Een frisse tijdloosheid die je gladjes meevoert in het sprookje

Het Zwanenmeer van het Shanghai Ballet is tot 10 september te zien in Carré, Amsterdam en gaat daarna op toernee door Nederland. Beeld RV
Het Zwanenmeer van het Shanghai Ballet is tot 10 september te zien in Carré, Amsterdam en gaat daarna op toernee door Nederland.Beeld RV

Ballet 
Het Zwanenmeer 
Shanghai Ballet/Stardust Theatre
★★★★☆

Het is het iconische beeld van het ballet: een corps de ballet als een bataljon witte zwanen in een nevelig meer. Ook al heb je het ballet nooit gezien, die 'witte' actes van het 'ballet der balletten' Het Zwanenmeer op Tsjaikovski's schitterende compositie hebben zich in ons collectieve bewustzijn genesteld.

Dat weet choreograaf Derek Deane maar al te goed, en met massaballetproducties voor de Royal Albert Hall op zijn naam, geeft hij in zijn choreografie van Het Zwanenmeer bijzondere aandacht aan die witte, populaire actes van het ballet. Het zwanenbataljon dat in andere versies meestal zestien zwanen huisvest, is in zijn choreografie een heus leger van 48 zwanen. Dat is een toneel vol! 

Een enorm risico, want er hoeft maar één zwaantje uit de pas te raken en het vereiste uniforme beeld van een knisperend gelijkbewegend corps ligt in duigen. Maar het Shanghai Ballet is nagenoeg perfect. Het zwanenleger waaiert moeiteloos uit van de ene in de andere formatie en vormt prachtige geometrische patronen. Elegant, met brille, buitenaards bijna en toch licht en luchtig.

Dat laatste is van toepassing op Deanes gehele Zwanenmeerproductie; dicht bij de originele Petipa/Ivanov-productie uit 1877 gebleven, ademt dit klassieke Zwanenmeer vooral lucht. Het verhaal van prins Siegfied, die valt voor Odile, een prinses die door een boze tovenaar is omgetoverd tot een zwaan, wordt verteld met de 'standaardelementen' uit het oorspronkelijke 19de-eeuwse romantische ballet, zoals nationalistische volksdansjes en balletmime. Maar hoewel dit vreselijk oubollig en theatraal verstikkend kan worden gedanst, kent Deanes Zwanenmeer een frisse tijdloosheid die je gladjes meevoert in het sprookje.

Tekst loopt door onder afbeelding 

Matthew Golding, sprongenkoning Beeld RV
Matthew Golding, sprongenkoningBeeld RV

Waar 'm dat precies in zit? In de schitterende vormgeving, smaakvol in impressionistische blauwtinten van een Degas-schilderij. Het zit 'm ook in de liefde voor het detail. Als Siegfried in de eerste acte van zijn moeder een kruisboog krijgt als teken van volwassenwording, gebeurt dit met aandacht voor de emotionele impact van het moment.

En natuurlijk zit 'm dat ook in de uitvoering van de solisten. In wisselende bezetting wordt gedanst met gastsolisten van onder andere The Royal Ballet, het internationale neusje van de zalm. Tijdens de première waren Matthew Golding en Ksenia Ryzhkova uitstekend aan elkaar gewaagd; sprongenkoning Golding met een zeldzame nonchalance die je je alleen kunt permitteren als je zo goed bent, een technisch briljante Ryzhkova die de als huzarenstukje beschouwde 32 fouettés moeiteloos achter elkaar draait en ook ontroering wekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden