Boekrecensie

Een hartverwarmend appel om nooit het optimisme te verliezen

Mariana LekyBeeld RV

De Duitse Mariana Leky breekt door met een roman over een kleine gemeenschap in het Westerwald.

Als Selma over een okapi droomt, zal binnen 24 uur iemand uit het dorp sterven. Dan worden de mensen in de roman 'Vanuit hier zie je alles' zenuwachtig. Ze controleren stiekem of iemand met moordlust ze achtervolgt. Ze wantrouwen hun hartslag, hun geestestoestand. Wie is deze keer aan de beurt? Sommigen besluiten dat het nu tijd is om lang verborgen geheimen op te biechten. Als de 24 uur afgelopen zijn, wachten ze op de postbode om de per brief verstuurde ontboezemingen te onderscheppen.

De 45-jarige Duitse schrijfster Mariana Leky, germanist en schrijfdocent in gevangenissen, bleef lang onbekend bij het grote publiek. Maar met haar derde roman 'Vanuit hier zie je alles' verraste ze vorig jaar - het betekende haar doorbraak in de Duitstalige literaire wereld. Het boek stond wekenlang in de bestsellerlijst en won een Duitse boekhandelprijs.

Mariana Leky vertelt haar verhaal vanuit het perspectief van Luise, de kleindochter van Selma. De lezer ziet haar van een slim, dapper meisje van 10 uitgroeien tot een 35-jarige vrouw die met beide benen stevig op de grond staat.

De schrijfster slaagt erin de eigenzinnige dorpsgemeenschap in het 'Westerwald' - een middelgebergte dat ook veel Duitsers niet precies weten te liggen - in het hoofd van de lezer tot leven te brengen: Selma is de rots in de branding voor Luise en de andere dorpsbewoners, omdat ze met haar pragmatisme een oplossing voor elk probleem vindt.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Beeld Gratis

Er is de warmhartige opticien die 'een hele woongroep vol met stemmen in zich' heeft. Hij is vooral bezig te verbergen dat hij al tientallen jaren van Selma houdt, hoewel het hele dorp ervan weet. Dan heb je ook nog de bijgelovige Elsbeth, de depressieve Marlies, de agressieve Palm. De vader van Luise is vooral bezig met het vinden van zichzelf, hij is op wereldreis. Voor zijn dochter heeft hij niet veel aandacht, maar wel een advies: ze moet ook meer wereld toelaten. Maar hoe doe je dat als je opgroeit in een klein dorp in het Westerwald?

Leky zet de grillige personages zo scherp neer dat de lezer met hen meevoelt: je kunt niet anders dan je met hen ongerust maken, met ze mee hopen. De schrijfster viert op elke pagina de schoonheid van het leven, maar verzwijgt daarbij niet de zorgen en de lasten: dood, eenzaamheid, liefdesverdriet. Laky laat zien hoe een kleine dorpsgemeenschap tegelijkertijd verstikkend als een zorgzaam vangnet kan zijn.

Heldere taal

In elk van de drie romandelen overlijdt iemand die belangrijk is voor Luise. En elke keer is er een okapi bij betrokken. De okapi is een raar en zeldzaam dier: 'veel eigenaardiger dan de dood', vindt Luise, 'volkomen ongeloofwaardig'. Ze legt het preciezer uit: het is het laatste grote zoogdier dat de mens heeft ontdekt en het ziet eruit als eenkruising tussen een zebra, tapir, ree, muis en giraf. Maar hoe is de okapi eigenlijk in het Westerwald beland? De schrijfster is gewoon al lang gek op die vreemde rimboebeesten en zocht voor haar verhaal een dier dat 'niet uit één stuk is gegoten'.

Leky schrijft in heldere taal, met zorgvuldig gekozen vergelijkingen, metaforen en herhalingen. Zo lijkt Selma 'van top tot teen' op Rudi Carrell - zo veel dat de televisiester in de ogen van Luise 'niet meer dan een gebrekkige kopie van Selma was'. De opticien bestelt in het ijssalon altijd de middelgrote 'Heimelijke Liefde' zonder slagroom - omdat hij de grote Heimelijke Liefde niet krijgen kan.

Het is geen kunstige, geen veeleisende, hoge literatuur. Maar het is een hartverwarmend appel om, ondanks alle tegenspoed, nooit het optimisme te verliezen.

Mariana Leky
Vanuit hier zie je alles
Vert. Luciënne Pruijs.
Nieuw Amsterdam; 304 blz. € 19,99

Lees andere boekrecensies op trouw.nl/boekrecensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden