Een glimlach, en plaatsvervangende schaamte

Een boek en een tentoonstelling illustreren de kracht van cartoonist Stefan Verwey.

Een tekening van Stefan Verwey wekt telkens dezelfde reactie op: in eerste instantie een glimlach over de absurditeit van het tafereel, dan de conclusie dat het er in de praktijk echt zo aan toe gaat. "Wie naar zijn cartoons kijkt voelt soms plaatsvervangende schaamte voor het onderwerp", zegt Niels Beugeling, directeur van het Persmuseum in Amsterdam.

In het museum zijn nu 170 originele afbeeldingen van cartoonist Stefan Verwey te zien, uit het boek 'Hoe open ik een boek'. Het werk is een selectie van literaire tekeningen die de laatste twintig jaar in De Volkskrant verschenen. Allemaal over boeken.

Verwey publiceerde eerder in onder meer Vrij Nederland en The Spectator.

Wanneer er ook een boek is, lijkt het overbodig om voor dezelfde afbeeldingen een museum te bezoeken. Beugeling denkt hier anders over. "Een boek lees je alleen. Bij de tentoonstelling zijn andere bezoekers waarmee je kunt grinniken. De plaatjes zijn zo tragikomisch en herkenbaar dat je het wilt delen met anderen."

Hij mag dan bijna zeventig jaar zijn en bekend sinds 1973, de tekenaar weet nog steeds te boeien met zijn simplistische tekeningetjes over een onderwerp. "Hij weet de tijdgeest te pakken en benoemt wat we onbewust allemaal denken", verklaart Beugeling. In plaats van te klagen over de digitalistering in de samenleving, neemt hij deze op humoristische wijze op de schop.

Hij maakt grapjes over QR-codes, E-readers en selfies. Ook zijn taalgebruik gaat met de tijd mee. In een schets is te zien dat Verwey het woord gadverdamme doorstreept en vervangt door het woord shit.

Voor de tentoonstelling heeft Verwey zijn originele schetsen aan het museum toevertrouwd. Zo zie je hoe hij te werk gaat.

Het blijkt dat de tekenaar vooral bezig is met taal. Eerst denkt hij na over het tekstwolkje. Daarna komt er een tekening op doorzichtig papier.

Hij schrijft zo bondig mogelijk. Elke letter wordt secuur gewogen tot op het laatste moment. Aan de wand van het museum hangen tekeningen waarop één woord nog is verbeterd met een plakkertje.

'Hoe open ik een boek' is van 5 september tot en met 28 september te zien in het Persmuseum, Amsterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden