Een groene stad begint op het dak

Amsterdam heeft twaalf vierkante kilometer aan kale platte daken. Dat moet een stuk groener kunnen. Rooftop Revolution helpt een handje mee.

Het uitzicht vanaf de zevende verdieping van het Volkshotel aan de Wibautstraat in Amsterdam bestaat uit grijze, platte daken. Een strategisch gekozen locatie voor de lancering van de Rooftop Revolution, dat iets aan die saaie daken wil doen: daktuinen aanleggen. Amsterdam heeft twaalf vierkante kilometer aan lege daken, volgens de organisatie. Dat is 25 keer het Vondelpark.

Wie uitkijkt op een saai en kaal dak en graag een daktuin aan zou willen leggen, kan via de site van Rooftop Revolution een begin maken. Het platform is er voor crowdfunding - zo'n groen dak kan duur zijn - maar brengt ook mensen en kennis bij elkaar.

Er komt namelijk nogal wat kijken bij het aanleggen van een daktuin. Het dak moet geschikt zijn en verschillende partijen - buurtbewoners, eigenaren en de gemeente - moeten samenwerken.

Abdeluheb Choho, wethouder groen en openbare ruimte voor D66, wil in 2018 vijftigduizend vierkante meter dak groen hebben en stelt daarvoor subsidies beschikbaar, 125.000 euro per kwartaal.

Maar de gemeente is niet de enige die financieel moet bijspringen. "We willen dat de gemeente vijftig procent betaalt en de dakeigenaar dertig procent. De buurtbewoners en bedrijven in de buurt betalen elk tien procent", zegt Suze Gehem, een van de initiatiefnemers van Rooftop Revolution. "Al die partijen hebben baat bij een groen dak. De gemeente profiteert van de waterberging, voor de dakeigenaar verdubbelt de levensduur van de dakbedekking, de buurt knapt ervan op en voor bedrijven is het een goede manier om betrokkenheid bij de buurt te tonen."

Maar zo'n daktuin betekent niet automatisch dat er feestjes en barbecues op gegeven kunnen worden. Niet elk dak is stevig genoeg voor een uitgebreide daktuin, maar: "Een dak waar nu grind op ligt, kan ook een eenvoudige daktuin hebben, zoals een sedumdak", zegt Gehem. Sedum is lage begroeiing die weinig onderhoud vraagt.

Voordelen

De voordelen van een groen dak zijn enorm, volgens Casper Korteweg van hoveniersbedrijf Van der Tol. "De biodiversiteit in de stad is ermee gediend en de levensduur van het dak verdubbelt. Het groen isoleert, zorgt voor geluidsdemping, en neemt water op. Het is ook beter voor de omgeving: groen op het dak neemt CO2 en fijnstof op."

Hoeveel CO2 en fijnstof een groen dak eigenlijk opneemt, is nog niet precies berekend. Uit een onderzoek in de Amerikaanse stad Chicago, waar driehonderd gebouwen een groen dak kregen, bleek dat de groene daken in een jaar tijd 1675 kilo aan verontreinigende stoffen uit de lucht hebben verwijderd.

Ook het 'hitte-eilandeffect', dat een stad met veel steen 's nachts nauwelijks afkoelt, wordt met groene daken bestreden. De temperatuur in stedelijke gebieden kan door groene daken twee tot vier graden dalen, bleek uit onderzoek van de Technische Universiteit Eindhoven.

Vooral het opvangen van het regenwater is voor de gemeente een belangrijke factor. Door het veranderende klimaat regent het vaker en harder in Nederland. De riolen in Nederland zijn niet opgewassen tegen extreme stortbuien. Groen op het dak neemt water op en voert het vertraagd af.

Er zijn inmiddels al zes enthousiastelingen aan de gang met het vergroenen van een dak in hun buurt. Met een paar tuinhandschoenen werden ze bij de lancering van de Rooftop Revolution officieel benoemd tot dakboswachters.

Een van hen is Rinke Feenstra. Hij is al sinds 2014 bezig met het vergroenen van het dak van een supermarkt waar hij op uitkijkt. Anno 2016 is er nog geen grasspriet te zien.

Feenstra is in gesprek met de eigenaar van het dak. "Die werkt goed mee om alle obstakels in kaart te brengen; zo is onder andere de constructie van het dak nog te zwak." Hoeveel de versteviging van dat dak gaat kosten weet Feenstra niet, misschien wel het dubbele van de kosten van de uiteindelijke daktuin. "Met een subsidie van de gemeente erbij moet het dit jaar lukken."

Mara Werkman, ook dakboswachter, wil een dak op de Hoofdweg in Amsterdam groen maken, maar stuit op weerstand van de eigenaar. Binnenkort gaat ze met hem in gesprek en hoopt ze hem te overtuigen van de voordelen van het groene intiatief. Ze ziet er niet tegenop. "Het is voor hem een grote investering, maar de levensduur van het dak wordt verdubbeld. Bovendien is het een teken van goede wil voor de buurt."

Elk jaar revolutie in een nieuwe stad

De Rooftop Revolution begint in Amsterdam, maar de organisatie wil ook de rest van Nederland veroveren. Elk jaar een nieuwe stad erbij, is het voornemen. Er zijn al enkele steden, zoals Rotterdam en Utrecht, waar subsidies voor groene daken beschikbaar zijn.

Het is voor Rooftop Revolution nog afwachten hoe het precies zal gaan. Marc van den Tweel, directeur van Natuurmonumenten en een van de partners van Rooftop Revolution, is laaiend enthousiast. "Een revolutie begint met een idee, niet met een uitgebreide berekening van voordelen. Om de bekende filosofe Pippi Langkous te citeren: 'Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan'."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden