Een groeiend aantal basisartsen moet wachten op een vervolgopleiding

Studenten geneeskunde tijdens een training in Wenckebach Skills Center in Groningen. Beeld ANP

Duizenden geneeskundestudenten zullen nooit de medische vervolgopleiding kunnen doen die hun voorkeur heeft. Een deel van hen zal zelfs niet als arts aan de slag kunnen. Dat schrijft de NFU, de Nederlandse Federatie van universitair medische centra.

Nu al is er een ‘stuwmeer’ aan basisartsen ontstaan, aldus de NFU in een vooruitblik die minister Edith Schippers (VVD) deze week aan de Tweede Kamer stuurde. Dit reservoir aan artsen dat wacht op een vervolgopleiding om bijvoorbeeld huisarts of cardioloog te worden, zal de komende jaren groeien.

Het probleem is volgens de NFU ontstaan doordat het aantal opleidingsplekken in de vervolgopleidingen tot medisch specialist naar beneden is bijgesteld, terwijl het aantal plaatsen voor bachelorstudenten geneeskunde gelijk is gebleven. Daardoor hadden in 2016 rond de vijfduizend basisartsen geen opleidingsplek terwijl ze die wel graag wilden. In 2009 waren dat er nog 3.700. 

De NFU wil meer inzicht in deze groep, al is het maar omdat de geneeskundeopleiding relatief duur is. 

Maar zorgen maken de ziekenhuizen zich niet, zegt NFU-voorzitter Ernst Kuipers. "Er zijn nog onvervulde vacatures, ziekenhuizen zoeken nu mensen om opleidingsplekken te vullen. Dat dit niet altijd lukt, heeft deels te maken met geografie, veel mensen willen in de Randstad werken. Ik zeg dan altijd: de afstanden in Nederland zijn een lachertje. Ga daarheen waar de gelegenheid is."

Daar komt bij dat de werkloosheid, hoewel groeiend, erg laag is. In 2016 hadden 431 van de 24.482 basisartsen geen werk. De basisartsen die een vervolgopleiding ambiëren, werken als 'arts niet in opleiding' (anio) om ervaring op te doen. "Die ervaring telt mee", zegt Kuipers. "Gemiddeld zoeken anio's minder lang naar een opleidingsplaats dan basisartsen die meteen door willen."

Het aantal opleidingsplekken voor medisch specialisten is naar beneden bijgesteld op advies van het Capaciteitsorgaan. Dat onderzoekt hoeveel mensen er nodig zijn in de zorg en doet om de drie jaar aanbevelingen over het aantal opleidingsplekken dat nodig is. In 2013 voorspelde die al een overschot aan basisartsen. “We voorzagen toen dat er een lagere instroom nodig zou zijn in veel opleidingen tot medisch specialist”, zegt directeur Victor Slenter.

Merkwaardige paradox’

Dat betekent niet dat er minder medisch specialisten nodig zijn. De vraag groeit, maar minder dan in 2010 werd voorspeld. Dat komt deels doordat zorg van de ziekenhuizen naar de huisarts is verplaatst en doordat meer buitenlandse artsen naar Nederland kwamen dan gedacht. Hand in hand met die constatering ging ook de aanbeveling: verlaag het aantal plekken voor studenten in de bacheloropleiding geneeskunde.

Probleem is dat het ministerie van Volksgezondheid het aantal plaatsen vaststelt in de vervolgopleidingen, terwijl het ministerie van Onderwijs bepaalt hoe veel jongeren kunnen beginnen aan de bacheloropleiding geneeskunde. Slenter: “Het ministerie van Volksgezondheid heeft onze aanbevelingen wel opgevolgd en het ministerie van Onderwijs niet.” Het capaciteitsorgaan adviseert om elk jaar maximaal 2.700 eerstejaars toe te laten tot de opleidingen geneeskunde, dat zijn er nu meer.

Kuipers is het wat betreft die aanbeveling niet eens met het Capaciteitsorgaan. "De werkloosheid onder artsen is laag en het ligt niet in de lijn der verwachting dat we minder dokters nodig gaan hebben", zegt hij.

Wel overweegt de NFU in de vooruitblik dat de geneeskundeopleidingen hun studenten meer moeten stimuleren om na te denken over carrières buiten de zorg of het ziekenhuis. Omdat de universitair medische centra de geneeskundestudenten opleiden, zien die tijdens hun studie vooral dokters in witte jassen. ‘Een merkwaardige paradox’, schrijft de NFU, omdat de meeste afgestudeerden uiteindelijk niet in een ziekenhuis gaan werken.

Cijfers:

In 2016 hadden 5.102 basisartsen geen plek in een vervolgopleiding tot medisch specialist, terwijl ze dit wel graag wilden. 431 basisartsen waren werkloos

In 2009 hadden 3.719 basisartsen geen plek in een vervolgopleiding tot medisch specialist, terwijl ze dit wel graag wilden. 122 basisartsen waren werkloos 

Lees ook:

Opinie: Wacht de problemen in de zorg niet af

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden