Een huis met nieuwe dakleien, maar zonder de oude hoofdredacteur

Het Martinus Magazine, parochieblad voor rooms-katholiek Utrecht, worstelt met de spanning tussen binnen en buiten, en als gevolg van die worsteling is hoofdredacteur Werend Griffioen op straat komen te staan, zoals wij zaterdag meldden. In het laatst verschenen nummer schrijft Griffioen nog dat de kerk een huis is 'waar af en toe nieuwe dakleien op moeten', niet wetend dat hij zelf het veld zou moeten ruimen.

Griffioen had in het kerstnummer van parochieblad de bestuursstijl van kardinaal Eijk gehekeld als 'een pervers systeem', dat werd hem niet in dank afgenomen. Dat hij in de kolommen ruimte gaf aan gelovigen en ongelovigen, inclusief een met twee mannen samenwonende auteur als Arthur Japin, viel ook niet bij iedereen even goed.

In het jongste nummer komt schrijfster Manon Uphoff aan het woord. Zij is opgegroeid in 'een rommelig katholiek gezin', maar stoort zich aan 'de dwingelandij die gepaard kan gaan met instituut religie'. Ongelovig noemt ze zich echter niet. "Geloof kan mooi zijn, wat is er mis met een idee van een verbondenheid, een hechting door de aardlagen van de geschiedenis heen?"

Het zal toeval zijn, maar bij de buren van de Protestantse Gemeente Utrecht bestaan vacatures die Griffioen zouden kunnen interesseren. Voor het gemeenteblad Kerk in de Stad wordt onder anderen gezocht naar een voorzitter (m/v). "Schrijfervaring en redactionele ervaring is mooi meegenomen, maar niet noodzakelijk."

Het zal nog steeds toeval zijn, maar de naam van Griffioen wordt al genoemd in het protestantse blad. In een interview met scheidend redactievoorzitter Arie Moolenaar noemt deze de samenwerking met Griffioen als een van de hoogtepunten van de afgelopen twaalf jaar. Ze maakten gezamenlijk een uitneembaar binnenkatern met wandelingen naar de oude kloostertuinen.

Waar het de nieuwe redactievoorzitter in elk geval om moet gaan, zegt Molenaar, is dit: "Sluit je niet op, maar zet de kerkdeuren wagenwijd open."

Open deuren zijn echter niet genoeg: de kerk wil ook nog dat er mensen door naar binnen komen. In Kerk in Mokum, periodiek van de Protestantse Kerk Amerdam, beschrijft Jan-Jaap Stegeman hoe de Oude Kerk, gevestigd midden in de rosse buurt, probeert de belangstelling van buitenkerkelijken te wekken. De gebruikelijke liturgie ('Gregoriaanse psalmen, orgelspel, allemaal van ver voor Justin Bieber') is daarvoor niet erg geschikt, aldus Stegeman, die werkzaam is als 'pionier' in de Oude Kerk. Om zich om te vormen tot 'Citykerk' moet de 'ontmoeting' worden gezocht met de stad, maar juist de vormen die voor de Oude Kerk zo belangrijk zijn, vormen dan een barrière. Daarom is een speciale 'inloopliturgie' bedacht voor een dienst op een doordeweekse avond. "Een buurvrouw van de kerk zit er die hele avond verstild naar het orgelspel te luisteren. Anderen zijn er eventjes. Maar allemaal zijn ze voor een moment ondergedompeld in een andere wereld, waarin ze stil kunnen staan bij hun hoop, verdriet en verlangens."

Wie wil voorkomen dat een gemeenschap te veel naar binnen keert, moet eens met de blik van buiten naar zichzelf kijken, schrijft Joël Friso in idA, maandblad van de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam. De zondagsdienst heeft soms meer weg van een 'algemene ledenvergadering', vindt Friso, doelend op de vele dienstmededelingen. "Hoewel ik al enige tijd deel uitmaak van de gemeente, heb ik nog steeds moeite er chocolade van te maken als een veelvoud aan doopsgezinde commissies, vredesinitiatieven en andere actie voorbijkomen."

Begrijp hem niet verkeerd, Friso is een 'groot liefhebber' van het verenigingsleven, maar voor de zondagochtendviering heeft hij iets anders in gedachten. "Een uur in het aangezicht van God waarin iedereen aangesproken wordt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden