Een jaar van stilstand ligt in het verschiet voor Ajax

Ajax-spits Klaas-Jan Huntelaar scoorde twee keer in de gewonnen wedstrijd (3-0) tegen PEC Zwolle.  Beeld EPA
Ajax-spits Klaas-Jan Huntelaar scoorde twee keer in de gewonnen wedstrijd (3-0) tegen PEC Zwolle.Beeld EPA

In Nederland zal Ajax vaak winnen, zoals afgelopen zaterdag van PEC Zwolle. Maar zonder Europees voetbal kunnen spelers zich nauwelijks ontwikkelen.

Al in de vierde competitieronde was Ajax-PEC Zwolle zaterdagavond een wedstrijd die pijn deed, die schrijnde, een wedstrijd die deed voelen hoe een loos seizoen er in het verschiet ligt. De trainer van Ajax probeerde iets, maar of het zou lukken of niet - het lukte niet - deed er niet toe. Ajax zou toch wel winnen, met 3-0 uiteindelijk, en het was niet moeilijk in te zien dat niemand er op langere termijn iets aan kon hebben.

Zulke wedstrijden zullen er meer volgen, nu Ajax en ook PSV geen Europees voetbal spelen. Het merendeel van de competitiewedstrijden in de schrale eredivisie kan geen graadmeter zijn en Europese testen zullen voor twee van de drie topclubs een heel jaar lang ontbreken - meetmomenten, op de keper beschouwd de enige mogelijkheden voor spelers in Nederland om zich werkelijk te ontwikkelen.

De opstelling van Ajax was al tekenend geweest, in meer opzichten. Trainer Keizer had zijn beide centrumspitsen opgesteld, Dolberg en Huntelaar, met daardoor - want vleugels moeten er in de polder altijd zijn - slechts twee middenvelders in hun rug. In Nederland moet dat kunnen, ook als het niet kan. Het is een op den duur heilloze opstelling: met enige weerstand te kwetsbaar. De onervaren Keizer, die al het nodige heeft geprobeerd en geschoven, kwam al in de tweede maand van het seizoen uit bij de constructie waarmee elke trainer zich zal verstrikken - op die met een hoogwaardig spelersaanbod misschien na.

De oude Hiddink deed het in arren moede bij Oranje: Huntelaar in dat geval in de spits met Van Persie, tegen het zwakke Letland. Hiddink en Keizer mogen in ook totaal andere fasen van hun carrières niet te vergelijken zijn, de situatie was dat wel. Hiddink had geen greep meer op zijn ploeg en koos uiteindelijk voor de makkelijkste weg, die waarop hij geen keuze maakte. Het liep niet, maar hij wist op voorhand dat het tegen een iets betere tegenstander niet zou kunnen. De zoekende Keizer is nu al op hetzelfde punt beland.

Onaangedaan

Na een uur moest hij zaterdag de onbalans herstellen met een dubbele wissel, en per saldo een middenvelder meer en een aanvaller minder. Huntelaar mocht blijven staan. Hij is momenteel de betere van de twee spitsen: feller, wat gewiekster natuurlijk ook. Hij had al vroeg het eerste doelpunt gemaakt, een hakje nota bene achter zijn standbeen langs, na een voorzet van vleugelspits Neres (1-0).

Dolberg had anoniem gespeeld. De Deen is nog altijd maar 19 jaar, hij heeft recht op coulance. Toch begint er iets te knagen. Hij oogt al langer zo onaangedaan, zo onaanraakbaar, misschien te onaangedaan. Is het (nog) Scandinavisch flegma dat een kracht kan zijn, zoals het dat bij de Fin Litmanen was, bij wie je het onderhuids wel degelijk zag borrelen? Dat laatste zie je niet bij Dolberg, of voorlopig niet.

In bredere zin bleek het systeem met vier aanvallers zelfs in een doorsnee Nederlandse competitiewedstrijd niet te kunnen - zonder dat het schade opleverde. Achter de schuchtere Dolberg stond de jonge Van de Beek, druk uiteraard nog met zichzelf, op het middenveld met Ziyech, de spelmaker met de onverminderd hoge foutenlast. PEC liep er herhaaldelijk doorheen, met verdienstelijke voetballers als Saymak, Namli en Mokhtar, die net niet goed genoeg zijn om van zoiets werkelijk te profiteren - en ze zullen daarin dit seizoen in Nederland de enigen niet zijn.

Met drie middenvelders en drie aanvallers miste Ziyech eerst nog een strafschop, alvorens hij de bal na een voorzet van invaller Kluivert kon intikken (2-0). In de slotfase maakte Huntelaar, op zijn beurt bediend door invaller Frenkie de Jong, ook nog even zijn tweede goal (3-0). Maar met het kromme systeem had Ajax deze wedstrijd ook wel gewonnen, misschien met een doelpunt minder verschil. Trainer Keizer zal bedenken hoe hij verder gaat, alsof het voorlopig veel kan uitmaken.

 Coach Marcel Keizer van Ajax (midden).  Beeld ANP
Coach Marcel Keizer van Ajax (midden).Beeld ANP

Het was iets beter gegaan, kon een theorie zijn, toen de 20-jarige De Jong erin was gekomen. Hij is de volgende, na Dolberg, Van de Beek, De Ligt en Kluivert, van wie wordt gezegd dat hij goed is. Zeker, hij is een sierlijke middenvelder, maar het is verstandig geen al te vergaande oordelen te vellen. Dat is het sowieso altijd, maar in de huidige situatie des te meer: deze jongens zullen een seizoen lang nauwelijks wedstrijden van gewicht spelen. Dat betekent betrekkelijke stilstand, in een toch belangrijke ontwikkelingsfase - een schrijnend besef in een diepe voetbalcrisis.

Keizer kiest na uur voor oude systeem

“Afgezien van de eerste twintig minuten kan ik niet tevreden zijn”, zei Ajax-trainer Keizer na het duel met PEC Zwolle. “Ik heb het in de tweede helft nog een kwartier aangekeken, maar heb toen weer gekozen voor ons oude systeem met drie aanvallers en drie middenvelders. We hebben weer een hele week om te trainen en moeten dan beslissen hoe we het volgende week tegen ADO Den Haag doen.”

“We hebben getracht ons spel te spelen”, zei PEC-trainer Van ’t Schip, de oud-Ajacied die even in Amsterdam terugkeerde. “Je ziet dat we goed kunnen voetballen, maar individuele fouten worden door Ajax afgestraft.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden