Een goed gesprek is goud waard

Contacten in de virtuele wereld moet je op dezelfde manier onderhouden als in de echte. (FOTO PETER HILZ)

Nu het niet meer vanzelfsprekend is om een baan te vinden, wordt netwerken belangrijker. Zakelijke netwerksites als Linkedin kunnen nuttig zijn. Als je het spel goed speelt tenminste.

Voor de aardigheid maak je een profiel aan. Leuk, om te linken met een paar collega’s en een vroegere vriendin. En natuurlijk ben je geïnteresseerd in job inquiries. Op de foto op je profiel kijk je vastberaden, maar in werkelijkheid heb je geen idee wat je met zo’n zakelijke netwerksite moet.

Dit is het verhaal van duizenden Nederlanders, die hun leven delen via Linkedin, Hyves en Facebook. We krabbelen elkaar tot we een ons wegen, maar hoe we een netwerk zakelijk kunnen benutten blijft in het ongewisse. ,,Tachtig tot negentig procent van de leden van Linkedin is niet of nauwelijks actief. Na enkele bezoeken komen ze niet meer terug. Hooguit tien tot twintig procent is echt actief virtueel netwerker’’, vertelt Rob van Eeden (62), bijna twintig jaar loopbaanbegeleider en coach en auteur van het boek ’Netwerken werkt, op weg naar de baan die je wilt’. Nu ligt zijn tweede uitgave, ’Netwerken, zo eenvoudig is het (niet)’, in de boekhandel.

Toch staat Linkedin bekend als een nuttige bron voor zakelijke contacten, opdrachten en nieuw werk. Volgens Van Eeden staat of valt een succesvol leven op Linkedin met het vermogen tot netwerken. Maar het idee om via contacten aan felbegeerde baantjes te komen, staat veel mensen tegen, weet hij. Liever oefenen we op onze ’elevator pitch’. Van Eeden: ,,Tijdens lezingen hoor ik omschrijvingen als ’vriendjespolitiek’, ’slijmen’ en ’kruiwagen’. Weinig mensen bestempelen netwerken als positief. Terwijl het gaat om een eenvoudig principe: elkaar helpen. Eigenlijk is netwerken niet anders dan je gewoon bent te doen: om je heen kijken en vragen hoe het met de ander gaat. Je afvragen of je een ander kunt helpen. Iemand even wat extra aandacht geven.’’

Van Eeden is het type man die het liefst mensen in levende lijve ontmoet. Op tafel ligt zijn adressenboekje, vol met namen van vrienden, bekenden, collega’s. Hij belt ze af en toe. Vraagt naar verjaardagen, werk, een huwelijk. Stuurt eens een kaartje.

,,Het geven van aandacht levert je niet in eerste instantie iets op, maar op langere termijn bouw je een goede reputatie op. Mensen hebben behoefte aan oprechte aandacht. Stel dat je een mogelijke nieuwe opdrachtgever ontmoet. Hij zal jou onthouden omdat je hem aandacht hebt gegeven. Pas daarna staat centraal wat jij te bieden hebt. Een goed gesprek is goud waard.’’

Een echte internet-netwerker was Van Eeden niet. Hij had weliswaar een profiel en meer dan honderdzestig contacten, ,,maar de helft kende ik niet.’’ De site barstensvol cv’s en ’al die opgeklopte blaaskakerige profielen’ stond hem tegen. ,,Toch zijn er inmiddels dertig miljoen mensen bij Linkedin aangesloten, waaronder een miljoen Nederlanders. Al die mensen kunnen zich toch niet vergissen?’’ Als netwerkexpert besloot hij te onderzoeken wat zakelijke netwerksites kunnen opleveren. Hij nam contact op met Jan Mulder, een ’superconnector’ van Linkedin. ,,Mulder vertelde me over de grootste fout van mensen: ze willen met veel anderen ’linken’. Eigenlijk zouden de contacten in de virtuele wereld hetzelfde moeten zijn als die in het dagelijkse bestaan.”

Door hun verzamelwoede ontnemen mensen zichzelf de mogelijkheid om echt te netwerken. ,,Het handgeschreven adressenboekje kan best de basis vormen voor de contacten op internet’’, aldus Van Eeden. Een klein bestand aan namen biedt al een zee aan mogelijkheden. En kan soms zelfs meer resultaten opleveren dan de honderden virtuele personen die je amper kent. ,,Een klein bestand is te onderhouden, waardoor netwerken loont.’’

,,Ik ontdekte dat mijn connecties via Linkedin me veel meer vertelden dan ik voor mogelijk heb gehouden’’, vertelt hij enthousiast. ,,Iemand bleek een vakantiehuisje in Frankrijk te hebben. Een ander had jarenlang bij een bank gewerkt waar ik meer informatie over zocht. Als ik een vraag had, kreeg ik ook snel antwoord.’’ Inmiddels heeft hij 350 contacten, waarvan hij de meeste persoonlijk kent.

Netwerkcontacten moet je onderhouden, is de visie van Van Eeden. ,,Als je je adressenboekje of Linkedin niet onderhoudt, is het contact uiteindelijk niets meer dan een vage herinnering.’’ Daarom speelt hij in op de behoefte aan informatie van zijn contacten. Regelmatig stuurt hij hen artikelen toe. ,,Richt je op de mensen die je wat te bieden hebt. Misschien heb je honderd contacten, maar draait het uiteindelijk om de eerste vijftien. Ga die onderhouden, stuur die mensen eens iets leuks. De deuren gaan dan voor je open.’’

Mensen die snel nieuw werk moeten vinden, hebben vaak geen tijd om geduldig te investeren in hun contacten. Maar plan je acties zorgvuldig, is het advies van de loopbaancoach. Van Eeden vergelijkt het met het investeren in een burenrelatie. ,,Met nieuwe buren maak je eerst kennis. Je biedt niet meteen aan om de dozen te helpen uitpakken. Wel kun je ze later uitnodigen voor een kop koffie.’’ De etiquette voor het echte leven, geldt ook voor het internetbestaan. ,,Je geeft een potentiële opdrachtgever ook niet na vijf minuten twee visitekaartjes in de handen. Zo vraag je via Linkedin ook niet meteen om een baan. Dat doe je veel zorgvuldiger.’’

Eerst investeer je in je contacten, vervolgens zoek je nauwkeurig uit waar je wilt werken en welke baan je wilt. ,,Je moet niet ongericht overal je cv aanbieden. Stel dat je bij Philips wilt werken, dan zoek je in je netwerk naar mensen die connecties hebben bij dat bedrijf. Vervolgens vraag je naar mensen die op de afdeling werken waar jij graag aan de slag wilt. Je praat met je ’toekomstige’ collega’s, zoekt naar gedeelde interesses, vraagt naar hun werkervaringen. Laat in het twééde gesprek vallen dat dit werk je erg interessant lijkt.’’ Stelregel is, zegt Van Eeden: vraag nooit om een baan, maar vraag om advies. ,,Je moet voorkomen dat iemand nee tegen je kan zeggen. Je moet het spel goed spelen en je contact moet zélf met het goede idee komen om jou een tip of een baan te geven.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden