Een halve eeuw schrijven over film

Zijn levenslange liefde voor cinema werd opgemerkt door filmmakers.

De Britse filmcriticus Philip French nam twee jaar geleden, op zijn tachtigste verjaardag, afscheid van de krant waar hij op zijn dertigste was begonnen. French schreef voor The Observer, de oudste zondagskrant ter wereld (opgericht in 1791) die in 1993 onderdeel werd van de Guardian Media Group. Vijfendertig jaar schreef French voor de krant over film. Hij groeide uit tot een van de titanen van de Britse filmkritiek. Voor het Britse filmblad Sight & Sound schreef hij op de kop af een halve eeuw, van 1965 tot en met 2015.

Niet dat French na zijn pensionering ging tuinieren. Tot vorige week, toen hij op 82-jarige leeftijd aan een hartaanval overleed, schreef hij voor de krant een dvd-rubriek waarin hij wekelijks een opnieuw uitgebrachte filmklassieker besprak. Zijn laatste bijdrage ging over 'The Ladykillers' uit 1955, een innemend, helder en bijzonder goed geïnformeerd betoog over de komische misdaadfilm.

Voor Sight & Sound bleef French daarbij filmboeken bespreken. Hij had er zelf, tijdens zijn lange carrière, ook een paar gepubliceerd. Gezaghebbende boeken over Hollywoodtycoons, cultfilms, filmcensuur, het vroege werk van Godard, een boekje over Bergmans 'Wilde Aardbeien' en niet te vergeten de bundel over zijn meest geliefde genre: de western.

In een van de vele in memoriams die vorige week in de Britse pers verschenen, herinnerde een vakgenoot zich hoe French een onderscheid maakte tussen Democratische en Republikeinse westerns. 'Red River' van Howard Hawks, met John Wayne in de hoofdrol, was, zo oordeelde French, een conservatieve cowboyfilm. 'Shane' van George Stevens was duidelijk democratisch geïnspireerd. French zelf was Old Labour, zoals de Engelse schrijver Julian Barnes gisteren memoreerde in The Observer, in een liefdevol artikel over hun veertigjarige vriendschap.

Philip Neville French werd in 1933 in Liverpool geboren. Na een rechtenstudie in Oxford kreeg hij een beurs om journalistiek te studeren in de VS. Op zijn vierentwintigste ging hij aan de slag voor de Bristol Evening Post. Hij werkte als verslaggever voor de New Statesman en The Times, voordat hij werd binnengehaald door The Observer.

Omdat het een zondagskrant was, kon French een parallelle loopbaan hebben als producent bij de BBC-radio. Hij organiseerde debatten over kunst en cultuur. 'Voor de radio-uitzending werd er geluncht met genoeg wijn om de tongen los te maken', herinnerde collega Derek Malcolm zich in The Guardian. 'French stotterde', aldus Malcolm, 'maar niet tijdens de uitzending. Hij kon dat zelf niet verklaren.'

French stond bekend om zijn smakelijke Hollywoodanekdotes en encyclopedische kennis van de cinema, of zoals de Financial Times hem kenschetste: Google before Google. Toen French werd benoemd tot Officer of the Order of the British Empire en werd besteld bij prins Charles, zei een bevriende collega: 'See you at the palace!' Waarop French in een flits antwoordde: 'Precies wat Dirk Bogarde zei in 'Appointment in London' in 1953.'

Steeds weer verbaasde de veteraan-filmcriticus zijn gesprekspartners. Zo wist French niet alleen wanneer hij zijn eerste Sight & Sound kocht, namelijk in 1951, maar ook waar: in Wales, op het station van Newport. Het zou een levenslange liefde blijven die ook opgemerkt werd door filmmakers. "Als ik zijn elegante en bedachtzame kritieken las", aldus Martin Scorsese, "voelde ik me in het gezelschap van iemand die niet alleen van film hield, maar ook verantwoordelijkheid had jegens de cinema als kunst."

Philip French was getrouwd met een Zweedse vertaalster met wie hij drie zonen kreeg, en tien kleinkinderen. Zijn oudste zoon Sean erfde zijn schrijftalent, als de ene helft van het beroemde schrijversechtpaar achter Nicci French.

Philip French werd geboren op 28 augustus 1933 in Liverpool. Hij overleed op 27 oktober 2015 in Londen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden