Een goede adelaar wacht met eten tot zijn baas er is

In het westen van Mongolië is dit weekeinde het jachtseizoen van de Burket geopend. De Burket zijn een kleine groep van Kazak-herders die met adelaars op vossen, wolven en hazen jagen. Tijdens de communistische periode van het land werd de jacht met adelaars verboden. Na vijftien jaar democratie zijn er opnieuw bijna honderd adelaarjagers in het westen van Mongolië. Maar de jacht is nooit helemaal weggeweest.

,,De Burket jagen al bijna 2000 jaar met adelaars”, zegt Aralbay, een jager uit het zuiden van de provincie Bayan-ülgiy. ,,Zelfs toen het verboden was, trainde ik nog een adelaar voor de vossenjacht.’’

Aralbay woont in zo’n afgelegen en onherbergzaam gebied, dat hij het jachtverbod destijds eenvoudigweg negeerde. Zijn ger-tent staat in de uitlopers van de Altai, waar auto’s maar nauwelijks kunnen komen. Met gemiddelde minder dan een persoon per vierkante kilometer is het westen van Mongolië een van de meest uitgestorven gebieden op aarde. Aralbay en zijn zoon Armanbek hebben de tocht naar de provinciale hoofdstad ülgiy, ruim 150 kilometer, te paard afgelegd.

Tijdens de openingsceremonie van het jachtseizoen dit weekeinde streden de Burket-jagers om een geldprijs die door een lokale zakenman was uitgeloofd om toeristen naar het afgelegen gebied te brengen. Er zijn meer jagers en Kazakken op het evenement afgekomen dan toeristen, maar de zakenman is tevreden met de opkomst: vrijwel alle Burket- jagers van de provincie zijn voor zijn geldprijs naar ülgiy gereden. ,,We jagen alleen met de vrouwtjes”, zegt Aralbay, ,,die zijn groter en agressiever dan de mannetjes”.

Het dier op zijn arm heeft een leren kap over de kop en brede riemen aan de poten. Een dikke leren handschoen beschermt Aralbays arm. Als de jager een vos ziet, trekt hij de kap van zijn adelaar om het dier uit te laten vliegen. In een duikvlucht werpt de vogel zich dan op zijn prooi. ,,Een goed afgerichte adelaar wacht met eten tot zijn baas is gearriveerd, zodat de vacht van de vos niet beschadigd wordt’’, zegt Aralbay. Bij zijn adelaar aangekomen beloont de jager het dier met een reep vlees waarmee hij het dier ook kan teruglokken. De Kazakken eten het vlees van de vossen en gebruiken de vacht voor hun jassen en bontmutsen. Na zeven, acht jaar jagen laten de Burket-jagers de vogels weer vrij.

In tegenstelling tot valken worden de adelaars in het land niet verhandeld. De valken, die op de lijst van bedreigde diersoorten staan, worden vanuit Mongolië naar China, Rusland en Kazachstan gesmokkeld en aan valkeniers in het Midden- Oosten verkocht.

,,Adelaars zijn nu eenmaal moeilijker af te richten dan valken”, zegt een van de Burket-jagers. ,,Daarnaast vinden de Arabieren onze adelaars te zwaar en te groot om te dragen.” De adelaar op zijn arm is inderdaad kolossaal. Om het gewicht te dragen heeft de man een gevorkte stok tussen zijn onderarm en zadel gezet.

De jager maakt zich vooral zorgen om de vossen en hazenstand in het Altai-gebergte van Bayan-ülgiy. ,,Er is beduidend minder wild dan vroeger”, zegt hij. „Iedereen hier heeft een jachtgeweer, en de bergen liggen vol strikken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden