Een heel klein en echt pareltje in de nacht

De hele wereld kijkt naar hetzelfde soort shows: ’Who Wants to Be a Millionaire’, ’Pop Idol’ en ’Farmer Wants a Wife’. „Het draait om het authentieke verhaal”, verklaarde Eyeworks-directeur Sander Emmering in het VPRO-programma ’Trendspotting’. „’Pop Idol’ gaat niet over zingen, maar over stories”, vulde Alan Boyd, brein achter dat programma, aan.

Hoe ’echter’ de verhalen, hoe groter de kracht. Maar hoe ’echt’ is ’echt’ als in Amerika zelfs de familie van ’Deal Or No Deal’-kandidaten wordt gecast? Alleen families waarmee de kijker ’iets’ kan hebben, komen door de selectie. En hoe zit het met de onbevangenheid als het de voornaamste taak van de presentator blijkt om kandidaten in onzekerheid te brengen, zoals Dick de Rijk, bedenker van ’Deal Or No Deal’, onthulde, of wanneer in amusement politieke idealen worden verstopt, zoals in ’Hello Goodbye’? Joris Linssen: „Wij willen tonen dat de multiculturele samenleving níet is mislukt.”

Door de aard van het commerciële televisievak – selecteren en produceren met het oog op kassucces – krijgt echtheid een wel erg paradoxale invulling, waardoor we wereldwijd naar eenzelfde soort voorgekookte authenticiteit kijken. Ook ’Nachtzoen’ (Ikon) ontkomt niet aan de wetten van het medium, maar toch weet dit programma grotendeels te ontstijgen aan de televisieparadox. De kandidaten lijken niet uitgekozen op uiterlijk, hipheid of effectbejag en het gespreksonderwerp is redelijk tijdloos en basaal: de nacht. Voor de één het domein van de schuld (Jan Siebelink, gisteren: „Ik had mijn moeder meer liefde moeten geven”), voor een ander dat van de berusting (consultant Wilbert van den Bosch: „De dood is de plek waar een mens hoort te zijn”) en voor een derde dat van de hoop (John Leerdam: „Morgen kan alles anders zijn”).

Bedenkster en presentatrice Annemiek Schrijver stuurt nauwelijks, maar zit meestal ademloos te luisteren. Is ze in haar spirituele zondagochtendprogramma ’Het vermoeden’ de chirurg die met kleine en grote ingrepen een ingewikkelde operatie volbrengt, in ’Nachtzoen’ speelt ze het avondhoofd, dat geruststellend aan bed zit en hooguit informeert naar waar het bij de patiënt pijn doet. ’Nachtzoen’ is met een minuut of drie zo’n beetje het kortste tv-programma, maar ook een van de mooiste, omdat de maakster begrijpt dat echtheid niet is te vinden in het spektakel, maar juist in de eenvoud en schoonheid van dagelijkse dingen. Niet een authenticiteit uit kansberekening, bedacht achter een bureau, maar eentje die zichzelf onontkoombaar wakker kust, vooral doordat ze bij de voorbereiding geen enkele rol heeft gespeeld.

Was dit programma gemaakt met de dwingende mantra van echtheid en succes, dan hadden we heel iets anders voorgeschoteld gekregen: wilde nachten waarschijnlijk, vol opwinding en sensatie. Nu zien we Stephan Sanders, wiens levensgezel de slapeloosheid is en die uit angst dat ’alles misgaat’ zijn ogen niet durft te sluiten. Of Nico Haasbroek, die overdag ook wel eens een uiltje knapt. Na ’Nachtzoen’ kun je je moede, door onechte authenticiteit geplaagde hoofd vol vertrouwen te ruste leggen. Er bestaat nog iets echts en Annemiek Schrijver waakt erover. Slaap zacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden