Een groeiend aantal Jemenieten heeft honger en het wordt nog veel erger, waarschuwen de VN

Een Jemenitische boer tijdens de oogst van sorghum, een tropische graansoort.Beeld EPA

De Verenigde Naties waarschuwen voor een ongekende hongersnood in Jemen. Zonder voedselhulp is de situatie niet te overzien.

Het is niet de eerste keer dat de Verenigde Naties waarschuwen voor een ernstige hongersnood in Jemen, maar dit keer is de boodschap ongekend alarmistisch. Veertien miljoen mensen, de helft van de bevolking, zijn de komende tijd compleet afhankelijk van voedselhulp. “Er is een duidelijk gevaar voor een enorme hongersnood in Jemen: veel groter dan wat experts op dit gebied tijdens hun werkzame leven hebben gezien”, aldus Mark Lowcock, de VN-chef voor humanitaire hulp. 

Lowcock zei maandagavond tegen de VN-veiligheidsraad dat de situatie in Jemen inmiddels veel ernstiger is dan eind vorig jaar. Dat komt doordat veel meer Jemenieten sinds die tijd in acute nood verkeren. De uitspraak van Lowcock volgt op eerdere waarschuwingen van Lise Grande, VN-coördinator voor Jemen. Zij zei tien dagen geleden in een interview met de BBC al dat miljoenen Jemenieten sterven van de honger als er niet snel wordt ingegrepen. 

Somalië

‘Schokkend’, noemde Lowcock de voedselcrisis in Jemen. Zeker als je bedenkt dat in de afgelopen twintig jaar de wereld ‘slechts’ twee echte hongersnoden heeft gekend. In Somalië stierven in 2011 tussen de 50.000 en 260.000 mensen van de honger en Zuid-Soedan kampte vorig jaar met een lokale hongersnood.   

In Jemen zijn miljoenen mensen verstoken van voedsel door een conflict tussen de Houthi-rebellen en de regering, die wordt gesteund door een coalitie van soennitische landen, geleid door Saudi-Arabië. Al drie jaar lang wordt de bevolking bestookt met bombardementen. Tienduizend mensen zijn inmiddels gedood. Behalve met honger kampt de bevolking ook met de gevolgen van een cholera-epidemie. Volgens Lowcock hebben de VN in september aan acht miljoen Jemenieten voedselhulp weten te verstrekken. Maar het is niet genoeg, zegt hij. 

De voedselcrisis is sinds die tijd alleen maar verergerd. Dat komt door de hevige gevechten rond havenstad Hodeida. Via deze stad worden voedseltransporten georganiseerd, en komen commerciële goederen binnen. Vanwege bombardementen werd bijvoorbeeld de toegang tot een gebouw geblokkeerd waar graan lag opgeslagen. Daarvan konden volgens Lowcock 3,7 miljoen mensen per maand eten.

Leraren, ambtenaren en artsen

Jemen is voor 90 procent afhankelijk van voedselimporten. Ook brandstof en medicijnen komen uit het buitenland. Geld om die importen te financieren is amper voorradig. De economie van Jemen drijft momenteel op de minimale opbrengsten uit olie-exporten en op geld dat Jemenieten in het buitenland naar huis sturen. Het is bij lange na niet genoeg om de bevolking te voeden, zegt Lowcock. Wat niet helpt, is dat de Jemenitische overheid strikte regels hanteert voor handelaren in het land die producten als rijst, suiker en brandstof willen importeren. 

Lowcock pleit voor het loslaten van die regels en voor een flinke financiële injectie. “Gepensioneerden moeten weer geld ontvangen. Leraren, ambtenaren en artsen moeten weer een salaris krijgen", aldus Lowcock. Hij prijst het gebaar van Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten die 70 miljoen dollar beschikbaar stellen om 135.000 leraren te betalen. “Ik vrees dat het niet genoeg is om een hongersnood af te wenden.”

 Saudi-Arabië speelt sowieso een bedenkelijke rol in de oorlog. VN-coördinator Grande zei eerder in het BBC-interview dat het land zich aan het humanitair oorlogsrecht dient te houden. De Saudiërs maken in de oorlogsvoering gebruik van westerse wapens, onder meer afkomstig uit de VS. Sinds de moord op dissident Jamal Khashoggi wordt de roep om te stoppen met die leveranties luider. De Duitse bondskanselier Angela Merkel is het meest uitgesproken en staakt alle wapenleveranties aan het land, zolang niet is opgehelderd wie Khashoggi heeft vermoord.  

Jemenieten in Nederland

In Nederland wonen 430 mensen met een Jemenitisch paspoort, blijkt uit cijfers van het CBS. Daarmee zijn Jemenieten een van de kleinere migrantengroepen. Hoewel veel Jemenieten op de vlucht zijn, is het aantal Jemenieten dat hier asiel aanvraagt gering. In 2018 ging het tot en met september om 278 eerste asielaanvragen. Vorig jaar waren dat er 171 en het jaar daarvoor 45.

Sinds november 2016 acht Nederland­­ het land zo onveilig dat elke vluchteling uit Jemen, ongeacht de regio waar hij vandaan komt, in principe een verblijfsvergunning krijgt. 

Ook in andere EU-landen ­vragen weinig Jemenieten asiel aan. Grote groepen mensen komen terecht in Oman (51.000), Somalië (40.044) en Saudi-Arabië (39.880), blijkt uit de laatste cijfers van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. Andersom ontvangt Jemen ook vluchtelingen, met name uit Somalië.

Lees ook: 

Stop met het voeden van de oorlog in Jemen

Jamal Badr, mede-oprichter van diverse ngo’s in Jemen, kan niet geloven dat westerse regeringen niet bij machte zijn om het bloedige conflict in zijn vaderland te stoppen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden