Een heilige voor fijnproevers is Benedictus. Daarom is een retraite in Umbrië ook geen doorsnee vakantie.

Slapen in een abdij, schrijven op je ' cel', filosoferen over de huidige betekenis van oude leefregels, leren mediteren - een retraite in Umbrië is geen doorsnee vakantie. ' Op adem komen met Benedictus', zoals het reisprogramma van Giotto Cultuurprojecten wordt omschreven, betekent dat je de oorspronkelijke cultuur en natuur van de Italiaanse streek aan den lijve voelt. Verkennen en ondergaan.

Cultuurhistorica Yvonne Nieuwenhuijs is aardig thuis in Italië. Ze heeft haar wortels in de wereld van cultuur, gastronomie en cultuurtoerisme. Ze leidde vele reizen naar Italië, voor fijnproevers van kunst én van de Italiaanse keuken. Op een daarvan trof ze in Norcia, de geboorteplaats van Benedictus (ca. 480-547) een Italiaanse familie die een 18deeeuws paleis wilde inrichten tot een hotel dat het karakter van Umbrië zichtbaar maakt. De droom dreigde een nachtmerrie te worden en de familie riep Yvonne te hulp.

Ook leerde de Brabantse de prior van een benedictijner orde kennen, die met zijn monniken midden in Norcia een kleine communiteit was begonnen en op zoek was naar een mogelijkheid om het gedachtegoed van Benedictus in bredere kring uit te dragen.

Voor Nieuwenhuijs, die opdrachten voor zes Oudhollandse steden (' Sprekende gevels') in de gemeente Dordrecht uitvoerde en inmiddels een eigen bedrijfje (Giotto Cultuurprojecten) heeft, vielen de ontwikkelingen in Italië onverwacht mooi samen. Terwijl ze werkte aan het idee van het ' karakterhotel', smeedde ze plannen met de prior voor een cursus-en retraitecentrum in Norcia en omgeving. Ze maakte kennis met het leefritme van de monniken, ontdekte de ' Regel' van Benedictus - een soort levensregel voor beginners en raakte onder de indruk van de aardse spiritualiteit. ” Je moet alles wat je doet met aandacht doen - of het nu een lezing houden of schoonmaken of koken is. In gesprek met filosoof/chemicus prof. Wil Derkse ontstond het idee voor een retraitecentrum: een plaats waar je bewust raakt van de dingen die er in je werken en leven echt toe doen, waar je helderheid van geest vindt en innerlijke rust. Benedictus schreef die ' Regel' (het zijn er wel 73, trouwens) in de roerige 6de eeuw. De monniken leefden ernaar met vallen en opstaan, maar nog steeds kan de levenservaring van Benedictus je richting en inspiratie geven - ook buiten het klooster.” Yvonne Nieuwenhuijs heeft inmiddels een programma met vijf retraites opgesteld, vijf keer een geheel verzorgde week met professionele begeleiders. Zij geven een cursus waarin je de voetsporen van Benedictus verkent, leert mediteren maar ook leert met passie te leven en te werken, ontdekt wat dienstbaar leiderschap is en je verdiept in je persoonlijke ontwikkeling aan de hand van drie benedictijnse geloften - Obedientia (aandachtig luisteren), Stabilitas (kiezen voor het leven in één gemeenschap) en Conversio morum (elke dag proberen het een beetje beter te doen). In alle cursussen speelt de prior (een Amerikaan) een rol.

Maar minstens zo belangrijk, zegt Nieuwenhuijs, is het om - samen te genieten van de maaltijd of te wandelen in de natuur van Umbrië. Het eten wordt bereid op z'n Italiaans, volgens de traditie van eenvoud en puurheid, en het bestaat uit ingrediënten van Umbrische bodem. En we zorgen dat je bijzondere mensen ontmoet, zoals de herder die vertelt hoe hij zijn kudde hoedt, de bekende Brunello Cucinelli die aangeeft hoe hij leiding geeft aan zijn wereldberoemde kasjmier-bedrijf, de imker die zorgt dat je wat van de bij kan leren. Die ontmoetingen voegen veel meer toe dan een managementcursus. Daarnaast gaan we middeleeuwse fresco's bekijken en wijn proeven.” Hoe kan cultuur een inspiratiebron zijn voor het leven van alle dag, dat is volgens Yvonne Nieuwenhuijs het nieuwe aan haar cursusprogramma. De omgeving, de natuur, het eten, maar ook de ontmoeting van mensen leveren daar een bijdrage aan. ” Het zijn ontmoetingen die jou weer aan het denken zetten. Natuurlijk is er niks tegen het toerisme in de klassieke zin: op het strand liggen, lekker eten of een plaatsje bekijken. Maar je omgeving als inspiratiebron gebruiken, dat is voor mij het nieuwe reizen.

Wat heeft een verhaal van vroeger of een oude cultuur jou te zeggen? Op die manier geeft geschiedenis inspiratie voor de toekomst. Benedictus is geen heilige van verheven idealen, maar van kleine verbeteringen voor iedere dag. Hij is een heilige voor fijnproevers.” De plannen met het benedictijner klooster zijn al heel concreet geworden. In september gaan de eerste retraites lopen, voor 12 tot 20 personen: mensen die op zoek zijn naar passie in hun werk, die als manager bezieling zoeken of die gewoon wel eens willen weten wie die Benedictus was en waar hij voor stond.

Met het historische hotel gaat het iets minder voortvarend. Yvonne verwacht dat het pas in maart volgend jaar klaar zal zijn. Tot die tijd logeren de deelnemers elders in Norcia en in verschillende middeleeuwse abdijen in de omliggende valleien. ” Je voelt je omringd door een hele lange geschiedenis en ervaart het ritme van eeuwen aan den lijve. Dat is waar ik wil werken. Op zoek naar de kern, de oorsprong, naar dromen voor morgen en naar het realiseren van die dromen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden