Een handje helpen op vakantie

Werken als vrijwilliger tijdens de vakantie wordt steeds populairder. (ANP)Beeld ANP

Steeds meer toeristen combineren het aangename met het nuttige en stropen tijdens hun vakantie de mouwen op.

Het hangt kennelijk in de lucht. De ene na de andere reisorganisatie komt ineens met vrijwilligersreizen. Niks luieren aan het strand, maar handen uit de mouwen. Is dat dan nog wel vakantie?

Wel degelijk, verzekert Elvire Gazan (44). Zij ging vorig jaar met Commundo naar Guatemala en kwam enthousiast terug. „Het is heel ontspannend doordat je totaal iets anders doet dan je gewend bent en daardoor loskomt van je eigen wereld. Deze zomer gaan we naar Peru.”

Bij een vrijwilligersreis combineert de toerist een vakantie in een vaak ver land met werken aan een project. De verhoudingen tussen werk en vakantie zijn zeer verschillend. Bij Commundo – tien bestemmingen en zes jaar actief op dit terrein – werk je tien dagen en maak je de andere tien dagen een rondreis door het land van bestemming. Fox Feel Good-reizen zijn een stuk vrijblijvender. Op een twintigdaagse reis ben je drie halve dagen actief in een project en je logeert comfortabel in een hotel. Gazan: „Zo’n reis legt het accent anders, het is meer gericht op reizen, terwijl het bij Commundo in de eerste plaats om het vrijwilligerswerk gaat.”

Een andere oudgediende op dit gebied is Habitat for Humanity, dat sinds 2001 bouwreizen van zo’n negen dagen organiseert naar Ghana, India en Roemenië. Habitat gaat ervan uit dat met een eigen huis de armoedespiraal doorbroken kan worden. Mensen hoeven niet meer voor hun veiligheid te vechten en met schoon drinkwater leven ze gezonder. De deelnemers aan een negendaagse bouwreis bouwen vijf dagen aan een huis, samen met de toekomstige bewoner, want die krijgt het huis niet cadeau. Hij of zij sluit een renteloze lening af en werkt een bepaald aantal uren mee aan de bouw.

Sinds vorig jaar kunnen deelnemers via Djoser de bouwreis van Habitat boeken en eventueel verlengen met een rondreis. Door die samenwerking met Djoser heeft Habitat meer individuele boekingen gekregen, vertelt Marije Minderop van Habitat. Daarnaast kunnen bedrijven of vriendengroepen zich inschrijven. De deelnemers overnachten in een eenvoudig hotel.

Bouwervaring is niet vereist en ook vrouwen zijn welkom. Minderop: „Als een klus te zwaar is voor iemand, zoeken we lichter werk bij een ander huis in aanbouw.” Ze heeft nog nooit meegemaakt dat iemand het werk echt niet aankon. „Over het algemeen keren de mensen voldaan en vol emotie terug.”

Dat gold ook voor Gazan en haar vriend Marcel. Hij moest geleidelijk aan het idee wennen, maar was uiteindelijk net zo enthousiast als Gazan. „Marcel werkte aan een bouwproject, ik in een crèche voor kinderen van alleenstaande moeders. Onze projecten lagen bij Antigua, een aardig toeristisch stadje in Guatemala, waar we bij een lokale familie logeerden. Daardoor heb je ook meer contact met de bevolking.”

Bij Commundo werken de vrijwilligers altijd in koppels. Je leert je ’werkmaatje’ kennen tijdens een informatiebijeenkomst voorafgaand aan de reis. Gazan: „Dat is heel handig; je kunt dan afspreken wie wat meeneemt en het is leuk om te weten met wie je gaat werken.”

Bij de reissom van Commundo is een bedrag van 100 euro inbegrepen dat rechtstreeks naar het project van de deelnemers gaat. Yolande van Wijk van Commundo: „De reizigers zien dus direct wat er met het geld gebeurt. Ze mogen ook meedenken over de bestemming ervan.”

Gazan vertelt dat zij en haar werkmaatje na de vakantie extra geld hebben ingezameld bij vrienden en bekenden. „Daarvan hebben we een klimrek gekocht voor de crèche.” Volgens Van Wijk is dat precies wat Commundo beoogt met deze reizen: dat de deelnemers de connectie met de mensen daar behouden.

Gazan vertelt dat ze elke dag om half acht ’s ochtends in de plaatselijke bus stapte waarin luide salsamuziek weerklonk. Van acht tot één uur bemoeiden zij en haar collega zich met de kinderen, daarna stortten ze zich op het opknappen van het crèchegebouw: een lik verf en een nieuw dak. „Er waren drie koppels die in crèches werkten en na het werk, zo rond vijf uur, spraken ’de meisjes van de crèche’ in een koffiehuisje af om ervaringen uit te wisselen. Want het is gewoon je werk, al is het anders dan in Nederland. Hier ben ik coach en loopbaanbegeleider, daar speel je met peuters. Maar je bent er wel bij betrokken.”

In het eerste weekeinde ging de hele groep naar het Meer van Atitlán; na de tweede week volgde een rondreis van een week. In Gazans ervaring is een Commundo-reis inclusief de extra 100 euro even duur als een ’gewone’ rondreis bij andere organisaties. „Je geeft alleen minder zakgeld uit, omdat de eerste twee weken alles is inbegrepen. Dus al met al ben je iets voordeliger uit.”

Mensen die haar bewonderen om haar zelfopoffering, helpt Gazan snel uit de droom. „Je moet zo’n reis niet maken omdat je even de wereld wilt verbeteren. Je doet het omdat je het leuk vindt. Je komt ook met schokkende dingen in aanraking, zoals kindermishandeling, maar je moet gewoon door. Het rare is dat het geheel toch heel verrijkend is, terwijl je voor je gevoel weinig doet. Een van de moeders verwoordde het mooi: ’Voor de kinderen is het belangrijk dat ze hebben geleerd dat er altijd mensen bereid zijn om hen te helpen.’ Zo had ik het zelf nog niet gezien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden