Een hangbank op school pauzeert veel lekkerder dan een ding waarop je moet zitten.

André Kamminga (net 13) heeft het goed bekeken.

Kunstenaar Jan Konings van het Rotterdamse ontwerpbureau Schie 2.0 had zich geen betere modelleerling kunnen wensen. Kammiga gebruikt de bank precies zoals hij dat als ontwerper voor ogen had. ,,Hoe hoger je zit, hoe beter,” zegt Konings. ,,Mijn oom had vroeger een duiventil. De duif die de baas was, zat altijd helemaal bovenin. Dat was niet het warmste plekje, maar die baas stond wel bóven de rest.”

Het is twaalf uur en geroezemoes in de gangen geeft aan dat het middagpauze is. Buiten miezert het. Toch is het druk op het plein tussen de twee locaties van de Drachtse christelijke scholengemeenschap Liudger.

In het ene gebouw volgen zo'n 1200 leerlingen vmbo-onderwijs en in het andere ongeveer 1000 de richting havo/vwo. Op de plek waar de scooters droog staan, zit een meisje op een soort tafelbank, met haar hoofd leunt ze tegen de borst van haar vriendje.

Ontwerpbureau Schie 2.0 ontwierp voor dit Drachtse schoolplein dertien verschillende banken, van sommige exemplaren zijn er meer dan één neergezet. De banken zijn op zijn zachtst gezegd 'ongewoon'. ,,Straatmeubulair is van iedereen, omdat je het voor niemand in het bijzonder maakt. Dat hebben we hier wél gedaan”, legt Konings uit.

Omdat jongeren altijd op de rug van een bank zitten, ging Schie 2.0 eerst met een standaardbank aan de slag. ,,Je maakt de poten wat langer, trekt de rug iets uit. Totdat je denkt: nu is hij af. In een paar dagen hadden we zo'n veertig bruikbare modellen. Juist door ze speciaal voor deze groep te maken, zorg je ervoor dat jongeren zich aangesproken voelen en de banken ook daadwerkelijk gaan gebruiken.” Er heeft als het ware een bankenevolutie plaatsgevonden, vindt Konings. ,,Maar de evolutie levert soms onbruikbare dingen op die toch heel mooi zijn. Ik zou het daarom niet erg vinden als enkele door ons ontworpen bankjes onbruikbaar blijken en daarom op den duur worden weggehaald.”

Dat een aantal ontwerpen niet echt in trek is, blijkt wel in de schoolpauze. Bepaalde modellen vormen het middelpunt van grote groepen, andere blijven leeg. Een wat afgelegen bank, met lange, schuin uitstekende rugleuning, krijgt regelmatig bezoek van de 14-jarige Yvonne Kootstra en haar vriendin. ,,Hier kan je gezellig zitten met z'n allen”, vindt Kootstra. Maar de op de binnenplaats van de havo gelegen bidbank heeft minder liefhebbers.

Michiel Hietkamp (17) kiest in de pauze voor zeshoekige plankenbank die rond een boom staat. Die is niet door Schie 2.0 ontworpen, maar hij zit volgens hem wél lekker. ,,Maar ik vind die kunstbankjes wel mooi hoor, ik heb er zelfs een werkstuk over gemaakt. Alleen die met die bak erop, die is niks. Als hij nou nog een wat langer zitvlak had, dan zou het wel gaan”, vertelt Hietkamp. De bak op de bidbank is bedoeld als schuilplaats.

,,Voor de rokers, als het regent”, zegt Konings. Want het zijn vooral de rokers die zich in de pauze buiten begeven, concludeert hij.

Konings heeft de banken in een raster geplaatst. Hij trok denkbeeldige lijnen over de lengte en de breedte van het gebied. Waar de lijnen elkaar kruisen, staan de in totaal negentien banken. ,,Maar niet op ieder kruispunt, dan waren er ook objecten in de gebouwen terechtgekomen”, vertelt Konings. En dat behoorde niet tot de mogelijkheden. Toch zijn de banken verre van saai gesitueerd. Niet onder een boom, maar juist aan de rand van een grasstrook of zelfs deels op de weg.

Konings en een collega vertrokken in de ontwerpfase voor een paar dagen naar Drachten om zich in het gebied te oriënteren. ,,Tijdens mijn eigen schooltijd ging iedereen automatisch naar buiten. Tegenwoordig leven we zoveel binnen. We winkelen binnen, we werken binnen. Dat zagen we bij de kinderen terug. Ze zijn er aan gewend en hebben een lokkertje nodig om naar buiten te gaan.” Hij sprak ook met leerlingen en merkte een groot verschil tussen de twee locaties.

,,Op het vmbo kwam ik in een vechtpartij terecht, terwijl de havo/vwo-locatie veel rustiger was. Die jongeren waren ook meer geinteresseerd in wat we te zeggen hadden.” Het doel van het bankenproject was juist de verschillende leerlingen samen te brengen op het plein tussen de scholen. En dat is gelukt. Tijdens de pauze staan zeker een paar honderd scholieren van beide locaties buiten. ,,Vooral in de zomer is het leuk om te zien hoe ze geklusterd rond de banken staan”, vertelt Albert Buist, facilitair directeur van het Liudger. Hij nam contact op met het Amsterdamse adviesbureau Kunst en Bedrijf dat veel ervaring heeft met dergelijkeprojecten en de subsidiëring ervan. Het adviesbureau droeg vervolgens Schie 2.0 voor, omdat Konings en zijn collega vaker openbare ruimte inrichtten.

Behalve met banken richtte Schie 2.0 ook de rest van het gebied in. Als basis kozen de kunstenaars voor zogenaamde 'olifantenpaden': de kortste weg.

,,We hebben lijnen getrokken langs de meest logische weg.”

Het gebied tussen de scholen is een gezellige wirwar geworden van kronkelpaden, stukken gras en asfalt, maar zonder verkeersborden. De automobilist voelt vanzelf dat hij voorzichtig moet rijden, omdat hij zich in een besloten gebied begeeft. En de wegen die hij niet in mag, zijn gewoon te smal gemaakt voor een auto. Konings: ,,De banken die deels op de straat staan, werken ook als verkeersdrempels.”

De kunstenaar is tevreden over het resultaat. Niets is zo erg als kunst omdat het móet, stelt Konings. ,,De kunstwaarde van de banken is niet heel hoog, maar ons werk wordt wel gebruikt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden