Een heuse schatkamer met honderden vergeten romantische pianoconcerten

Het cd-label Hyperion viert een feestje met het 50ste deel in de serie ’The Romantic Piano Concerto’, onbekende maar heerlijk virtuoze muziek voor piano en orkest.

Geen van de zes pianisten die zich nu nog voorbereiden op de finale aanstaande zaterdag van het Koningin Elisabeth Concours in Brussel – onder wie de Nederlander Hannes Minnaar, die gisteren speelde – zal ook maar één van de concerten aan het instuderen zijn die figureren in de cd-serie ’The Romantic Piano Concerto’. Of het moet het prototype van hét romantische pianoconcert zijn – dat van Tsjaikovski. Op deel 50 van de cd-reeks van het Britse label Hyperion figureert dat ultieme Tsjaikovski-concert.

Maar ook op deze 50ste uitgave doet Hyperion de serie alle eer aan door tegelijk ook maar de veel minder bekende, maar niet minder boeiende Tsjaikovski-concerten 2 en 3 op te laten nemen, plus de Concert Fantasia in G. Want onbekend en boeiend, daar gaat het in Hyperions ’The Romantic Piano Concerto’ om. Met ongekende ijver en enthousiasme werden sinds 1991 maar liefst 131 werken voor piano en orkest aan de vergetelheid ontrukt. Virtuoze concerten van componisten als Von Henselt, Scharwenka, Huss, Hahn, Marx, Brüll, Dreyschock, Fusch, Kiel, Herz, Nápravník, Kalkbrenner en Jadassohn om er een paar te noemen.

De filosofie achter deze opnamen was dat de muziek uit de 19de eeuw nog steeds het meest populair is onder klassieke muziekliefhebbers, en dat juist in die tijd het romantische pianoconcert tot grote bloei kwam, evenals het aantal pianisten dat deze vaak onvoorstelbaar virtuoze muziek kon uitvoeren. In 1990 ontstond het plan voor een kleine serie. De bedenkers waren de producers van Hyperion en de artistieke leiding van het BBC Scottish Symphony Orchestra. De eerste opname, gemaakt in juni 1991, bleek meteen een voltreffer: concerten van Moszkowski en Paderewski. Misschien geen diepgravende muziek, maar wat een weelde aan pianistiek en wat een melodieënrijkdom. Opnamen met concerten van Medtner en Mendelssohn volgden, en toen ook die als een tierelier verkochten, was er geen houden meer aan.

Op een dergelijke grote schaal als Hyperion nu doet is er nooit eerder een overzicht gegeven van het genre ’romantisch pianoconcert’. In de jaren ’70 was er wel een vergelijkbare lp-serie op het label Turnabout met pianist Michael Ponti, maar de reikwijdte van die serie en de kwaliteit ervan was veel minder. Bij Hyperion hebben we inmiddels 59 opname-premières zien langskomen, gespeeld door gerenommeerde pianisten als Nikolai Demidenko, Marc-André Hamelin, Piers Lane en Howard Shelley. Sommige cd’s vielen in de prijzen, zoals meteen het tweede deel (met concerten van Medtner), en deel 27, een dubbel-cd gewijd aan de fantastische concerten van Saint-Saëns, werd zelfs ’Record of the Year’ in Groot-Brittannië.

Vijftig delen en twintig jaar verder is het eind nog steeds niet in zicht. Deel 51 met concerten van Taubert en Rosenhain komt in augustus, en voor zes volgende delen is de muziek al weer in bibliotheken opgedoken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden