Een jaar na de verdwijning van MH370 kunnen we slechts gissen

Kelly Wen, de vrouw van een inzittende van vlucht MH370, is geëmotioneerd bij een wake voor de vermisten. Beeld epa
Kelly Wen, de vrouw van een inzittende van vlucht MH370, is geëmotioneerd bij een wake voor de vermisten.Beeld epa

Een Boeing 777 met aan boord 239 mensen verdwijnt op 8 maart 2014, ergens bij Vietnam. Zomaar, uit het niets. Een jaar na de verdwijning is er geen enkel aanknopingspunt. Het klinkt onwerkelijk, maar het is het verhaal van Malaysia Airlines-vlucht MH370. Het vliegtuig is spoorloos. En er wordt nog steeds naar gezocht.

Kick Hommes

'Zo dichtbij nergens als maar kan.' Zo typeerde de Australische premier Tony Abbott in mei de plek waar vlucht MH370 terecht was gekomen. Het tekende de onmacht die de onderzoekers voelden, toen ze na twee maanden nog geen spoor hadden van het vliegtuig dat ze zochten. Dat 'nergens' was waarschijnlijk diep in de zee, in een bergachtig landschap op kilometers diepte. Maar waar? Niemand die het wist.

Tien maanden later is er nog steeds geen antwoord op die vraag. Het lot van vlucht MH370 is onduidelijk. Men kan slechts de feiten opnoemen. Het toestel zou in zes uur van Kuala Lumpur naar Peking vliegen en vertrok op tijd, om 00.41 uur. Een uur waren ze onderweg, toen de communicatieapparatuur in het vliegtuig uit ging. Het vliegtuig verdween kort daarna van de radar, ergens tussen Maleisië en het zuiden van Vietnam. Wat daarna gebeurde, weet niemand.

Wie zaten er in het vliegtuig?
Kort na de verdwijning gaf Malaysia Airlines de passagierslijst (p.34) vrij. Van de 239 inzittenden waren er 227 passagiers. Twaalf waren lid van de crew. De variatie: veertien nationaliteiten, verschillende leeftijden, van 2 tot 78 jaar oud. Van alle inzittenden kwamen er 153 uit China. Surti Dahlia was de enige Nederlandse passagier aan boord. Ze was vijftig jaar oud en woonde in Osdorp, bij Amsterdam. Van twee mannen aan boord is bekend dat zij vlogen met een gestolen paspoort.

Al snel wordt duidelijk dat er geen noodsignalen zijn afgegeven door de bemanning. Het weer was goed, de piloten ervaren. Piloot Zaharie Ahmad Shah, een 53-jarige Maleisiër, had ruim 18.000 vlieguren. Wel vallen onregelmatigheden op: op een persconferentie op 15 maart, een week na de verdwijning, laten Maleisische autoriteiten weten dat het vliegtuig 'mogelijk opzettelijk' honderden kilometers van de bedoelde koers is afgeweken. De Wall Street Journal onthult dat het vliegtuig waarschijnlijk nog vier uur is doorgevlogen nadat het van de radar verdween.

De nieuwsberichten over wrakstukken buitelen die weken over elkaar heen. Weinig brokstukken worden echter gevonden of kunnen worden gelinkt aan het vermiste vliegtuig. Complottheorieën komen op als paddenstoelen. Nabestaanden, gefrustreerd door de in hun ogen misleidende informatie, dreigen met een hongerstaking.

Een jongen bidt voor de vermisten van MH370 in Kuala Lumpur, Maleisië. Beeld ap
Een jongen bidt voor de vermisten van MH370 in Kuala Lumpur, Maleisië.Beeld ap

De wanhoop is groot. In interviews geven familieleden nu aan dat ze nooit zijn gehoord. "Niemand luisterde, we werden voor de gek gehouden", zegt Steve Wang, een 57-jarige verkoper wiens moeder in het vliegtuig zat, in de New York Times. "We willen geen compensatie, we willen de waarheid."

Zwarte doos
In april gloort er een beetje hoop. De Australische overheid, die zich intensief met de zoektocht gaat bemoeien, meldt dat een signaal was opgevangen dat leek op die van de zwarte doos. Het langste signaal was anderhalve minuut. Maar de bliepjes vervagen, en daarmee sterft ook de hoop op een snelle ontdekking. Ook brokstukken die aan de westkust van Australië worden gevonden, blijken niet van het vliegtuig afkomstig te zijn.

Toch zijn de bliepjes het signaal om te zoeken in een specifiek gebied in de Indische Oceaan: ten westen van Australië, op de hellingen van het Zenith-plateau, een onderzeese 'tafelberg' op een diepte van bijna vijf kilometer. Uit alles blijkt dat daar de grootste kans is op succes, zo bepalen experts en ministers van Maleisië, China en Australië. Het 'nergens' komt dichtbij.

Het Nederlandse bedrijf Fugro krijgt de opdracht om de zeebodem af te zoeken. Tot mei van dit jaar brengen drie boten in samenwerking met een Maleisisch schip 60.000 vierkante kilometer in kaart, een gebied zo groot als anderhalf keer Nederland. Hun werk wordt bemoeilijkt door het weer en de ligging: het gebied waar in wordt gezocht, is een van de meest afgelegen plekken op aarde. Geen boot vaart er meer, mensen hoeven er niet te zijn. Bovendien is de zeebodem daar nog nooit in kaart gebracht.

De Fugro Equator is een van de schepen die de zeebodem in kaart brengt en zoekt naar vlucht MH370. Beeld REUTERS
De Fugro Equator is een van de schepen die de zeebodem in kaart brengt en zoekt naar vlucht MH370.Beeld REUTERS

De zoektocht raakt in Nederland wat op de achtergrond als het nieuws van rampvlucht MH17, eveneens van Malaysia Airlines, in juli inslaat als een bom. Desondanks gaat het zoeken door. Fugro vaart met sonarapparatuur heen en weer door het onderzochte gebied.

In januari verklaart de Maleisische regering alle inzittenen officieel dood. De verdwijning is nu een 'ongeluk', waardoor nabestaanden recht hebben op een vergoeding. De zoektocht gaat wel nog door. Zeker tot mei, aldus de Maleisische minister van Transport zaterdag. Is het vliegtuig daarna nog niet gevonden, dan moeten de drie landen die het meeste doen in de zoektocht, Maleisië, Australië en China, 'terug naar de tekentafel'. In totaal is nu 44 procent van het vastgestelde gebied onderzocht.

De Australische premier Tony Abbott zei donderdag niet te kunnen beloven dat de zoektocht intensief door zal gaan. Maar, zo voegde hij toe, 'we doen alles wat we kunnen om dit mysterie op te lossen'.

Nieuw rapport
Ook het interimrapport over de verdwijning van vlucht MH370, dat vandaag gepubliceerd werd, bevat weinig aanknopingspunten. Nieuwe feiten over het lot van het vliegtuig kunnen pas naar voren kunnen komen als het wrak gevonden is, schrijven de auteurs van het rapport.

Het enige nieuwtje in het rapport betreft de accu van het apparaatje dat signalen uitzendt na een crash. Die had al een tijdje vervangen moeten worden. Dat verklaart nog niets over de toedracht van de verdwijning, het betekent hooguit het dat het vliegtuig lastiger te localiseren is voor speurders.

AirFrance-vlucht 447
Dat het lang kan duren voordat een vliegtuig wordt gevonden, bleek uit de nasleep van de vliegramp met AirFrance-vlucht 447, waarbij 228 inzittenden om het leven kwamen. Op 1 juni 2009, om 02.14 uur ’s nachts, stortte het toestel voor de kust van et Braziliaanse Recife in de Atlantische Oceaan, toen het van Rio de Janeiro op weg was naar Parijs. Reddingswerkers vonden in de maand die volgde zo’n vijftig inzittenden. Het vliegtuig zelf werd echter niet gelokaliseerd. Dat gebeurde pas twee jaar later.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden