Een jaar geen belasting

Tienduizend Israëliërs wonen er in Nederland. Vijfduizend volwassenen, vijfduizend kinderen. De volwassenen zijn hoogopgeleid, hebben allemaal een baan. Duizenden Amerikanen wonen er in Nederland. Ze zijn hoogopgeleid, hebben een eigen inkomen, spreken soms helemaal geen Nederlands, vaker nog een mengsel van Engels en Nederlands. Zevenduizend Japanners wonen er in Nederland. Ze spreken geen Nederlands, hebben nauwelijks contact met de Nederlandse samenleving.

Als het over allochtonen gaat denkt niemand aan Israëliërs, Amerikanen of Japanners. Het zijn kleine groepen, maar het ligt meer voor de hand dat ze het etiket 'allochtoon' ontlopen omdat ze vrijwel allemaal economisch voor zichzelf kunnen zorgen. In het tolerante Nederland was het altijd al zo dat arme sloebers geweerd werden aan de grenzen van stad en land, terwijl wie een zak geld meenam, of tenminste een bruikbaar beroep kon uitoefenen, van de Nederlandse tolerantie kon genieten.

Arm zijn is het probleem. Arm en behoeftig. Ouderwetse woorden. Je kunt het beter niet zijn. Niet als hier geborene uit hier geboren ouders, maar zeker niet als (kind van) elders geborenen. Wat breng je mee, wat heb je te bieden? Van het antwoord op die vragen hangt je ontvangst hier af.

Bij de discussie over het multi-etnische heden of de multi-etnische toekomst wordt soms het voorbeeld van de Joden in Nederland erbij gehaald. Tot de Tweede Wereldoorlog een groep die arm, rijk of middenstander was. In de grote steden in het Westen woonde het grote contingent armen. In de rest van Nederland was de middenklasse in de meerderheid. Na de oorlog was het beeld totaal veranderd. Ook wie met niets dan het hemd aan zijn lijf uit die oorlog was gekomen, wist meestal vrij snel een armoedig bestaan te verruilen voor betere levensomstandigheden.

De vraag of minderheden zich moeten aanpassen aan de Nederlandse cultuur -wat dat ook moge zijn- en in welke mate dat noodzakelijk is voor een vruchtbare coëxistentie van al dan niet geassimileerde allochtonen met de drastisch ontkerstende autochtonen, is belangrijk. Maar misschien nog belangrijker is de vraag in hoeverre allochtonen een traditie hebben van leren en studeren. Want die traditie heeft uiteindelijk de economische en daarmee culturele situatie van Joden, waar ook ter wereld, altijd beslissend beïnvloed. Door het verbod op werken op de sjabbat (vrijdagavond en zaterdag) loonde het voor Joden de moeite een zelfstandig beroep te leren: geen baas die je kon dwingen te werken op sjabbat. Door de nimmer aflatende dreiging ooit te moeten vluchten loonde het voor Joden eveneens de moeite een vak te leren dat men overal kon uitoefenen. Arts of violist, het is handig als je dat bent.

De traditie van het leren kwam niet uit de lucht vallen. Het loont weliswaar de moeite om geletterd te zijn als de godsdienst gebouwd is op een tekst als Tenach. Maar dat alleen heeft de traditie van het leren niet zo verankerd in de Joodse cultuur. Een van de hypothesen over het ontstaan van de leertraditie is dat kooplieden geen belasting hoefden te betalen aan de Joodse gemeenschap zolang ze Tora en Talmoed bestudeerden. Op die manier loonde studeren pas echt.

Werk dus aan de winkel voor Zalm en Vermeend. Geef de jeugd een jaar - of meer - belastingvrijdom als ze met goed gevolg een middelbare school of een beroepsopleiding hebben afgerond. Een jaar dat ze zelf mogen kiezen, dus niet als ze pas gaan werken en nauwelijks belasting betalen, maar juist als ze een redelijk tot goed betalende baan hebben. Een echte financiële beloning die rechtstreeks gekoppeld is aan school- en opleidingssucces. Het ontstaan van een langdurig arme allochtone bevolking zal er misschien niet mee worden verhinderd, maar ze kan zo wellicht wel worden beperkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden