Een ijshockeypak aantrekken is ook de oplossing niet

Na zware ongelukken zoeken marathonschaatsers en bond naar manieren om de sport veiliger te maken

Gary Hekman zal de blik van zijn teamgenoot Christijn Groeneveld nooit meer vergeten. De angst in zijn ogen als het tijdens een training op tien oktober helemaal misgaat. De marathonschaatsers rijden op dat moment temporondjes op een ijsbaan in het Duitse schaatsoord Inzell. Een paar rondes keihard knallen. Niets engs voor de ploeggenoten bij schaatsteam Van Werven.

Totdat Groeneveld iets te veel voorover leunt. Zijn klapschaats gaat open, hij valt en knalt met hoge snelheid in de boarding, de kussens langs de baan. Hekman kukelt over hem heen. Als de twee stilliggen, kijkt Groeneveld naar zijn ploeggenoot op. "Ik kan mijn benen niet meer voelen", zegt hij.

Ruim twee weken later staat Hekman weer op de ijzers. Groeneveld niet. De Nederlands kampioen op natuurijs van vorig jaar brak zijn rug tijdens de val. Hij kan misschien nooit meer lopen. Laat staan schaatsen. De boarding, die er staat om zijn val op te vangen, bleek te hard voor zijn rug.

Afgelopen weekeinde was het weer raak. Jane Ravestein brak tijdens een wedstrijd een rugwervel. Martin van de Pol scheurde zijn knie tot op het bot af door een schaats die erlangs sneed. Dat mag niet meer gebeuren, vindt de schaatsbond KNSB. De bond wil onderzoeken of extra veiligheidsmaatregelen, zoals speciale kleding, aanpassing van de kussens langs de baan en het dragen van helmen, de risico's kunnen beperken.

Een beetje laat, vindt Hekman, die zelf alleen wat gekneusde spieren overhield aan zijn val van twee weken terug. "Waarom moet er eerst iets ernstigs gebeuren? Alsof we moeten wachten tot er een keer iemand doodgaat." Als statement naar de bond schaatst hij samen met zijn ploeggenoten voortaan met helm op en speciale kleding onder zijn pak waar de messcherpe ijzers minder makkelijk doorheen kunnen snijden. De ploeg wil laten zien dat er heus wel bereidheid is vanuit de marathonschaatsers om risico's te verkleinen.

Want echt lekker zit het natuurlijk niet, zo'n extra laag onder je schaatspak. Dat is althans waar sommige schaatsers bang voor zijn. In het risicovolle shorttrack wordt al dikkere snijvaste kleding gedragen. Bij deze schaatsdiscipline waar continu gevallen wordt zijn de afstanden relatief kort. Een beetje zweten kan daar geen kwaad.

Jorrit Bergsma zit niet te wachten op extra transpiratie. De olympisch kampioen op de tien kilometer die ook marathons schaatst is bang dat een dergelijk pak veel te warm is. "Tijdens marathons rijd je vaak over de honderd rondes. Het moet niet verstikkend gaan werken. Ik vraag me ook af hoe soepel dat materiaal is."

Bergsma vindt het goed dat er wordt gekeken hoe de risico's beperkt kunnen worden. Maar gevaar hoort nu eenmaal bij de sport, vindt hij. "Je zou ook een ijshockeypak aan kunnen trekken. Maar dat lijkt me niet echt ideaal."

Liever ziet de 28-jarige Fries dat de groepen kleiner worden in het marathonschaatsen. In het niveau onder de toppers waar afgelopen weekeinde gewonden vielen, rijden veel te veel schaatsers, vindt Bergsma. "Soms zitten er wel honderd schaatsers in het B-peloton. Die staan allemaal op twee scherpe messen. Dat is vragen om problemen."

Vroeger vielen schaatsers bij een val in losse kussens langs de baan. Vaak rolden ze dan nog een stukje het asfalt op, wat voor nare brandwonden zorgde. Door de boarding voortaan vast te zetten werd dat voorkomen.

Met de snelheden waarmee schaatsers tegenwoordig langs de zijkant knallen kan het soms beter zijn om in een los kussen te vallen. Anders kan de klap te hard zijn, zoals bij Groeneveld. Hoe het anders moet weet Hekman niet. "Dat is iets voor de bond om uit te zoeken. Maar ik heb liever wat brandwonden dan een gebroken rug."

Marathonschaatsers zijn nu verplicht om stevige scheenbeschermers te dragen. Enkelbescherming wordt ook aangeraden, maar is niet verplicht. "Je kunt net zo goed een sokje aandoen. Dat haalt natuurlijk niets uit als er een schaats langs snijdt." Handschoenen zijn ook een must. Welke soort maakt niet uit. "Je kunt net zo goed met een wollen paar aankomen."

Hekman zal zelf geen motorpak aantrekken. Maar hij stapt nooit meer zonder bescherming het ijs op. Ook al komt hoofdletsel zelden voor in het schaatsen, hij draagt voortaan een helm. Hopend dat de rest snel volgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden