Een idealistisch dorp, midden in de Utrechtse vinexwijk

reportage | In 't Groene Sticht wonen ex-daklozen, gehandicapten en 'gewone' mensen door elkaar

DAPHNE VAN BREEMEN

In het overvolle magazijn van kringloopwinkel Emmaus sjouwt Jeroen Deij (23) met een tweedehands deur. Om hem heen staan zo'n tien mannen en vrouwen met gele stickers in de hand tussen de hoge stellages met meubels, speelgoed en kleding. Ze voorzien alle spullen van een prijs. "De mensen hier beginnen mijn familie te worden", glimlacht Deij. Tot een half jaar geleden was hij nog dakloos. Nu heeft hij bij woonbuurt 't Groene Sticht in het Utrechtse Leidsche Rijn een thuis gevonden.

't Groene Sticht is een voorziening voor ex-daklozen, mensen met een beperking en 'gewone' mensen. De woonbuurt bestaat naast huur- en koopwoningen uit een woongroep en kringloopwinkel voor ex-daklozen. Daarnaast zijn er een werkplaats en een eetcafé waar mensen met een beperking werken.

Dit woonconcept, naar een idee van oud-Kamerlid Ab Harrewijn, viert zijn tienjarig jubileum. De unieke vorm werkt nog steeds en levert de bewoners veel op.

"Ik krijg hier alles wat ik nodig heb: eten, drinken, een dak boven mijn hoofd en zakgeld. Kleren hoef ik niet te kopen, die kan ik hier uit de winkel pakken", legt Emmaus-medewerker Deij uit. Emmaus, dat een eigen kringloopwinkel met woonhuis op 't Groene Sticht heeft, biedt idealisten en mensen in probleemsituaties een woonwerkvoorziening.

Nico Ooms is coördinator bij 't Groene Sticht. Terwijl hij door de tuin loopt waar de 120 bewoners in de zomer graag picknicken, denkt hij na over de plannen voor de komende tien jaar. Het blijft een tijdje stil. "We willen vooral op dezelfde manier doorgaan", besluit hij. Nieuwe ideeën laat hij van de bewoners afhangen. 'Vooral zo doorgaan' dus. Want de formule van 't Groene Sticht blijkt een succes. Hoe dat komt volgens Ooms? "Het is de combinatie van bewoners en organisaties die willen samenwerken op een laagdrempelig niveau. Het gaat om contact maken met elkaar."

Naast Emmaus werkt 't Groene Sticht samen met stichting Reinaerde, die mensen met een beperking werk biedt in restaurant De Hoge Weide en in de meubelwerkplaats. De organisatie NoiZ helpt (ex-)dak- en thuislozen in het zogeheten gastenverblijf met een opstap naar zelfstandig wonen. Motivatie om aan het werk te gaan is het belangrijkste criterium om voor woonruimte in dit verblijf in aanmerking te komen.

Is 't Groene Sticht eigenlijk niet een idealistische samenleving in het klein? "Idealistisch vind ik een groot woord", zegt Ooms. "Maar het is wel zo dat je hier niet moet komen wonen puur voor de woning. Wij verwachten van bewoners dat ze actief een bijdrage leveren aan een levendige buurt." Mensen die in 't Groene Sticht willen wonen moeten daarom een motivatiebrief schrijven, waaruit blijkt dat ze ooit vrijwilligerswerk hebben gedaan.

Thijs (36), die niet met zijn achternaam in de krant wil, woont alweer vijf jaar in 't Groene Sticht. Als dakloze kwam hij in het gastenverblijf terecht. Hij bleef hangen en werkte zich op tot beheerder van het gastenverblijf. Hij doet boodschappen, kookt en wast af, vertelt hij terwijl hij in de keuken de maaltijd voorbereidt. De slaapplaats die hij in het gastenverblijf had is inmiddels ingeruild voor een eigen woning op het 't Groene Sticht. Die kan hij betalen van de uitkering die hij ontvangt. Hij is niet van plan de buurt te verlaten. "Ons kent ons hier. Het is eigenlijk een dorp in een vinexwijk", lacht Thijs. Deij noemt het sociale aspect als belangrijkste reden om te blijven. "Je leert met mensen omgaan en daardoor ook jezelf kennen. Verantwoordelijk nadenken, dat heeft 't Groene Sticht mij opgeleverd."

Bedenker Ab Harrewijn maakte opening niet mee
Ab Harrewijn (1954-2002) was partijvoorzitter van GroenLinks en later Tweede-Kamerlid voor diezelfde partij. Hij hield zich vooral bezig met sociale zaken. Daarnaast was hij hervormd predikant, communist en de bedenker van 't Groene Sticht. Harrewijn kwam altijd op voor mensen met een sociale achterstand, zoals daklozen en verslaafden. Met het ontstaan van de nieuwe Utrechtse stadswijk Leidsche Rijn zag hij zijn kans schoon om iets unieks te realiseren. Helaas heeft hij de start van de buurt nooit meegemaakt. Een jaar voor de opening overleed hij plotseling aan een herseninfarct.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden