Boekbespreking

Een handig naslagwerkje voor de boswandelaar

Beeld RV

Handboek voor elke boswandeling', is de ondertitel van het boek 'Het bos' van Peter Wohlleben. Dat 'elke' moet wat worden genuanceerd, want Wohlleben is boswachter in de gemeente Hümmel in de Duitse Eiffel en dat is toch net wat anders dan de Hoge Veluwe.

Als Wohlleben uitlegt hoe je een kletsnatte helling het verstandigst beklimt, heeft de Nederlandse lezer daar niet zo heel veel aan. Ook niet als hij vertelt hoe geweldig avontuurlijk het is om juist de gebaande paden te verlaten en dwars door het bos te banjeren. Als je wild wilt zien is dat een goed advies. Maar in Nederland van de paden afwijken?

De Nederlandse uitgever bederft de pret met voetnoten bij dit soort passages. Na advies om dwars door het bos te struinen, zegt de voetnoot: 'Dit geldt voor de situatie in Duitsland. In Nederland is het alleen in de Amsterdamse Waterleidingduinen tussen Zandvoort en Noordwijkerhout nog toegestaan in een groot deel van het gebied te struinen. Verder moet je overal op de paden blijven'.

Een ander voorbeeld: in het hoofdstuk 'Tekenalarm' schrijft Wohlleben dat het infectiegevaar van tekenbeten nogal meevalt. Hij verwijst naar een Duits wetenschappelijk instituut dat stelt dat slechts 0,1 tot 3,4 procent van de Duitse teken drager zijn van het ziekmakende virus. In de voetnoot bij de Nederlandstalige uitgave staat: 'In Nederland is volgens het RIVM twintig procent van de teken besmet met de borreliabacterie'.

Tekst loopt verder onder de afbeelding

Beeld RV

Kritisch

Het is het derde boek in korte tijd van de fijn schrijvende boswachter, vooral bekend van de bestseller 'Het verborgen leven van bomen'. Hij begon zijn loopbaan ooit als bosbeheerder in Rijnland-Palts, een vak dat overigens niet zijn roeping bleek te zijn. Werken met bestrijdingsmiddelen, bomen kappen, het was niet zijn ding. Wohlleben is zeer kritisch over het moderne bosbeheer, waarbij houtproductie de belangrijkste drijfveer is. Met zware machines wordt bij de oogst het hele bodemleven in een bos vernield, zegt hij. In 1991 kon hij boswachter worden in de gemeente Hümmel in de Eiffel.

Het boekje is - hoewel op Duitse leest geschoeid - een handig naslagwerkje voor de boswandelaar. Wohlleben komt met tal van praktische tips. Zoals: onder welke boom moet je schuilen als het ineens stortregent tijdens een wandeling? Niet onder eiken en beuken, dat zijn waterverzamelaars waarvan de takken schuin naar boven steken. Bovendien, onder loofbomen regent het altijd twee keer, omdat de bladeren lang blijven nadruppelen. Naaldbomen zijn de beste bomen om onder te schuilen, omdat het water langs de takken naar buiten loopt, van de stam af. Hoe dichter je tijdens een plensbui bij de stam van de spar gaat staan, hoe droger je blijft.

Wohlleben is een puritein in het weggooien van troep: hij vindt dat je in het bos ook geen klokhuis van een appel of een bananenschil tussen de bomen moet gooien. Meenemen in je rugzak, is zijn devies. In de schillen zitten namelijk bestrijdingsmiddelen die in de bodem terechtkomen.

Peter Wohlleben: 'Het bos, handboek voor elke boswandeling', A. W. Bruna Uitgevers, Amsterdam, 256 blz., 18,99 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden