Een fraaie vertelling over een toekomst die voorbij is

Nieuw West met ’Amateurs’ van Rob de Graaf. T/m 8/11 en 15-19/12 in Frascati in Amsterdam. Tournee in de periode tussen deze data.

Voor het nieuwe stuk dat Rob de Graaf voor zijn huisgezelschap Nieuw West schreef en dat door medeoprichter van de groep Marien Jongewaard wordt geregisseerd, liet de schrijver zich inspireren door een vroege film van de Pool Krzysztof Kieslowski, ’Amator’. De titel in het meervoud van het Nederlandse stuk, ’Amateurs’, geeft aan dat het hier niet alleen om de amateurfilmer gaat die in een Pools stadje als enige een filmcamera heeft, waardoor hij snel aanzien krijgt als degene die het reilen en zeilen van de fabriek waar hij werkt op het celluloid mag vastleggen.

Een minstens zo belangrijke rol heeft zijn vrouw als amateur toneelspeelster, die zich door de passie van haar man verwaarloosd voelt en haar kans grijpt als ze gelezen heeft over Het Levend Theater (The Living Theatre) van Julian Beck, waar je zonder vooropleiding zo aan de slag kunt. Zij reist naar het vrije Westen, maar in plaats van de beroemde Julian treft ze een zekere Richard, die het vooral om haar lichaam te doen is. Zij voelt zich daar nog veel erger in een gevangenis en keert vele illusies armer terug naar haar man, die op zijn beurt verstrikt is geraakt in de bureaucratie van de socialistische staat.

Het is duidelijk dat het verhaal speelt in een steeds verder terugwijkende tijd, die van de Koude Oorlog en van vóór de val van de Muur. Maar het gaat De Graaf vooral om het verlies van de dromen van het echtpaar: „De toekomst was nog niet begonnen, en is nu voorbij”, is hun bittere conclusie. Cas Enklaar en Marja Kok, twee oude rotten van het ook reeds lang ter ziele gegane Werkteater, spelen mooi ingehouden de rollen in een kaal decor met slechts vier stoelen en twee filmapparaten aan weerskanten. Richard verschijnt in een rol van Ger Thijs op video, een intermezzo in de teksten van Enklaar en Kok die meestal eenzame monologen zijn. En ze zijn even kaal als het decor, van een treurig makende armoedigheid die ook de kracht ervan is. Immers, de verbeelding waar deze oud geworden liefhebbers intens naar hebben gesnakt, blijkt ten slotte een fata morgana. Als die spiegeling verdwijnt, rest hun en met hen ook ons, de woestijn, de groot en materialistisch geworden zoon, de betonnen flat. Die somberheid van Nieuw West moet de toeschouwer die hen al die voorbije jaren een beetje heeft gevolgd, vertrouwd voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden