Een 'goede kerel' die in de polder gelooft

Ton Heerts kandidaat voor voorzitterschap FNV

Ton Heerts heeft zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van vakcentrale FNV. De FNV-leden kunnen in de eerste twee weken van mei schriftelijk op hem stemmen of op tegenkandidaat Corrie van Brenk. Andere kandidaten zijn nu niet bekend. Op 14 mei wordt op het oprichtingscongres van de nieuwe FNV de uitslag bekend gemaakt en de nieuwe voorzitter geïnstalleerd.

"Keep your friends close, but your enemies closer", is een Chinese wijsheid die dankzij de film 'The Godfather' onsterfelijk werd. Wie de macht wil houden, moet zijn vijand kennen. Daarom is werkgeversvoorman Bernard Wientjes (VNO-NCW) zo blij dat Ton Heerts zich gisteren verkiesbaar heeft gesteld om zijn grootste vijand te worden als vakcentralevoorzitter.

Wientjes kende Heerts een jaar geleden nog niet, maar heeft fors in de relatie geïnvesteerd. Dat Heerts als een triomfator uit het sociaal overleg kon komen gunde Wientjes hem. Met het resultaat oogst Heerts lof, lof, lof; de ideale uitgangspositie voor zijn kandidatuur, zo hoopt werkgeversorganisatie VNO-NCW. De functie kan hem bijna niet meer ontgaan.

Waarom is de kandidatuur van Heerts, die tot gisteren ongewis bleef, zo belangrijk voor het overleg over economie en arbeidsmarkt in de polder? Dat Heerts een 'goeie vent' is, zoals hij door verschillende Kroonleden in de Sociaal-Economische Raad wordt omschreven, is natuurlijk niet genoeg. Er klinkt bij verschillende van deze hoogleraren wel iets van bewondering door voor de voormalige militair met een wat opvliegend karakter. Heerts, oud-vakbondsman en Tweede-Kamerlid (PvdA), heeft het toch maar aangedurfd om na het vertrek van Agnes Jongerius in de slangenkuil van de FNV te stappen. Dat hij, net als Jongerius, door de onderling strijdende bonden een mes in de rug geplant zou krijgen, leek vorig jaar slechts een kwestie van tijd. Heerts heeft moed getoond. De dolkstoot heeft hij niet gekregen, en de FNV is bijna ongeschonden op weg naar een nieuwe organisatiestructuur met meer democratie voor de leden.

Maar het belangrijkste voor werkgevers is dat Heerts een FNV-voorzitter is die in het polderoverleg gelooft, terwijl er binnen de vakbond ook een grote stroming is die dat veel minder doet. Van deze stroming, gelieerd aan de SP, is de huidige voorzitter van Abvakabo FNV, Corrie van Brenk, de exponent. Van Brenk is eveneens kandidaat voor het FNV- voorzitterschap. Werkgevers beschouwen een overwinning van Van Brenk als een nachtmerrie voor de polder. Onder haar leiding verwacht VNO-NCW veel meer onrust op de werkvloer. De 'radicale stroming' binnen de FNV, vooral vertegenwoordigd binnen de twee grote bonden FNV Bondgenoten en Abvakabo, leidde de afgelopen jaren grote stakingsacties als die van de schoonmakers en het zorgpersoneel. Deze leden hebben Heerts ook verboden in het sociaal overleg te praten over verslechteringen in WW en ontslagrecht. Voor werkgevers is het echter duidelijk dat er met Van Brenk veel minder constructief over hervormingen kan worden gesproken dan met Heerts.

De druk die de kandidatuur van Van Brenk op de onderhandelingen gelegd heeft, heeft het het sociaal akkoord voor de FNV geen kwaad gedaan. Ontslagrecht en WW zijn inderdaad niet verslechterd. Je zou kunnen zeggen dat de dreiging van economische onrust goed is voor de positie van de bonden. Anderzijds, zou Wientjes bij een volgend sociaal overleg wederom bereid zijn zo in te leveren? Op de lange termijn zou het polderoverleg wel eens stuk kunnen lopen door wederzijdse verharding.

Bovendien voorziet Wientjes waarschijnlijk dat zijn tegenstrever bij de FNV in de toekomst van nog veel betere huize zal moeten komen dan nu. Na de oprichting van de nieuwe FNV op 15 mei krijgt het ledenparlement het laatste woord over de akkoorden die de sociale partners sluiten. Nu hoeven alleen de 18 bondsvoorzitters in te stemmen, straks zijn dat 108 parlementsleden. Die democratisering zal het polderoverleg bemoeilijken. Een voorzitter moet veel gezag hebben om het parlement straks te overtuigen. Heerts heeft dat nu opgebouwd. Zonder een tot overleg en hervorming bereide voorzitter, beschikkend over een bepaalde hardheid en die het volle vertrouwen van zijn leden geniet, zou het Mondriaan-akkoord wel eens het laatste poldersucces geweest kunnen zijn. Vind nog maar eens zo'n witte raaf binnen de FNV.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden