklokje, de art deco-raampjes, het keukentje en de kerkbankjes. Niet poppedijnerig, wel lieflijk, vredig (ook voor mannen hoor).

Is er een vaste predikant?
Nee. Maar nu moet ik eerst iets uitleggen. De stichteres, Marie Amalie Dorothea van Reenen-Völter, liet een kerk in het nu antroposofische gebied bouwen, die voor iedereen toegankelijk moest zijn. Zoals voor badgasten. Zelf bevond deze doortastende dame zich in een oecumenisch huwelijk: zij evangelisch-luthers, hij hervormd. Er kwam een prekenrooster voor gastpredikanten. "Geen donderpreek hoor", zei stichteres Marie Amalie Dorothea dan tegen de dominees bij aanvang van de dienst, "de mensen zijn hier met vakantie". En zo is het nog steeds. Er zijn nog steeds gastpredikanten en geen donderpreken. En badgasten. Achter mij twee Duitse dames die erg hun best doen om de dominee te verstaan en her en der wandelschoenen.

De dominee
Vandaag staat emeritus hoogleraar Esthetica Wessel Stoker op het zomerrooster. Hij heeft het over Jezus die als koning op een ezelin rijdt en het hedendaagse religieuze terrorisme. "De plaag van het religieus terrorisme is dat men met bloed en geweld een goddelijke wereld wil stichten. Dat met de verwachting: eens zal er orde op zaken worden gesteld door God of Allah. Het is een Messiaanse verwachting. (...) Maar Jezus is een ander soort koning. Hij is zachtmoedig en rijdt op een ezelin. Hij zou totaal niet passen bij het huidig religieuze terrorisme. Stoker citeert ook terrorisme-hoogleraar Beatrice de Graaf, die in VPRO-programma 'Zomergasten' vertelde dat het religieuze geweld in strijd is met het evangelie. Stoker: "Wat Jezus in feite doet: Hij gaat op een ezel zitten om te laten zien dat hij wil dienen en niet wil heersen. Hij keert de waarden om."

De collecte
"De collecte is hard nodig, anders stort het gebouw in", flapt dominee Stoker eruit. Gegrinnik.

Reden om niet te gaan
Wie hangt aan zijn eigen kerkgenootschap, hoeft niet naar een oecumenische dienst te gaan.

Reden om wel te gaan
Het is weer eens wat anders. Er is een hartelijke ontvangst (mede door de kosteres en de dames van de Marie Amalie Dorothea Stichting - ééntje is een nazaat van de oprichtster), er is koffie, en tijdens de dienst is er gelegenheid een 'intentiekaarsje' te branden. Professor Stoker brandt een kaarsje voor Syrië. Er gaan wel 25 kaarsjes aan. Verder zijn alleen al de art deco-ramen en de typografie op de binnenmuren de moeite waard om te komen kijken. En er liggen kussens op de kerkbanken.

Vredeskerkje
"Het kerkje zal aan geen bijzonder kerkgenootschap toebehoren, het is een kerkje voor allen, een vredeskerkje." Marie Amalie Dorothea van Reenen-Völter (1854 - 1925) stichtte de kerk in de duinen van Bergen aan Zee in 1918, als roep om vrede. De oecumenische pionier Marie was echtgenote van de burgemeester van Bergen. Inmiddels is het kerkje in handen van de Marie Amalie Dorothea Stichting. Alleen in de zomermaanden en met Kerstmis zijn er oecumenische kerkdiensten. De kapel in de duinen wordt ook verhuurd voor concerten, lezingen, rouw-, trouw-, en doopdiensten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden