column

Een groene deal haalt het (nog) niet, maar jonge Amerikanen zijn enthousiast

Amerika is echt in ander vaarwater beland, ook als het gaat over het klimaat. De Amerikanen blijven op veel te grote voet leven, en hun niet-duurzame levensstijl is ontegenzeggelijk een groot probleem.

Ik hoef er nauwelijks aan toe te voegen dat de huidige president niets verkeerds ziet in volledig eerherstel van kolen als brandstof en dat hij meende dat het koude weer in Washington van vorige week bewees dat er geen opwarming van de aarde of klimaatverandering plaatsvond.

Maar – net als met zijn geloof in de muur met Mexico – vertegenwoordigt Trump de VS niet. Amerikanen ontkennen niet langer dat hun een forse uitdaging wacht en vinden het belangrijk dat er iets gebeurt. Uit een recente en grootschalige opiniepeiling bleek dat 72 procent van de Amerikanen de opwarming van de aarde persoonlijk een belangrijk thema vindt.

Green New Deal

De weersomstandigheden van de laatste jaren, inclusief de ernstige bosbranden in Californië, hebben er wellicht voor gezorgd dat dit percentage hoger is dan ooit. Bovendien zijn het vooral de jongeren – uiteindelijk zullen zij de meeste last ondervinden van klimaatveranderingen – die enthousiast zijn over nieuwe maatregelen.

Het is in deze context dat de zogenoemde ‘Green New Deal’ in het Congres wordt besproken. Het idee is al ruim een decennium oud en spiegelt zich natuurlijk aan de ambitieuze ‘New Deal’ van president Franklin Roosevelt in de jaren dertig. Het is een ‘groene’ deal omdat het zich ten doel stelt dat de Amerikaanse elektriciteitsvoorziening al in 2030 geheel CO2-vrij zal zijn. Daarnaast is het plan ook dat alle andere sectoren, waaronder transport, en gebouwen zo snel mogelijk CO2-neutraal worden.

15 dollar per uur

De plannen van deze New Deal zijn niet alleen ‘groen’, maar ook ‘links’. Ze streven naar een overheid die voor iedereen kan voorzien in een goedbetaalde baan (minstens 15 dollar per uur) om deze veranderingen te verwezenlijken. Dit alles betekent een aanzienlijke uitbreiding van de publieke sector, waarin de staat een leidende rol krijgt in de Amerikaanse economie. De plannen houden ook rekening met mensen die minder verdienen en geen hoge opleiding hebben, zodat zij door de transitie naar een groen bestel geen averij oplopen.

De Green New Deal is dus erg ambitieus, van een niveau dat we lange tijd niet in de VS hebben gezien. Het schetst een beeld van Amerika dat, anders dan velen voor mogelijk houden, nog duurzamer en rechtvaardiger is dan het verlichte Europa.En de deal heeft de steun van een krachtig netwerk in de Amerikaanse samenleving en politiek, waaronder leidende Democraten.

Pelosi

Maar er moet meteen bij gezegd worden dat de Green New Deal het niet gaat halen – althans voorlopig niet. Dat heeft niet alleen te maken met het feit dat de president en de meerderheid van de Senaat Republikeins zijn. Ook Democraten – onder wie Nancy Pelosi – hebben hun twijfels. Het is te veel in te korte tijd. Belangrijke Democratische politici krijgen nog campagnegiften van vervuilende energiebedrijven en Pelosi wil geen verdeeldheid binnen de partij. Bovendien kleven er allerlei technische bezwaren aan de deal: is 2030 écht haalbaar? De meeste deskundigen denken van niet. Daarnaast moet er nog draagvlak komen in de samenleving, die slecht op de hoogte is van de inhoud van de plannen.

Geen woorden maar daden; je kunt concluderen dat de tijd niet stilstaat en dat de huidige politieke werkelijkheid in Washington de wereld geen steek verder helpt. Maar de Green New Deal is niet zozeer een plan dat uitkomst zal bieden als wel een teken dat er al veel aan het veranderen is in Amerika. In mijn geboortestaat Iowa wordt al 40 procent van de elektriciteit opgewekt uit windenergie, en de ambitie is om voor 2040 de 100 procent te halen.

Zo zijn er meerdere belangrijke initiatieven die vooral buiten Washington genomen worden. Als je gewone Amerikanen spreekt, dan zijn ze vaak realistisch over de gevaren en de uitdagingen. Ze weten ook in toenemende mate dat het een opgave is. Amerika is al een ander land geworden, de vraag is alleen of die bekering op tijd is gekomen. 

Lees hier meer columns van James Kennedy.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden