Een half uur met Anna Enquist

Het is onbegonnen werk: Anna Enquist slechts één week gasthoofdredacteur van Letter&Geest. Een goed idee was het wel - ze is immers de auteur van het e-book dat vandaag gratis bij Trouw verschijnt, haar doorbraakroman 'Het meesterstuk'. Maar al tijdens onze kennismaking merk ik dat er niet één, maar wel vier, vijf Enquists zijn.

We praten over haar poëzie en proza. Daarin had ze een dubbele start gemaakt. Met 'Het meesterstuk' vestigde ze haar naam als romancière, terwijl ze al een bekend dichter was. Eerder al waren er de pianiste en de psychoanalytica, die geen Enquist heetten, maar Christa Widlund. Ze vertelt over de onhaalbare wens om een goeie pianist te blijven, over haar reserve jegens godsdienst en - niet onbelangrijk - over voetbal en de verschillen tussen Van Gaal en Hiddink.

Nog altijd in datzelfde halve uur roert ze de verschraling aan, waarover ze zich drukmaakt: voor musici is weinig werk, psychoanalyse wordt afgeknepen, dichtbundels vinden nauwelijks aftrek.

Het tempo waarin Enquist van het ene op het andere onderwerp komt, en het verband ertussen legt, ligt hoog. Maar overrompelend werkt dat vreemd genoeg niet. Dat komt door haar stem. Ze spreekt minder snel dan je in grote steden vaak hoort, en met een stem die in de late middag van een drukke redactiedag iets kalmerends heeft. Haar ideeën zijn niet geruststellend, net als die van haar literaire held Thomas Bernhard dat niet waren, ook al zo'n muzikale droefdenker. Er is, zegt ze met dat lage timbre, 'geen enkele reden tot optimisme'.

Toch verloopt de samenwerking tussen Enquist en de redactie van dit katern opgewekt; met een prettig soort lichtheid kiest ze thema's en personen. Ze wil in 'Zin in werk' graag een anesthesist (ze schreef er 'De verdovers' over), een bespreking van 'De stamhouder', 'Ik heb een droom' van een jonge cellist. En 'De tegel', kan die van Henk Spaan zijn? Met hem deelt ze haar voetballiefde. Over wie ze wil laten interviewen hoeft ze niet na te denken: Paroolcolumnist Theodor Holman, 'en kan het gaan over religie en geweld?' Zo drukt gasthoofdredacteur Enquist met een onnadrukkelijke vanzelfsprekendheid haar stempel op deze experimentele Letter&Geest.

Het kost even om het hele, extra dikke katern te lezen, dit kleine compendium van vier, vijf Anna Enquists. Wie daarna aan 'Het meesterstuk' begint, komt veel bekend voor. Zelf herlas ik het boek, terwijl dit katern langzaam vorm kreeg. Het is een slim opgebouwde zedenschets, waarin me nu, twintig jaar na eerste verschijning, vooral haar oog voor drijfveren van haar personages opvalt.

Vandaag ontleedt Enquist haar eigen motieven in het essay 'Het verlangen naar de oppervlakte'. Dat laat zich lezen als een persoonlijke balans of, zoals ze zelf schrijft, 'een verhaal van verlies'. Maar het is ook een hartstochtelijke ode aan diepgang en geduld.

deze week in Letter&Geest

De islam is gevaarlijk, het christendom niet meer

Van een café maak ik een podium voor klassieke muziek

Psychotherapeut was ik. Pianist. Maar schrijver, nee

De geheimen die schuilgaan in de diepte

De verdover neemt alle basale functies van patiënten over

Je vader was SS'er, maar een nazi was hij niet

Is een steekpassje van Iniesta kunst?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden