Een kaartje is leuk, maar val de thuisblijvers niet lastig met reismail. Zij zijn blij dat je weg bent.

Drie jaar was niets meer van de Schotse zendeling-ontdekkingsreiziger David Livingstone gehoord, toen journalist Henry Morton Stanley in 1871 de binnenlanden van Oost-Afrika introk om hem te zoeken. Stanley vocht tegen malaria, honger en dysenterie en dacht de tocht niet te zullen overleven toen hij schreef 'Stervende: H.M.S'. Toch klonk elf maanden later in het dorpje Oejiji aan het Tanganjika-meer zijn 'Dr. Livingstone, I presume'.

Als Livingstone in onze tijd had geleefd, had hij gewoon een sms'je kunnen sturen en was er naar alle waarschijnlijkheid een internetcafé in de regio te vinden. Hij had simpelweg een weblog kunnen aanmaken en per dag verslag kunnen doen. Met een digitale camera had Livingstone alvast wat kiekjes van inboorlingen op het web kunnen zetten onder het kopje 'interessante ontmoetingen'. En als Stanley dan nog steeds zin had om de ontdekkingsreiziger te ontmoeten, had hij via een webcam thuis Livingstone op de voet kunnen volgen. Want zo reizen wij tegenwoordig. Een trip naar een ver land is niet langer een individuele belevenis die alleen op het netvlies van de reiziger gebrand staat, de reis die we vakantie noemen is een collectieve onderneming geworden, die samen met het thuisfront wordt beleefd.

Hoe lang is het geleden dat we alleen ansichtkaarten verstuurden? Een kaartje met 'Al zullen wij elkaar vooreerst niet ontmoeten, Mijn hart zendt dag aan dag U mijn beste groeten', met zelfs onder de postzegel nog geheime boodschappen. Die tijd is voorbij. Nu filmen we, fotograferen en mailen we ons suf, en vertellen ons verhaal het liefst vóórdat we weer thuis zijn.

We wanen ons getalenteerde verslaggevers, ooggetuigen en 'ontdekkingsreizigers'. Ook als de bestemming drie uurtjes vliegen van Nederland is, gaat er een live report naar familie, vrienden en bekenden. Internet bulkt van de sites met reisverhalen, die door de geweldige toestroom van ervaringen opgesplitst zijn per land. 'De afstand tussen de haai en ons was minder dan twee meter. Op minder dan twee meter afstand getuige zijn van een aanval van zo'n schitterend en machtig roofdier, doet je beseffen hoe prachtig de natuur is en dat wij mensen binnen het geheel maar een kleine plaats innemen', filosofeert Jeffrey Wijling uit Steenbergen, Noord-Brabant, na zijn avontuur met een 'Great White' in Zuid-Afrika.

Ook dichter bij huis slaan toeristen aan het schrijven. Een verslag uit Malta: 'We zijn doorgereden naar Marsaxlokk aan de oostkust. Een visserstadje met een leuke markt en een mooie haven alwaar vele typische bootjes liggen. Helaas ging een dagje Gozo niet door en in plaats daarvan hebben we een beetje gewinkeld en de boulevard nogmaals afgelopen (op zich ook vermoeiend genoeg)', meldt Arjen Buikstra op zijn website www.buikstra.nl.

Wie net een vakantie geboekt heeft, doet er goed aan om dergelijke sites te mijden. Want hoe snel bekruipt je niet het gevoel hier al eens eerder geweest te zijn. Geen ervaring is meer authentiek, geen hoogtepunt komt meer als verrassing: door internet kennen we alle vakantiebestemmingen al voordat we er geweest zijn.

Frequent e-mailen getuigt van ons verlangen zelf als reiziger te boek te staan. Wíj hebben een spannend leven, want wíj zijn tenminste op een olifant door de oerwouden van Thailand getrokken, of zijn gaan trekken in de Himalaya en -ook al zo'n bekende attractie- hebben de tocht gelopen naar de Inca-stad Machu Picchu.

Een avontuur is niet langer iets waarin je verzeild raakt, je bestelt het gewoon: en reis inclusief spannende tripjes. 'Mensen kopen de ingrediënten, zoals een vliegreis, een plaats op de camping en een huurauto, om een vakantiebeleving te produceren', zei Arjo Klamer, hoogleraar culturele economie aan de Erasmus Universiteit, laatst in NRC Handelsblad. Alleen, de vakantiebelevingen zijn dertien in het dozijn geworden. Toch hopen we volgens Klamer bijzonder te worden gevonden. En die belevenis erbij te horen, mag wat kosten. Want met het kopen van spannende avonturen kopen we ook een stukje identiteit. En hoe kun je beter dit 'bezit' uitbuiten, door er regelmatig verslag van te doen?

Het is misschien tijd te beseffen dat ons leven helemaal niet spannender of meer bijzonder is dan het leven van onze buurman en collega. Het versturen van e-mailberichten 'uit den verre', ach, zo ver en onbekend is het allang niet meer. Grote kans dat de buren dezelfde tocht vorig jaar al hebben gemaakt. Als de bestemmingen niet zo uitzonderlijk zijn, waarom blijven we dan gedetailleerd verslag doen?

Behalve het warme gevoel een bijzonder leven te leiden, heeft het misschien ook te maken met angst. We sturen kaartjes, sms'jes en e-mailtjes om iedereen met de neus op de feiten te drukken: we leven nog steeds. Of, in andere bewoordingen: vergeet ons alstublieft niet.

Met het versturen van elektronische berichten onderstrepen we wat we liever niet willen zijn: weg en alleen. Toch, en dat schijnen reizigers vaak te vergeten: net zo goed als reizigers tijdelijk verlost zijn van familie, vrienden en collega's, zo zijn de thuisblijvers ook tijdelijk verlost van de reizigers. Zo'n stilteperiode in ere houden is geen slecht idee. Misschien vinden we dan eens de rust om eenmalig een klassiek ansichtkaartje te sturen met slechts de vermelding van de temperatuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden