Een extra zintuig voor wentelteefjes

In een videotheek staart de driejarige Jolanda langdurig naar de vrouw achter de toonbank. Plotseling vraagt ze: "Heb jij veel roods in huis staan?" Ze noemt onder meer een vaas, kandelaar en een rood poesje. De vrouw schrikt zich rot: enkele van die spullen had ze net gekocht. En het meisje was nooit bij haar thuis geweest.

Het zou puur toeval kunnen zijn. Wetenschappelijk onderzoek heeft nog nooit bewijzen opgeleverd voor paranormale verschijnselen. Maar volgens pedagoge Martine Busch van het parapsychologisch instituut in Utrecht is er waarschijnlijk sprake van telepathie: de vrouw denkt aan de inrichting van haar huis en Jolanda 'pikt' dat op. Of het meisje is helderziend en ontvangt rechtstreeks informatie over het huis.

Elk jaar krijgt het particuliere instituut vragen over ruim vijftig kinderen. Vooral van ouders en leraren, soms ook van kinderen zelf. Bij voorbeeld een zestienjarig meisje met veel paranormale ervaringen. Ze ziet overledenen, heeft visioenen van ongelukken die later gebeuren, ziet aura's rond mensen. Het meisje weet soms van alles over nieuwe klasgenoten. Zegt dan tegen een jongen: "Jij hebt een tweelingbroer gehad en die is op zijn vijfde gestorven."

Tot dit meisje Busch om raad vroeg had ze het haar ouders niet verteld, bang dat die haar een aanstelster zouden vinden. Deze angst bleek uiteindelijk onterecht, maar was volgens Busch wel logisch. De meeste westerlingen geloven immers niet in paranormale verschijnselen.

Zo dachten de ouders van de tweejarige Bobby er ook over. Totdat hun zoon niet durfde te slapen omdat hij een meneer in zijn kamer zag. "De meneer heeft een zere neus en au aan zijn hoofd" , zei hij. De volgende dag blijkt dat Bobby's opa uit bed was gevallen en met zijn hoofd het nachtkastje had geraakt. In coma was hij naar het ziekenhuis gebracht waar hij na drie dagen overleed.

Daarna werd Bobby tijdenlang 's nachts wakker, doordat opa hem over zijn hoofd aaide. Bobby riep dan of het licht uit kon omdat het volgens hem heel licht op zijn kamer was. Opa wilde dat Bobby hem een hand gaf en met hem mee ging, maar dat weigerde het jongetje. Want dan moest hij eerst zijn jas aan en dat kon 's nachts niet.

Er zijn geen wetenschappelijke verklaringen voor dit soort dingen, aldus Busch. Maar parapsychologen proberen wel meer inzicht te krijgen in de betekenis ervan voor kinderen. Om ouders daarin te laten delen, schreef Busch het zaterdag verschenen boek 'Waar haalt hij het vandaan?'. Zich bewust van het sensatie-gehalte van het thema, benadrukt ze dat het een pedagogisch boek is. Ze merkt immers vaak dat ouders verkeerd reageren: boos worden om de 'onzin' die hun kind uitkraamt of lachend zeggen: "Je ziet ze vliegen" . Voor een kind uiterst verwarrend. Want wat is nu waar? Wat het zelf duidelijk ziet, of wat zijn ouders zeggen?

Andersom kunnen ouders ook te hoge verwachtingen hebben van een volgens hen paranormaal begaafd kind. Zo zei een vader tegen Busch: "Mijn kind is zo bijzonder, Uri Geller is er niets bij" . Dat doet kinderen geen recht, aldus Busch. Ze kunnen door hun paranormale ervaringen juist allerlei problemen krijgen, waarvan ouders op de hoogte moeten zijn.

Bij voorbeeld met leren. Soms is het zo 'druk' in hun hoofd dat ze zich niet kunnen concentreren. Zo hoorde een jongetje zelden wat zijn leraar vertelde omdat hij werd afgeleid door de blauwe gloed die hij rond de man zag. Dat zou een aura zijn, een gloed die niet iedereen kan waarnemen en waaraan je ziet hoe iemand zich voelt.

Schuldgevoel komt ook vaak voor: kinderen zijn bang dat iets gebeurt omdat zij het voorspelden. Zoals Janine, die zes keer in haar agenda de naam van een leerkracht opschreef waarna deze ziek werd. Of de zeventienjarige Diana die op de dag van de ramp met de veerboot 'Herald of Free Enterprise' telkens aan water en boten dacht en gegil en geschreeuw 'hoorde'. Haar eerste ervaring vond ze nog akeliger. Ze was toen veertien en wilde in de zweefmolen van de kermis. Maar iets weerhield haar. "Elke keer als ik langs die zweefmolen liep werd ik bang, begon ik te zweten en wilde ik het meisje dat daar werkte wel wegslepen." Aan het eind van de week hoorde Diana een ziekenwagen en dacht meteen 'daar zit ze in'. Dat klopte. Het meisje was uit de zweefmolen gevallen en overleed op weg naar het ziekenhuis.

Kinderen die zoiets meemaken, of nachtenlang hysterisch zijn omdat iemand in hun kamer is, verwachten van ouders antwoord op hun vragen. De informatie in het boek van Busch kan daarbij helpen. Volgens Busch hebben jonge kinderen vaker paranormale ervaringen dan volwassenen. De Amerikaanse parapsycholoog Spinelli deed experimenten met tweeduizend mensen van 3 tot 70 jaar. Hij liet uit vijf afbeeldingen de juiste raden (waarvan hij een kopie zelf had). Alle mensen vanaf acht jaar scoorden volgens de kansberekening: 20 procent. Maar van de drie-jarigen koos 45 procent de juiste afbeelding. Overigens waren dat slechts enkele tientallen kinderen; erg weinig om zulke verstrekkende conclusies op te baseren.

Volgens aanhangers van de parapsychologie wordt elk mens geboren met het vermogen tot paranormale waarneming, maar heeft de een er meer 'talent' voor dan de ander. Ze menen wel dat alle baby's met hun moeders op paranormale manier communiceren, omdat pasgeborenen nog geen woorden kennen.

Sceptici noemen dit uiteraard intuitie of instinct. En wonderlijke voorvallen beschouwen zij als toeval. Maar het is te begrijpen dat de moeder van de vijfjarige Sjoerd niet direct aan toeval denkt, als ze net bedenkt dat ze wentelteefjes gaat bakken en Sjoerd de keuken binnenkomt met de vraag: "Mam, eten we vandaag wentelteefjes?" Of als de driejarige Geert ineens meldt dat zijn achternichtje komt, dat zij 'nu haar jas aandoet en in de auto stapt'. En als het meisje en haar moeder, die op 35 kilometer afstand wonen, na een half uur arriveren.

Kinderen verliezen hun paranormale vermogen naarmate hun energie meer op gaat aan zintuiglijke prikkels als horen en zien, aldus sommige parapsychologen. Maar een kind kan ook pas op latere leeftijd zijn eerste paranormale ervaring hebben, bij voorbeeld door een crisis. Onlangs kwam een tienjarig meisje bij Busch, dat haar eigen blindedarm-operatie had 'gezien' en daarna in het graf van haar oma was geweest. Deze 'uittreding' overkwam haar vervolgens vaker en ze werd zo bang dat ze probeerde 'vast in haar lichaam te zitten'. Dan zat ze hevig te schudden en te trillen. Het gezin raakte volkomen ontregeld door haar hysterische buien en het meisje kon twee maanden niet naar school. Na een mislukte speltherapie verwees het Riagg haar naar Busch.

Hoewel het parapsychologisch instituut ook onderzoek doet, gaat Busch bij kinderen niet na of werkelijk sprake is van paranormale waarneming. "Daar is geen tijd voor, het kind moet meteen geholpen worden." Ze bespreekt nuchter wat er gebeurt, zodat kinderen het minder eng vinden.

Aan dit kind vroeg Busch welke route ze nam naar oma's graf. "Eerst naar de keuken" , zei het meisje. Ze vertelde dat ze onder het spleetje van de deur door ging, wat ze bij het Riagg niet had durven zeggen. Op de vraag wat ze in het graf zag, zei ze: "Nou gewoon, botten, verrot hout en beestjes." Dat graf boezemde haar geen angst in, maar haar cruciale vraag was: "Hoe kom ik altijd terug bij mezelf?" Busch: "Ik heb uitgelegd dat iedereen ook altijd zijn eigen jas pakt. En dat het met uittredingen precies hetzelfde is."

Hoewel dit meisje 'een praktisch kind met veel vriendjes' is, hebben 'paranormaal begaafde' kinderen vaak last van eenzaamheid. Ze kunnen moeilijk vriendjes maken omdat ze soms rare dingen zeggen. "Ouders moeten hen leren niet zomaar alles eruit te flappen," zegt Busch. Net als de moeder die Mario (7) wist te behoeden voor een pijnlijke situatie. De opa van een vriendje was overleden. "Mamma, dat kan niet, want hij loopt hier voor op het plein met nog een mevrouw. Ik ga het mijn vriendje meteen vertellen" , zei het jochie. Zijn moeder legde hem geduldig uit dat die het niet zou begrijpen, omdat alleen Mario de opa kon zien.

Ook voor kinderen die 'aura's' rond mensen zien, is het soms moeilijk om daar niets van te zeggen. Vooral als ze zien of voelen dat iemand een ziekte heeft. "Jij hebt een zwarte buik, misschien heb je blaasontsteking" , zou nogal vreemd overkomen. Maar ze willen eigenlijk wel waarschuwen, zodat de persoon in kwestie naar de dokter gaat.

Het idee dat hun kind paranormaal begaafd is, kan ouders onzeker maken, merkt Busch. Ze voelen zich dom of zijn bang als hun kind hen aankijkt. Ze denken dat ze geen slechte gedachten mogen hebben omdat hun kind ze kan lezen. Een misverstand, aldus Busch. "Men denkt dat helderzienden alles zien. Maar ze zien een heleboel niet. Zeker als iets voor hen niet relevant is." Paranormale ervaringen van kinderen hebben volgens haar meestal betrekking op alledaagse dingen als eten, de oppas en verjaarsvisite.

En ouders hoeven ook niet te vrezen dat alles uitkomt wat hun kind zegt. De meeste 'voorspellingen' komen niet uit of slechts gedeeltelijk en verdienen die naam dus helemaal niet. Jammer voor die moeder die haar zoon altijd raadpleegt over haar relatie met een nieuwe vriend. "Een kwalijke zaak" , aldus Busch. Ze hoorde van zijn school dat het jongetje zijn lerares spontaan advies gaf over haar liefdesleven. Hij dacht dat ze dat op prijs zou stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden