Een herboren Bruce Springsteen/Gretig rocker neemt nu genoegen met bescheidener plaats/pop

ROTTERDAM - Was het rock & roll of rock & religie waarin Ahoy' maandag en dinsdag werd ondergedompeld? Allebei, en meer dan dat. Alle negatieve berichten ten spijt, Bruce Springsteen verzorgde in drie uur tijds een bij vlagen flonkerend concert, dat nauwelijks dieptepunten kende.

STAN RIJVEN

In Rotterdam blikte de in 1973 als 'toekomst van de rock & roll' geafficheerde artiest terug op zijn verleden en maakte schoon schip met de mythe dat hij zijn beste tijd heeft gehad. Met nieuwe inspiratie en nog meer transpiratie verstond hij de kunst aan zijn eigen cliches te ontsnappen. Springsteen liet zich kennen als ongepolijst gospelzanger, als dirigent van een doorlopende korenslag en vooral als een muzikant die intens plezier uitstraalde.

Zeker, zijn repertoire is grotendeels voorspelbaar geworden en behoort inmiddels tot het collectieve geheugen. Als trait-d'union tussen de jaren vijftig en de jaren tachtig hield hij ondanks disco-, punk- en rapbeweging met mega-succes het romantisch rock & roll-ideaal hoog. Springsteen werd de massaal aanbeden belichaming van de beatgeneration. Het thema van de adolescent, die permanent 'on the road' met cadillac en vriendin de werkelijkheid ontvlucht, kreeg gestalte in bijna al zijn liedjes. Highways, streets, rivers, darkness en nights keren daarin als even zoveel metaforen terug.

Daarnaast sloop een hang naar patriottisme in zijn werk, dat in 1985 een hoogtepunt bereikte met het Band-aid-spektakel voor Ethiopie en het album 'Born in the USA'. Onbedoeld droeg het dezelfde waarden uit als die waarop de toenmalige Amerikaanse president Reagan het patent had. Met vier lp's en vier singles in de hitlijsten beleefde Springsteen dat jaar zijn ultieme roem. En daarna de schaduwzijde. De ijzeren wet van de popgeschiedenis - verguizing van een oudere generatie omdat een nieuwe haar rechten opeist - liet de voormalige 'boss' niet onberoerd. De vorig jaar verschenen cd's 'Lucky Town' en 'Human Touch' moeten nog steeds goud worden. Prive-problemen, vaderschap en midlife-crisis lieten weinig heel van zijn romantisch wereldbeeld.

De inmiddels 43-jarige artiest besloot met uitzondering van toetsenman Roy Bittan zijn vertrouwde EStreetband aan de kant te doen. Blazers verdwenen in ruil voor gitaren en achtergrondkoor. Ook verkoos hij een directer contact met zijn publiek. De vaste Nederlandse stek, De Kuip, wisselde hij in voor de kleinschaliger ambiance van Ahoy'. Of was het uit angst niet meer 100 000 fans maar slechts eenvijfde daarvan naar zijn optreden te kunnen trekken?

Feit is dat het nieuw elan in Ahoy' direct zijn vruchten afwierp. Voor de pauze was er dikwijls sprake van een 'Springster Gemeente'. In duetten met de gerenommeerde soulzanger Bobby King kwam onverwacht een andere zijde van Springsteen - zijn natuurlijke affiniteit met de rauwe gospel - verrassend tot uiting. Ondersteund door vier zwarte zangeressen en een toepasselijk orgel getuigde hij als een gospeldominee. Met weidse armgebaren liet hij zijn gehoor aan de hand van staccato opgedreunde zinnen enkele nummers lang klappen, meezingen en zichzelf verliezen. De symboliek van Jimmy Cliffs 'Many rivers to cross' en van Solomon Burke's 'Everybody needs somebody to love' liet zich nauwelijks raden. Daarnaast viel op hoe de drie turven hoge zanger zijn gitaar achterwege liet om, balancerend langs de rand van de verlaagde buhne, als in een korenslag zijn publiek te dirigeren en aan te vuren.

Na de pauze onderging Springsteen een metamorfose. De ballads 'I'm on fire', 'Human touch' en 'The river' leidden een explosieve reeks songs in waaronder 'Born in the USA' en 'Born to run'. Opeens stond er weer die verbeten angry young man van weleer, zij het zonder zijn beeldmerk vol 'stars & stripes'. Die maakten plaats voor sterretjes & aanstekers, want op handen gedragen wordt hij nog steeds. Zelfs letterlijk, toen Springsteen zich al zingend over de eerste rijen liet dragen. 'Herboren in the USA' is misschien de meest rake typering. Ontdaan van de zware last vol overspannen verwachtingen speelde nu een gretige rocker, bewust van zijn bescheidener plaats in het pop-universum.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden