Een gedegen huwelijk tussen kunst en kitsch

De voorgenomen fusie zal vooral veel Avro-medewerkers en leden een dubbel gevoel geven

Zeker is het nog niet, maar het zit er dik in dat de Avro en de Tros vergaand zullen gaan samenwerken. Het is een logisch gevolg van het regeerakkoord, waarin staat dat op het omroepbudget jaarlijks flink moet worden ingeteerd. De publieke omroepen zijn te kostbaar en het zijn er te veel, dat is de gedachte die niet alleen in Den Haag leeft, maar sinds enige tijd ook in Hilversum. Daarom zoeken vrijwel alle omroepen nu naar fusiemogelijkheden of intensieve samenwerking. Vorig jaar kwam al een klein verbond tot stand toen de NPS, Teleac en de RVU opgingen in de NTR. De Vara en BNN zijn de verkenningsfase voorbij en lijken af te stevenen op een fusie.

Een meer voorzichtige intentie speelt sinds vorig jaar zomer bij de NCRV en de KRO. Met de ophanden zijnde samenwerking tussen de Avro en de Tros lijkt de zaak serieus in een stroomversnelling te komen; een versmelting zou van deze organisatie veruit de grootste publieke omroep maken.

Voordat de hele operatie naar een kleiner bestel is voltooid, zal er evenwel nog heel wat afgeflirt worden tussen de verschillende omroeporganisaties. En ongetwijfeld leidt dat tot interessante, opvallende en ook gekunstelde vrijages. Onlangs nog tussen de Evangelische Omroep en MAX, die een gezamenlijke administratie willen, hun studio's willen delen en samen programma's willen maken. Vaak ontstaan pogingen tot fusie of samenwerking uit (vermeend) zielsverwantschap, voortkomend uit de bekende zuilen. Een fusie tussen het progressieve blok Vara-BNN - eventueel aangevuld met de VPRO - ligt daarom voor de hand. Hetzelfde geldt voor een samensmelting van omroepen met van oorsprong religieuze beginselen. Ook de intentie van de Avro en de Tros lijkt op het eerste gezicht geen onlogische. Beide omroepen zijn al sinds mensenheugenis goed in het maken van programma's voor een breed publiek, beide zendgemachtigden hebben een algemene identiteit. Niet voor niets staat Avro immers voor Algemene Vereniging Radio Omroep. Samen vormen beide omroepen zo in wezen ook een soort zuil.

Maar verschillen zijn er ook.

Zo is de Tros veel minder dan de Avro aan te merken als een typische publieke omroep. Dat blijkt ook uit de commerciële ambities van de Tros in het verleden. Tot twee keer toe ondernam de Tros pogingen om, tevergeefs, uit het bestel te stappen. In 2004 was dat voor het laatst op eigen houtje en in 1987 deed de omroep dat samen met Veronica en, dat wel, de Avro. Maar een identiteitsprobleem heeft de Tros nooit gehad. Wie André Rieu zegt, zegt Tros, wie 'Palingsoap' zegt ook.

Voor veel Avro-medewerkers en leden zal de voorgenomen fusie een meer dubbel gevoel geven. Dat komt omdat de identiteit van de Avro ook dubbeler is, met accenten op amusement én kunst en cultuur.

De Avro voerde de afgelopen tijd daarom óók (mislukte) besprekingen met de VPRO. Vooral in hun kunst- en cultuurprogramma's zagen beide omroepen raakvlakken. Maar de profilering van de Avro is tweeledig. Enerzijds brengt het kunstprogramma's als 'Opium' en het 'Prinsengrachtconcert', anderzijds mikt de omroep op de massa met 'Op zoek naar Mary Poppins', 'Koefnoen' en 'Wie is de mol?'. Je zou kunnen stellen dat de identiteit van de omroep niet beter kan worden verwoord dan in de titel van hun eigen programma, namelijk 'Tussen kunst & kitsch'.

Hoe de eventuele fusie uitpakt valt nog niet te zeggen - Avro en Tros blijven bestaan als afzonderlijk merk - maar de huwelijkse voorwaarden zouden plat gezegd kunnen zijn dat de Avro de kunst doet en de Tros meer de kitsch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden